II SAB/Bd 140/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku M. O. z [...] września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1; 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz M. O. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] września 2025 r. M. O. (dalej: Skarżący, Strona) wystąpił do Wójta Gminy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku sformułował następujące pytania: 1) Czy na terenie gminy planowane jest utworzenie miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji? 2) Czy gmina bierze udział lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców? 3) Czy gmina przewiduje wprowadzenie dla imigrantów lub uchodźców jakichkolwiek zniżek, ulg czy szczególnych ułatwień w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki)? Jednocześnie strona wskazała, że wnosi o przesłanie odpowiedzi w formie elektronicznej na wskazany adres e-mail. Pismem z dnia [...] września 2025 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p.") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; - zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na pismo złożone w dniu [...] września 2025 r.; - zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w dniu [...] września 2025 r. złożył drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji publicznej i do dnia wniesienia skargi (17 września 2025 r.) nie otrzymał żadnej odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, że po sprawdzeniu w korespondencji przychodzącej na wspomniany adres mailowy, jak również skrzynki ze spamem - stwierdzono, że przedmiotowy e-mail nie dotarł do Urzędu Gminy w Ś. , dlatego nie została udzielona nań odpowiedź. Jednakże niezwłocznie po otrzymaniu skargi, stosowna odpowiedź na została Skarżącemu udzielona. W załączeniu przekazano treść odpowiedzi oraz dowód wysłania jej drogą e-mailową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 4 cyt. ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na podmiocie zobowiązanym spoczywał obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy Wójt Gminy popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skutecznie doręczony Wójtowi na wskazany na stronie internetowej Gminy Ś. adres poczty elektronicznej, tj. [email protected] (k. 4 akt). Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który wskazuje na obowiązek organu administracji publicznej skonfigurowania poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, a także zorganizowania obsługi technicznej poczty elektronicznej organu w sposób zapewniający bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15; postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15; postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12; postanowienie NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08). Dodatkowo NSA wywodzi się, że podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego zobowiązanie, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane. Jednostka ma prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej, to będzie on odbierał listy skierowane na ten adres, w tym także trafiające do "skrzynki SPAM" (zakwalifikowanie listu jako spam nie oznacza bowiem automatycznie, że podlega on usunięciu). Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu, stąd tego rodzaju poglądy nie są akceptowane. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienia NSA: z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15; z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15 oraz z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2186/14). Zauważyć też należy, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, co oznacza między innymi i to, że wnioskowi nie postawione zostały w przepisach u.d.i.p. żadne wymogi formalne co do jego formy ani sposobu wniesienia poza koniecznością jego utrwalenia w formie pisemnej. Orzecznictwo za pisemny wniosek uznaje również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) i to nawet wówczas, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. wyrok NSA w sprawie I OSK 1277/08). Brak jest podstaw do stawiania wnioskodawcy dodatkowych wymogów w postaci skorzystania z platformy ePUAP, bądź wykazania się potwierdzeniem odbioru wniosku. W analizowanej sprawie Skarżący przedłożyła wraz ze skargą wydruk wysłanego z jego skrzynki pocztowej przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej - na prawidłowo ustalony adres internetowy organu. W tych okolicznościach należało przyjąć, że wniosek ów wpłynął na właściwy adres skrzynki odbiorczej organu. Organ nie przedstawił przy tym okoliczności, które powyższe domniemanie podważyłoby, nie wskazał na zaistnienie szczególnych, niezależnych od niego sytuacji, które wskazywałyby na to, że wniosek mógł rzeczywiście nie dotrzeć na właściwy adres. Analizując treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wskazać przyjdzie, że pytania sformułowane w nim zasadniczo dotyczą realizacji polityki migracyjnej i związanych z tym zadań organów samorządu terytorialnego, a zatem działań, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 lit. c u.d.i.p., a więc co do zasady podlegają one udostępnieniu. Mając zatem na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była informacja o sprawach publicznych (czego organ nie kwestionuje), uznać należy, że już na tej podstawie Wójt Gminy zobowiązany był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p. Wniosek Skarżącego nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a zatem organ dopuścił się bezczynności. Skoro wniosek do organu wpłynął [...] września 2025 r., to winien on załatwić wniosek w terminie do [...] września 2025 r. Tymczasem odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona Skarżącemu w dniu [...] września 2025 r., a zatem z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu, o którym mowa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Brak reakcji organu w ustawowym terminie skutkuje stwierdzeniem bezczynności organu. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. W konsekwencji wskazanych okoliczności Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto analizując, czy w niniejszej sprawie doszło do zarzucanego przez Skarżącego stanu bezczynności oraz dokonując oceny jego charakteru, Sąd miał na uwadze stan faktyczny sprawy na dzień orzekania. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, jeśli zostało ono w dacie orzekania już podjęte (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 1789/16). Skoro, jak wynika z akt sprawy, ostatecznie wniosek Skarżącego został rozpatrzony poprzez udostępnienie w dniu [...] września 2025 r. na wskazany adres e-mail strony informacji publicznej, w związku z czym Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w punkcie 3 sentencji wyroku orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawił złej woli, ani lekceważenia Skarżącego. W rozpoznawanej sprawie załatwił wniosek, a opóźnienie w jego załatwieniu było stosunkowo nieznaczne i wynosiło 9 dni. Wobec powyższego, nie można dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia Skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania, tym bardziej, że sam Skarżący nie wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Przy czym wyjaśnienia wymaga, że w ramach zasądzonych na rzecz Skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 206 p.p.s.a., Sąd dokonał miarkowania stawki wynagrodzenia za czynności radców prawnych, określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935, ze zm.) i w konsekwencji na rzecz Skarżącego zasądził z tego tytułu kwotę [...]zł. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (por. postanowienie NSA w sprawie I FPS 3/13). Sąd stosuje ten przepis z urzędu, a określając wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład jego pracy, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury, bądź doktryny. W ocenie Sądu za odstąpieniem od zasądzenia na rzecz strony pełnej stawki minimalnego wynagrodzenia dla jej pełnomocnika przemawiała znana sądowi z urzędu okoliczność, że występujący w sprawie pełnomocnik reprezentuje Skarżącego w wielu jednorodzajowych postępowaniach. W internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych widnieje kilka orzeczeń zapadłych na skutek kierowania do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej o tożsamej treści, jak w niniejszej sprawie, a ponadto w tut. Sądzie zarejestrowano kilkanaście spraw na bezczynność organów w analogicznych sprawach. W tych okolicznościach sporządzenie skargi było czynnością, która nie wymagała specjalnie czasu, ani wysiłku, lecz stanowiła proste powielanie składanych uprzednio pism.