II SAB/Bd 12/06

Dnia 25 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej w sprawie rozbiórki postanawia umorzyć postępowanie. II SAB/Bd 12/06 UZASADNIENIE. J. M. wystąpił ze skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. polegającą na nie wydaniu decyzji o rozbiórce obiektów zbudowanych w P. na terenie działki nr [...] przez S. M. Zdaniem skarżącego budynki naruszały warunki techniczne o usytuowaniu obiektów i wykonano je bez pozwolenia na budowę. Skarżący w październiku 2004 r. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o samowoli budowy. Po dwóch miesiącach organ wydał decyzję o rozbiórce wiaty magazynowej. Zdaniem skarżącego pominięto w decyzji rozstrzygnięcie co do garażu i chlewni, zaś według organu obiekty te nie były objęte wnioskiem. Wnioskodawca odwołał się od decyzji PINB, która została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 4 marca 2005 r. Jednocześnie poinformowano odwołującego się, że sprawa pozostałych budynków zostanie objęta oddzielnym postępowaniem. W dniu 7 kwietnia 2005 r. poinformowano skarżącego, że 14 stycznia 2005 r. wszczęto postępowanie w sprawie garażu i chlewni. W ocenie skarżącego stan faktyczny i prawny był identyczny i mimo tego po pół roku od wszczęcia postępowania nie podjęto decyzji. W dniu 18 października 2005 r. skarżący wystąpił do PINB o udzielenie informacji o stanie sprawy, a 24 listopada 2005 r. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi poinformowano, że w dniu 16 maja 2005 r. skierowano pismo do Wójta Gminy Ł. z zapytaniem o zgodność obiektów z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec braku odpowiedzi ponowiono wystąpienie 8 listopada 2005 r. W tych okolicznościach opóźnienie w załatwieniu sprawy wynikało z przyczyn niezależnych od organu. W dniu 25 listopada 2005 r. uzyskano informację od Wójta. PINB poinformował skarżącego 14 listopada 2005 r. o konieczności dokonania ustaleń dotyczących zgodności inwestycji z postanowieniami planu miejscowego. Skarżący polemizował z zasadnością podejmowanych przez organ czynności z uwagi na to, że w jego ocenie sytuacja faktyczna i prawna obu obiektów, nazwanych budynkami gospodarczymi, była taka sama, jak w przypadku wiaty magazynowej. Pomimo wniesienia zażalenia WINB nie wyznaczył organowi terminu do załatwienia sprawy, poprzestając na zaleceniu szybkiego zebrania materiału dowodowego.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że stan faktyczny i prawny nie był identyczny. Główne wątpliwości dotyczyły daty wybudowania obiektu, co wymagało dodatkowych ustaleń w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego. Do czasu wniesienia zażalenia zebrany materiał dowodowy wskazywał, że obiekt gospodarczy wykonano pod rządami ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane. To wymagało oceny przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 poprzednio obowiązujących przepisów (zgodnie z ustaleniami planu miejscowego). W dniu 13 kwietnia 2006 r. wpłynęło do Sądu pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego informujące, że wydano decyzję o nakazaniu rozbiórki spornego budynku (garażu i chlewni). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Podstawę prawną do orzekania w sprawach bezczynności stanowi art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, który określa, że "sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa." Instytucja skargi na bezczynność służy zatem ochronie strony przed opieszałością organów w wydaniu odpowiedniego rozstrzygnięcia w sprawie. Z wykładni a contrario art. 149 ustawy wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja została podjęta z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Badanie tego stanu odbywa się przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (por. wyrok NSA z 6 października 2000 r., IV SA 105/00, niepubl.). W tych okolicznościach Sąd bada jedynie, czy w konkretnej sprawie wydane zostało rozstrzygnięcie, czy też nie. Nie bada więc terminowości jej wydania. W dniu 31 marca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał decyzje nakazującą właścicielowi budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości P. jego rozbiórkę. Wydanie decyzji w sprawie przed dniem orzekania w przedmiocie bezczynności organu skutkuje uznaniem, że organ nie pozostaje w bezczynności. Tym samym skarga nie może być uwzględniona na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie. Na marginesie należy zaznaczyć, że nie tylko ekonomika postępowania jest elementem, który organ musi brać pod uwagę przy rozpoznawaniu spraw. Wydawanie rozstrzygnięć musi odbywać się w poszanowaniu innych wartości, jak obowiązek wyczerpujący zgromadzenie materiału dowodowego, staranna jego ocena, wnikliwość analizy ustaleń stanu faktycznego, dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, zapewnienie stronom czynnego udziału w sprawie. Z uwagi na przedmiot sprawy, której dotyczyła skarga wymagane było ustalenie wielu okoliczności (daty powstania obiektu, warunków ewentualnej legalizacji) stąd Sąd odstąpił od sygnalizacji, choć dostrzegł zaniedbanie w informowaniu strony o przyczynach opóźnienia w rozstrzygnięciu sprawy.