II SAB/Bd 110/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-11-19

Skład orzekający: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach majątkowych i rodzinnych, które były podstawą wcześniejszego odmownego postanowienia, może zostać uwzględniony na podstawie art. 165 P.p.s.a. bez wykazania istotnej zmiany tych okoliczności?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności majątkowych lub rodzinnych, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, a skarżąca nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów, co uniemożliwiło ocenę, czy nastąpiła taka zmiana.
Stan faktyczny
Skarżąca J. L. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego zmiany wcześniejszego postanowienia o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca podała, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie i nadal nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych, przedstawiając dane dotyczące dochodów z gospodarstwa rolnego, posiadanych nieruchomości i zwierząt, a także ponoszonych wydatków. Referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia, uznając, że nie zaszła istotna zmiana okoliczności sprawy w porównaniu do poprzedniego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. L. na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 223/16 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych jako wniesioną z uchybieniem terminu. Postanowieniem z 15 lutego 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 19 maja 2017 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. tutejszy Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżąca zwróciła się do Sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy oznajmiając, że dochód wynosi ok. [...] zł z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,60 ha. Podała, że posiada dom o powierzchni ponad 100 m2, zabudowania gospodarskie oraz 11 sztuk bydła. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżąca podała, że miesięcznie ponosi m.in. wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem, prowadzenie gospodarstwa rolnego spłata rat kredytu. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. II SA/Bd 223/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy odmówił zmiany postanowienia z dnia 15 lutego 2017 r., którym oddalono wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając powyższe, referendarz sądowy wyjaśnił, że nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302– dalej: "P.p.s.a.") i wzruszenie postanowienia z dnia 7 listopada 2017 r. Referendarz ocenił, że dane, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia z dnia 7 listopada 2017 r. oraz dane przedstawione w ponownym wniosku niczym się od siebie nie różnią. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie, Skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie i w dalszym ciągu nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Słusznie referendarz sądowy przyjął, że kolejny wniosek powinien być rozpatrywany w świetle art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Istota tej regulacji polega na tym, że referendarz sądowy nie bada słuszności wydanego wcześniej orzeczenia, to bowiem może być kwestionowane sprzeciwem skierowanym do Sądu, a jedynie ocenia, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczność uzasadniającej inną niż uprzednio treść rozstrzygnięcia. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy, okoliczności te muszą dotyczyć sytuacji rodzinnej bądź majątkowej wnioskodawcy oraz winny być na tyle istotne, by przemawiały za inną, niż dotychczas dokonana w sprawie, oceną. Z ponownego wniosku Skarżącej oraz złożonego przez nią sprzeciwu nie wynika, żeby okoliczności te zmieniły się w odniesieniu do wskazywanych w uprzednim wniosku. Zdaniem Sądu referendarz sądowy słusznie ocenił, że z porównania tych wniosków wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna, jak też wysokość dochodów w gospodarstwie domowym Skarżącej nie uległy zmianie. Nowych okoliczności nie wskazano również w złożonym sprzeciwie. Natomiast w odczuciu Skarżącej okoliczności te zmieniły się, bowiem Skarżąca dochód wynosi ok. 2000 zł z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,60 ha. Podała, że posiada dom o powierzchni ponad 100 m2, zabudowania gospodarskie oraz 11 sztuk bydła. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżąca podała, że miesięcznie ponosi m.in. wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem, prowadzenie gospodarstwa rolnego spłata rat kredytu. Jednakże mimo, że wnioskodawczyni wymienia ponoszone na utrzymanie koszty, to jednak nie podaje ich wysokości w składanych dotychczas formularzach PPF, jak i w rozpoznawanym sprzeciwie. W żaden sposób kosztów tych również nie udokumentowała, poprzez chociażby załączenie faktur czy rachunków. W takim wypadku Sąd nie miał możliwości ustosunkowania się do twierdzeń Skarżącej i oceny, czy koszty te rzeczywiście wzrosły oraz czy wzrosły na tyle by można było mówić o zmianie okoliczności, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 P.p.s.a., Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło