II SAB/Bd 123/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Agro-Ekonomicznych w K. w przedmiocie przyznania pomocy socjalnej postanowił: oddalić wniosek. W dniu 26 marca 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z mężem. Utrzymują się oni ze świadczeń emerytalnych, które miesięcznie łącznie wynoszą [...] zł netto. Posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Z przedstawionej przez skarżącą kserokopii wyroku Sądu Rejonowego w B. VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., wydanego w sprawie [...] wynika, że małżonek skarżącej od dnia 29 grudnia 2010r. zaliczony został do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe. Ponadto oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Poza tym z wyliczeń przedstawionych przez wnioskodawczynię wynika, że całość dochodu gospodarstwa domowego jest przeznaczana na wydatki związane z utrzymaniem. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód, który w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł netto zaś np. minimalne wynagrodzenie za pracę w 2013r. wynosi 1.600,00 zł miesięcznie (vide: § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1026)) – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Podkreślić należy przy tym, że dochód skarżącej jest podany w kwocie netto tj. rzeczywisty jej dochód do dyspozycji, zaś dochód w postaci minimalnego wynagrodzenia miesięcznego został wyrażony w kwocie brutto tj. przed potrąceniem składek na ubezpieczenia społeczne oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Strona zaś posiada środki pieniężne. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.