II SAB/Bd 12/05
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2005-05-10
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność starosty w zakresie wystąpienia do sądu o wpis ograniczenia korzystania z nieruchomości w księdze wieczystej, wynikającego z decyzji administracyjnej, stanowi przedmiot skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Bezczynność starosty polegająca na niezłożeniu wniosku o wpis do księgi wieczystej, wynikającego z decyzji administracyjnej ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Taka czynność nie jest władczym rozstrzygnięciem organu, a ewentualna bezczynność w tym zakresie może być przedmiotem skargi na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 227 i nast. kpa). Ponadto, zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie stanowiło wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 PPSA, gdyż nie dotyczyło sprawy rozstrzyganej decyzją administracyjną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S.A. na bezczynność Starosty L. w przedmiocie wystąpienia o wpis w księdze wieczystej ograniczenia korzystania z nieruchomości, wynikającego z decyzji Wojewody ograniczających sposób korzystania z nieruchomości na rzecz inwestora. Skarżący uważał, że starosta ma obowiązek złożyć taki wniosek na podstawie art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie na bezczynność za nieuzasadnione, wskazując na cywilnoprawny charakter czynności i właściwość Rady Powiatu. Starosta wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wniosek o wpis nie jest sprawą w rozumieniu kpa.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S.A. w W. na bezczynność Starosty L. w przedmiocie wystąpienia o wpis w księdze wieczystej ograniczenia korzystania z nieruchomości należącej do Piotra i Krzysztofa K. (działka nr [...]) oraz Piotra K. (działka nr [...]) postanawia odrzucić skargę.
II SAB/Bd 12/05
UZASADNIENIE
Decyzją ostateczną z dnia [...] 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 764, poz. 543 z 2000 r.) Wojewoda [...] ograniczył sposób korzystania z będącej współwłasnością Krzysztofa i Piotra K. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0,7110 ha położoną w K., gmina T. KW [...], poprzez udzielenie E. S.A. w Warszawie zezwolenia na przeprowadzenie na powyższej nieruchomości kabla światłowodowego mającego służyć do sterowania przepływem gazu w gazociągu DN 1400 mm "Jamał - Europa Zachodnia" oraz na wykonanie rekultywacji gruntów po zakończeniu prac na tej nieruchomości.
Poza tym na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] 2002 r. nr [...] ograniczył w powyższy sposób korzystanie z należącej do Piotra K. działki nr [...] o powierzchni 0,8143 ha położonej w M., gmina T. (KW [...]).
W dniu [...] 2004 r. E. S.A. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., w oparciu o art. 37 kpa, zażalenie na bezczynność Starosty L., polegającą m.in. na nie złożeniu wniosku o dokonanie wpisu w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości Piotra i Krzysztofa K., dotyczącego ograniczenia na rzecz inwestora sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie wskazanych wyżej decyzji z dnia [...] 2002 r.
Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za nieuzasadnione stwierdzając, że złożenie tego rodzaju wniosku do sądu nie mieści się w dyspozycji art. 35 kpa, nie są to bowiem "sprawy", które organ powinien załatwiać w terminie w rozumieniu tego przepisu, lecz czynności podlegające procedurze cywilnej. Zdaniem SKO pismo strony zatytułowane jako zażalenie stanowi w powyższym zakresie w istocie skargę na nienależyte wykonywanie zadań w myśl art. 227 kpa i właściwą do jej rozpoznania zgodnie z art. 229 pkt 4 kpa jest Rada Powiatu w Lipnie.
W dniu [...] 2004 r. E. S.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty L. w przedmiocie wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wpisu w księgach wieczystych nr KW [...] i KW [...] nieruchomości położonych w K. i M., dotyczącego ograniczenia korzystania z tychże nieruchomości wynikającego z decyzji Wojewody [...]. W skardze zamieszczony został wniosek o zobowiązanie Starosty Li. do wystąpienia w określonym terminie o dokonanie powyższego wpisu w księgach wieczystych nieruchomości Piotra i Krzysztofa K., gdyż mimo wyczerpania środków zaskarżenia w trybie art. 37 kpa, inwestor bezskutecznie oczekuje na działania Starosty Li. w wymienionym zakresie.
