II SAB/Bd 125/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 4. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z. K. (zwany dalej skarżącym) wnioskiem wniesionym pocztą elektroniczną dnia [...] maja 2023 r. zwrócił się do Starosty o udzielenie informacji publicznej, tj. przesłanie w formie elektronicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej zwanej u.d.i.p.) zestawienia ofert w konkursie wraz z punktacją poszczególnych ofert przez komisję, złożonych w otwartym konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie Powiatu B. w 2023 roku oraz przesłanie skanu wybranej oferty bez załączników w formacie PDF. W piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. organ podał, że przesłał w załączeniu skarżącemu zestawienie ofert wraz z ich punktacją. W piśmie jednocześnie wskazano, że w pozostałym zakresie wniosek dotyczy informacji przetworzonej, w związku z czym wezwano wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i wydłużono czas na załatwienie sprawy do dnia [...] czerwca 2023 r. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. skarżący złożył skargę na bezczynność Starosty w udzieleniu ww. informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Starosty do rozpoznania wniosku w pełnym zakresie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: ,,p.p.s.a."), podnosząc, że skarżący nie ustosunkował się w żaden sposób do wezwania organu, zatem w tym przypadku nie można mówić o pozostawaniu organu w bezczynności. Z uwagi na brak odpowiedzi postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone, jednakże nie na skutek bierności organu, a braku odpowiedzi przez wnioskodawcę. Jednocześnie organ poinformował, że traktując skargę jako formę ponaglenia, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, przekazano w dniu [...] lipca 2023 r. do skarżącego żądaną we wniosku ofertę bez oczekiwania na dodatkowe wyjaśnienia. Korespondencję nadano zarówno w formie pisemnej, jak i w formie skanu w formacie PDF. Powyższe powoduje, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2023 r. został zdaniem organu w całości zrealizowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność organu administracji publicznej - Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o odrzucenie skargi wskazać należy, że ogólną zasadą wynikającą z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. jest, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W orzecznictwie ugruntowany jest jednak pogląd, że w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia. W postępowaniach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w bardzo wąskim zakresie - art. 16 i 17 u.d.i.p., a mianowicie w odniesieniu do decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie tej ustawy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera bowiem generalnego odesłania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wymóg wniesienia ponaglenia (uprzednio zażalenia) w rozumieniu art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi na bezczynność nie znajduje zastosowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1692/15; z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1084/14; z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10; z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu nie był zobowiązany do złożenia ponaglenia, o jakim mowa w art. 37 k.p.a.; skarga jest dopuszczalna i podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Odnośnie zaś kwestii merytorycznej należy wskazać, że co do zasady udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca zastrzegł przy tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie skarżący wnosił o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie w formie elektronicznej zestawienia ofert w konkursie wraz z punktacją poszczególnych ofert przez komisję, złożonych w otwartym konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie Powiatu B. w 2023 roku oraz przesłanie skanu wybranej oferty bez załączników w formacie PDF. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. organ podał, że przesłał w załączeniu skarżącemu zestawienie ofert wraz z ich punktacją. W piśmie jednocześnie wskazano, że w pozostałym zakresie wniosek dotyczy informacji przetworzonej, w związku z czym wezwano wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i wydłużono czas na załatwienie sprawy do dnia [...] czerwca 2023 r. Mając zatem powyższe na uwadze należy zauważyć, że skarżący zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. otrzymał część wnioskowanej informacji publicznej, o którą wnosił. Natomiast pozostałą część informacji publicznej skarżący otrzymał po wniesieniu skargi do Sądu, gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia [...] lipca 2023 r. przekazano skarżącemu żądany we wniosku skan wybranej oferty. Korespondencję nadano zarówno w formie pisemnej, jak i w formie skanu w formacie PDF. Należy zatem stwierdzić, że co do części wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej organ pozostawał w bezczynności tj. do dnia [...] lipca 2023 r. (pkt 1 wyroku). W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z rażącym charakterem bezczynności mamy więc do czynienia, gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Jak wynika z akt sprawy organ w odpowiednim terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi w żądanej przez niego formie, a więc co do zasady nie uchylał się od odpowiedzi. Sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) – co skutkowało orzeczeniem zawartym w pkt 3 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1964) - pkt 4 wyroku. A. Klotz L. Tyliński R. Owczarzak