II SAB/Bd 13/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie doprowadzenia akt sprawy do stanu zgodnego z przepisami prawa postanawia odrzucić skargę. J. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie doprowadzenia akt sprawy do stanu zgodnego z przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] r., Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wskazać trzeba, że stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej w dalszej części uzasadnienia: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 pkt 8 w/w wymienionej ustawy stanowi, iż skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w sprawach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy oraz w innych sprawach jeżeli ustawa szczególna tak stanowi ( art. 3 § 3 ). Powyższe oznacza, iż do sądu administracyjnego, można zaskarżyć (jeżeli ustawa szczególna nie stanowi inaczej) tylko taką bezczynność organu administracji, która dotyczy: decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1), postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (3 § 2 pkt 2), postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (3 § 2 pkt 3) oraz innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (3 § 2 pkt 4). Sąd administracyjny właściwy jest więc do orzekania w sprawach skarg na bezczynności organów administracji publicznej, tylko w takich przypadkach, kiedy organ administracji, pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z ustawy, nie podejmuje nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Tylko takie zaniechanie organu podlega, bowiem kontroli sądów administracyjnych. Godzi się także zauważyć, iż właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona w art. 3 p.p.s.a. obejmuje jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, a jedynie w sprawach wynikających ze stosunków regulowanych przepisami prawa administracyjnego. Odnotować również należy, iż istota stosunku administracyjnoprawnego polega na tym, iż jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o wynikających z prawa administracyjnego prawach i obowiązkach drugiej strony stosunku. Wykonując swoje uprawnienia i obowiązki jest on przy tym wyposażony z mocy przepisów prawa w atrybut władzy państwowej w postaci m. In. środków przymusu państwowego, służący do zabezpieczenia realizacji uprawnień i obowiązków administracyjnoprawnych. Zaznaczyć zatem wypada, iż nie wszystkie stosunki prawne, w których jedną ze stron jest organ administracji publicznej, mają charakter administracyjnoprawny. W przypadku bowiem gdy, obie strony korzystają z wyznaczonej granicami prawa swobody w ustalaniu treści łączącego je stosunku prawnego, a przepisy prawa nie ustalają dla jednego z nich kompetencji do władczego rozstrzygania o treści uprawnień i obowiązków przyjąć należy, iż stosunek ten nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić przyjdzie, iż jeżeli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne uprawnione są do kontroli legalności działań bądź bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego. Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowi zarzut bezczynności organu w zakresie doprowadzenia akt sprawy budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Z powyższego wynika jednoznacznie, że żądanie skarżącego nie podlega rozstrzygnięciu przez organ w formie decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Przedmiot skargi nie dotyczy materii, w której organ byłby zobligowany na podstawie prawa materialnego do wydania jakiejkolwiek decyzji, czy postanowienia, a przedmiot sprawy jest związany wyłącznie z czynnościami technicznymi poszczególnych organów. Ponadto należy zauważyć, iż wniosek skarżącej podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w dziale VIII k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż postępowanie w sprawie skarg i wniosków nie kończy się decyzją administracyjną - nie ma charakteru jurysdykcyjnego. W związku z powyższym nie jest zatem w takiej sprawie dopuszczalne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W postanowieniu z dnia 9 grudnia 1999 r. (III SAB 7/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 27) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro zatem organ nie miał podstaw do wydania decyzji, postanowienia ani żadnego innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegających kontroli sądu administracyjnego, to okoliczność ta przesądza również o niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.