Skarżący nie zgodził się z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zawartą w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] 2004 r., iż wystąpienie o wpis w księdze wieczystej jest czynnością podlegającą procedurze cywilnej, gdyż obowiązek ten wynika z art. 124 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), zgodnie z którym o dokonanie przez sąd rejonowy wpisu o udzieleniu zezwolenia występuje starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Zdaniem skarżącego powyższy obowiązek należy zaliczyć do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegających kontroli sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto w ocenie skarżącego, błędne jest stanowisko SKO, iż w odniesieniu do bezczynności Starosty L. nie ma zastosowania art. 37 kpa.
W odpowiedzi na skargę Starosta L. wniósł o jej oddalenie wywodząc, iż wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej nie jest sprawą w rozumieniu kpa, w której bezczynność zwalczana jest środkami przewidzianymi w art. 37 kpa i następnie skargą do sądu administracyjnego, a nadto, że nie wyklucza złożenia takiego wniosku, lecz rozstrzygnięcia wymaga, czy wniosek jest zasadny po zakończeniu inwestycji, dla której realizacji ograniczono właścicielowi prawo wykonywania własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Środek dyscyplinujący organy administracji publicznej w zakresie terminowego załatwiania spraw administracyjnych w postaci skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego, powiązany jest z kompetencjami tego sądu do rozstrzygania skarg na określone czynności z zakresu administracji publicznej.
Z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że skarga na bezczynność służy w przypadkach określonych w pkt 1-4, to jest, gdy organ nie wydaje decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przez bezczynność organu należy rozumieć brak działania ze strony organu administracji publicznej, jak i odmowę podjęcia czynności w sytuacji, gdy organ ma obowiązek działania.
Warunkiem wniesienia skargi, w tym także na bezczynność, jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 52 § 1 ustawy).
Bezczynność Starosty L. polegającą na nie wystąpieniu do sądu z wnioskiem o dokonanie wpisu w księdze wieczystej należy rozpatrywać na gruncie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), który odnosi się do nie podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W myśl art. 124 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) decyzja ostateczna ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na poprowadzenie m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, gazów, a także urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej, przy czym wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.
Treść powyższego przepisu niewątpliwie wskazuje na obowiązek Starosty L. do wystąpienia z wnioskiem do sądu o dokonanie odpowiedniego wpisu w księgach wieczystych nr [...]. Nie wynika z niej jednak uprawnienie skarżącego do żądania od organu wystąpienia z takim wnioskiem. Nie można więc przyjąć, że uprawnienie skarżącego w zakresie domagania się złożenia przedmiotowego wniosku, znajduje podstawę w obowiązującym przepisie prawa.
Poza tym, zdaniem Sądu, przez czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. rozumieć należy konkretną czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, stanowiącą władcze rozstrzygnięcie organu w indywidualnej sprawie, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przykładowo czynnością taką może być czynność zameldowania lub czynność zarejestrowania z zakresu aktów stanu cywilnego. Wystąpienie o wpis w księdze wieczystej samo przez się natomiast nie stanowi władczego rozstrzygnięcia, z którego wynikałyby uprawnienia lub obowiązki skarżącego.
W związku z powyższym nie złożenie przez Starostę Lipnowskiego wniosku o dokonanie w księdze wieczystej wpisu, o którym mowa w art. 124 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) nie jest bezczynnością określoną w art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc podlegającą kognicji sądu administracyjnego.
Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., że niniejsza bezczynność może być przedmiotem skargi znajdującej unormowanie w art. 227 i następnych kpa.
Nietrafne jest także stwierdzenie skarżącego, iż do omawianej bezczynności ma zastosowanie art. 37 kpa, gdyż przepis ten dotyczy spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, do których to spraw odnosi się również art. 52 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dlatego wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia, jakim jest SKO we W. nie stanowiło spełnienia warunku wyczerpania przed wniesieniem do sądu skargi, środków zaskarżenia. Wymóg ten zostałby natomiast zrealizowany poprzez wezwanie Starosty L. do zainicjowania wpisu w księgach wieczystych nieruchomości należących do Piotra i Krzysztofa K.
Z przedstawionych wyżej względów należało na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło