II SAB/Bd 108/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H.T. na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w B. w przedmiocie wykupu lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 13.10.2015 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy H. T. (skarżąca) wniosła skargę przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej [...] (dalej – "spółdzielnia") "w sprawie wykupu lokalu mieszkalnego w prawo własności". Uzasadniając skargę wyjaśniła, że w dniu 30.06.2015 r. złożyła do spółdzielni wniosek o wykup lokalu mieszkalnego i o zawarcie umowy notarialnej przeniesienia własności w ciągu sześciu miesięcy, na co uzyskała odpowiedź, że ma się skontaktować z Działem OC. Ponownie więc, w dniu 9.07.2015 r. i 23.07.2015 r. złożyła pisma skierowane do Prezesa spółdzielni. Nie uzyskała jednak innej odpowiedzi ani wyjaśnień. W odpowiedzi na skargę spółdzielnia wniosła o jej odrzucenie względnie oddalenie. Spółdzielnia wyjaśniła, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) z uwagi na fakt, że sprawa dotycząca zawarcia umowy sprzedaży własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nie należy do właściwości sądu administracyjnego, nie jest bowiem sprawą administracyjną, nie należy też do katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto spółdzielnia nie jest w tym przypadku organem administracji. Spółdzielnia podniosła, że żądanie skarżącej ma charakter cywilnoprawny, a jej celem jest zobowiązanie spółdzielni do złożenia określonego oświadczenia woli. W takiej sytuacji, zdaniem spółdzielni skarżąca posiada uprawnienia wynikające z przepisów prawa cywilnego i innych regulujących ten przedmiot. Odnoszą się do meritum sprawy spółdzielnia wskazała, że przekształcenie prawa najmu jakie przysługuje skarżącej w prawo odrębnej własności może nastąpić na podstawie art. 48 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, którego treść przytoczyła lub uchwały nr [...] Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni, której tekst załączyła do akt sprawy. Końcowo spółdzielnia stwierdziła, że skarżąca spełnia warunki do wykupu lokalu, lecz nie został przez nią wybrany sposób przeniesienia własności lokalu, a co za tym idzie wpłata wkładu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2012 r., poz. 270; ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "ppsa". Co do zasady sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 ppsa). Wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07; dostępny na stronie: nsa.gov.pl). Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa). Przepisy te określają bowiem przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji, postanowień, innych aktów bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W niniejszej sprawie skarżąca domagała się od spółdzielni zawarcia notarialnej umowy o przekształceniu prawa najmu lokalu w prawo własności. Umowa taka, jak wynika to z powyżej przytoczonego art. 3 § 2 i 3 ppsa, nie jest aktem ani czynnością objętą kontrolą sądów administracyjnych, nie została bowiem wymieniona w tych przepisach. W sytuacji zatem, gdy określony podmiot, w tym wypadku spółdzielnia, nie zawarł żądanej umowy, nie dochodzi do bezczynności o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa. Nie zawarcie umowy notarialnej nie jest bowiem, co oczywiste, bezczynność polegająca na nie wydaniu przez spółdzielnię decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjny, egzekucyjny, ani innego aktu lub wykonaniu czynności z zakresu administracji publicznej. Jeżeli zaś sprawa nie mieści się w zakresie określonym art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa, to sąd administracyjny nie jest władny ją merytorycznie rozpoznać. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie (nie zawarcie umowy notarialnej), jako nieobjęty zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega więc rozpoznaniu przez sąd. Skargę należało wobec tego odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym, sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jedynie na marginesie należy wskazać, że skarżąca chcąc uzyskać zmianę prawa najmu lokalu na prawo własności powinna postąpić według wskazań udzielonych przez spółdzielnię w kierowanych do niej pismach, jak również w odpowiedzi na skargę.