II SAB/Bd 113/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r., 2. stwierdza, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w C. dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w C. na rzecz T. Ź. kwotę [...](trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. Ś., reprezentowany przez radcę prawnego A. W., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia [...] 2015 r., wnosząc o: 1. zobowiązanie organu reprezentującego bezczynny podmiot do udzielania żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdzenie, iż bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, 4. rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym Motywując skargę pełnomocnik skarżącego wskazał, że T. Ź. w w imieniu własnym, za pośrednictwem poczty elektronicznej (na adres powszechnie udostępniony przez organ), wystąpił dwukrotnie o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek pozostał organ obowiązany do udzielenia odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostawał w bezczynności wobec wniosku bez odpowiedzi, w chwili wnoszenia skargi. W dalszej część skargi strona przywołała treść art. 61 ust. 1 i 4 Konstytucji, art. 4, art. 13, art. 14, art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), art. 149 P.p.s.a. i stwierdziła, że z uwagi na fakt, iż od złożenia wniosku minęło już kilka miesięcy, bezczynność zobowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik wskazał jednocześnie, że organ obowiązany jest do zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, na które składają się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, także w sytuacji gdyby po wniesieniu skargi nastąpiło udostępnienie wnioskowanej informacji (art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a.). Odpowiadając na skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Spółka przyznała, że nie udostępniła wnioskowanej informacji dotyczącej obsługi prawnej, jej kosztów, spraw związanych z łącznym zadłużeniem odbiorców usług komunalnych, liczby dłużników i wzrost zadłużenia z tytułu świadczonych usług komunalnych, w terminie 14 dni od wpływu wniosku. Informację taką, za pośrednictwem poczty elektronicznej, udzielono skarżącemu w dniu [...] 2016r. Jako powód opóźnienia w przekazaniu informacji wskazano nieobecność pracownika odpowiedzialnego za załatwianie tego typu spraw (długotrwała choroba). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym , w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie T. Ź. zaskarżył bezczynność [...] Sp. z o.o. w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 7 sierpnia 2015 r., w którym zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej przez nadesłanie na wskazany adres poczty elektronicznej odpowiedzi na pytania: "czy Spółka korzysta lub w ciągu ostatnich 12 miesięcy korzystała ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego?, jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na państwa rzecz?, jaka część (podać w procentach) środków przeznaczonych na państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych)?, czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie działalności Spółki? ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada podmiot oraz o ile osób/podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014/2013". Problematyka dostępu do informacji publicznej unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej u.d.i.p.). Informację publiczną stanowi bowiem każda informacja o sprawach publicznych. Podlega ona udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1). Przykładowe wyliczenie danych posiadających charakter informacji publicznych zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p., zaś katalog podmiotów zobowiązanych do jej udostępnienia określa art. 4 u.d.i.p., wymieniając przede wszystkim jako obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jedną z ustawowych form dostępu do informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek zainteresowanego podmiotu (art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). W takiej sytuacji udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, o której stanowi art. 16 u.d.i.p. W przypadku, gdy wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, a także wówczas gdy adresat wniosku nie dysponuje żądanymi informacjami, powinien powiadomić o tym wnioskodawcę pisemnie. Z bezczynnością organu na gruncie rozważanej ustawy mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w zakreślonym ustawą terminie adresat wniosku nie udostępnia wnioskowanej informacji, ani też nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie wnioskowym na podstawie przepisów u.d.i.p. Przy czym nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w zakresie informacji publicznej ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2355/13 – Lex nr 1446540). W rozpoznawanej sprawie informacja, której udostępnienia domagał się skarżący, jest niewątpliwie informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nie budzi ponadto żadnych wątpliwości, że [...] Sp. z o.o. w [...], będące adresatem wniosku skarżącego, jest podmiotem zobligowanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością niesporną pomiędzy stronami postępowania jest zarówno fakt wpływu za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosku w dniu [...] 2015r. (ponowionego [...] 2016r.) jak i to, że podmiot zobowiązany w ustawowym terminie wnioskowanej informacji nie udostępnił, ani też nie rozstrzygnął wniosku w jakiejkolwiek formie. Bezczynność organu ustała po wniesieniu przez skarżącego T. Ź. skargi do tutejszego sądu ([...] 2016r.). Z nadesłanych przy odpowiedzi na skargę dokumentów wynika, że skarżący otrzymał wnioskowaną informację w dniu [...] 2015 r. (po wpływie skargi w dniu [...].2016r.) W związku z tym, iż celem skargi na bezczynność jest przymuszenie organu do określonego zachowania, w tym wypadku do udostępnienia informacji publicznej bądź wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, bezprzedmiotowym stało się zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] 2015 r. Z tego też powodu sąd umorzył postępowanie we wskazanym zakresie, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W przekonaniu składu orzekającego stwierdzona bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Niewątpliwie wniosek T. Ź. z dnia [...] 2015 r., przesłany na wskazany na oficjalnej stronie adres email Spółki został pozostawiony bez rozpoznania. Wskazana w odpowiedzi na skargę okolicznośc długotrwałej nieobecności pracownika odpowiedzialnego za załatwianie tego typu wniosków, po pierwsze nie została nawet uprawdopodobniona, a po wtóre to Spółka odpowiada za zorganizowanie jej funkcjonowania w sposób zapewniający wypełnianie wszelkich obowiązków, w tym wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca przewidział 14-dniowy termin do udostępnienia informacji. Tymczasem skarżący wniosek złożył [...] 2015r., ponaglił spółkę wnioskiem z [...] 2016r., czemu spółka nie zaprzeczyła, a do dnia wniesienia skargi do tutejszego sądu, czyli ponad rok, Spółka pozostawała w bezczynności. Zachowanie to stanowiło zatem celowe zaniechanie udostępnienia posiadanej informacji publicznej. W związku z powyższym sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Niespornym jest również, że po wpłynięciu skargi na bezczynność Spółka uczyniła zadość wnioskowi i niezwłocznie udostępniła wnioskowaną informację publiczną, zatem skarga odniosła oczekiwany przez skarżącego efekt. W tej sytuacji Sąd stwierdził brak podstaw do wymierzenia grzywny. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od [...] Sp. z o.o. w [...] sąd rozstrzygnął w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę [...]zł składa się, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika i zestawieniem: wpis sądowy od skargi - [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – [...] zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego - [...] zł. W petitum skargi dopisano także koszty prowizji za przekazy pieniężne i przesyłkę pocztową, które jednak nie zostały wskazane w zestawieniu, ani udokumentowane.