II SAB/Bd 147/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku M. O. z [...] września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydent [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. O. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] września 2025 r. M. O. (dalej: "Skarżący") wystąpił do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku sformułował następujące pytania: 1) Czy na terenie gminy planowane jest utworzenie miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji?; 2) Czy gmina bierze udział lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców?; 3) Czy gmina przewiduje wprowadzenie dla imigrantów lub uchodźców jakichkolwiek zniżek, ulg czy szczególnych ułatwień w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki)? Jednocześnie strona wskazała, że wnosi o przesłanie odpowiedzi w formie elektronicznej na adres e-mail [...] Pismem z dnia [...] września 2025 r. Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; - zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2025 r.; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej "u.d.i.p.") W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał zaś, że w dniu [...] września 2025 r. złożył drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji publicznej i do dnia wniesienia skargi (17 września 2025 r.) nie otrzymał żadnej odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wyjaśnił, że odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została wysłana do pełnomocnika Skarżącego oraz do Skarżącego (drogą elektroniczną) w dniu [...] września 2025 r. Organ wniósł w tej sytuacji o umorzenie postępowania z powodu ustania stanu bezczynności. Organ wyjaśnił przy tym, że przyczyną niezachowania ustawowego terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek Skarżącego były problemy organizacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym, na podmiocie zobowiązanym spoczywał obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest ustalenie czy Prezydent Miasta B. popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z [...] września 2025r. o udostępnienie informacji publicznej. Wskazania zatem wymaga, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Rozszerzenie tej definicji zawiera art. 6 u.d.i.p. zawierając katalog informacji, które należy kwalifikować jako informację publiczną, która co do zasady podlega udostępnieniu. Nie jest to katalog zamknięty, gdyż wszelkie informacje spełniające cechy wskazanej już definicji winny być traktowane jako informacja publiczna. Istotne jest także, że informacja publiczna odnosi się do określonych faktów, obiektywnie istniejącym stanie rzeczy. Nie mieszczą się w tym pojęciu opinie czy oceny, wniosek o udzielenie informacji nie może też zmierzać do inicjowania działań. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest też możliwe domaganie się od organu wytłumaczenia podjętych działań czy zaniechań, a tym bardziej wyjaśnienie motywów działania innych organów (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2024r., sygn. akt II SAB/Ol 37/24). W pojęciu informacji publicznej nie będą się mieściły o zamierzeniach, jeśli nie zostały one utrwalone w jakiejkolwiek formie. Zatem pytania dotyczące ewentualnych planów czy zamierzeń przybiorą cechy informacji, jeśli mają umocowanie w dokumentach lub innych utrwalonych nośnikach. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z treści przepisów u.d.i.p. wynika zatem, że załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazania w pierwszej kolejności wymaga, że zapytania Skarżącego sformułowane we wniosku o udostepnienie informacji publicznej zasadniczo dotyczą realizacji polityki migracyjnej i związanych z tym zadań organów samorządu terytorialnego, a zatem działań, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 lit. c u.d.i.p., a więc co do zasady podlegają udostępnieniu. Mając zatem na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była informacja o sprawach publicznych (czego organ nie kwestionuje) uznać należy, że już na tej podstawie Prezydent zobowiązany był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p. Wniosek Skarżącego nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a zatem organ dopuścił się bezczynności. Skoro wniosek do organu wpłynął 1 września 2025 r., to organ winien załatwić wniosek w terminie do 15 września 2025 r. Tymczasem odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona Skarżącemu 30 września 2025 r., a zatem z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu, o którym mowa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Brak reakcji organu w ustawowym terminie skutkuje stwierdzeniem bezczynności organu. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. W konsekwencji wskazanych okoliczności organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto analizując, czy w niniejszej sprawie doszło do zarzucanego przez Skarżącego stanu bezczynności oraz dokonując oceny jego charakteru, Sąd miał na uwadze stan faktyczny sprawy na dzień orzekania. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, jeśli zostało ono w dacie orzekania już podjęte. Skoro, jak wynika z akt sprawy ostatecznie wniosek Skarżącego został rozpatrzony poprzez udostępnienie 30 września 2025 r. na wskazany adres e-mail informacji publicznej, Sąd zobligowany był do umorzenia w tym zakresie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku). Działając zaś na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawił złej woli ani lekceważenia Strony. W rozpoznawanej sprawie załatwił wniosek, a opóźnienie w jego załatwieniu było stosunkowo nieznaczne i wynosiło 7 dni. Wobec powyższego, nie można dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania, tym bardziej, że sam skarżący nie wniósł o stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków Strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął też pod uwagę zwłaszcza fakt, że organ udostępnił żądaną informacje, czego skarżący w toku postępowania nie negował. O kosztach postępowania (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Przy czym wyjaśnienia wymaga, że w ramach zasądzonych na rzecz Skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 206 p.p.s.a., sąd zasądził kwotę 100 zł. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a. obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FPS 3/13). Sąd stosuje ten przepis z urzędu, a określając wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W ocenie Sądu za odstąpieniem od zasądzenia na rzecz strony pełnej stawki minimalnego wynagrodzenia dla jej pełnomocnika przemawiała znana sądowi z urzędu okoliczność, że występujący w sprawie pełnomocnik reprezentuje Skarżącego w wielu jednorodzajowych postępowaniach. W internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych widnieje kilkadziesiąt orzeczeń zapadłych na skutek kierowania do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej o tożsamej treści, jak w niniejszej sprawie, a ponadto w tut. Sądzie zarejestrowano obecnie 14 spraw na bezczynność organów, inicjowanych wniesieniem skargi o tożsamej treści. W tych okolicznościach sporządzenie skargi było czynnością, która nie wymagała specjalnie czasu ani wysiłku, lecz stanowiła proste powielanie składanych uprzednio pism.