II SAB/Bd 171/23
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2024-05-07
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania może zostać odrzucona z powodu braku podpisu strony lub jej pełnomocnika, pomimo wcześniejszego wyroku zobowiązującego organ do działania?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu z powodu braków formalnych, w tym braku podpisu strony lub jej pełnomocnika, co stanowi naruszenie art. 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. Pomimo wcześniejszego wyroku zobowiązującego organ do działania, sąd pierwszej instancji jest związany oceną prawną NSA dotyczącą wadliwości postępowania, w tym braku należytego umocowania pełnomocnika. Niespełnienie wymogów formalnych, takich jak podpisanie skargi, uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu i skutkuje odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok zobowiązujący organ do działania i stwierdzający przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok z powodu wadliwości postępowania, wskazując na wątpliwości co do należytego umocowania pełnomocnika strony. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do jej podpisania, jednak skarżąca nie odpowiedziała na wezwania, co skutkowało odrzuceniem skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej postanawia odrzucić skargę.
Pismem z dnia 18 marca 2022 r. [...]. M. S. w imieniu K. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 26 października 2022 r. w pkt 1 zobowiązał Inspektora Sanitarnego do załatwienia wniosku K. G. w terminie 60 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w pkt 2 stwierdził, że Inspektor Sanitarny dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w załatwieniu wniosku K. G., w pkt 3 stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 4 zasądził od Inspektora Sanitarnego na rzecz K. G. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz w pkt 5 nakazał zwrócić od Skarbu Państwa na rzecz K. G. kwotę 100 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
Powyższe rozstrzygnięcie zakwestionował Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej organu. Uchylając ww. wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania (wyrokiem z dnia 26 września 2023 r., o sygn. II GSK 664/23) Sąd kasacyjny zauważył, że postępowanie sądowe pierwszej instancji jest dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., albowiem reprezentujący stronę skarżącą adwokat nie był należycie umocowany do wykonywania skutecznych prawnie czynności zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
NSA podkreślił, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że dołączony do skargi dokument z dnia 20 października 2021 r. o nazwie "Pełnomocnictwo Procesowe" nie wskazuje rodzaju postępowania i organu, przed którym to postępowanie się toczy, jak również nie określa zakresu, czasu trwania i skutków umocowania. O ile zawarte w powyższym dokumencie stwierdzenie, że strona ustanawia pełnomocnika "do sprawy związanej z zachorowaniem M. J. na [...]" można by prima facie uznać za pełnomocnictwo szczególne (zob. art. 36 pkt 2 p.p.s.a.) do prowadzania indywidualnej sprawy (brak jednak do tego podstaw wobec niewskazania sądu administracyjnego jako organu, przed którym strona skarżąca ma być reprezentowana), o tyle w świetle innych dokumentów zalegających w aktach istnieją dalsze, poważne wątpliwości nie tylko co do zakresu, lecz także co do istnienia umocowania. Po pierwsze, w postępowaniu administracyjnym przed skarżonym organem złożono identyczny co do formy i treści dokument pełnomocnictwa (jako załącznik do pisma procesowego z dnia 29 października 2021 r.), co nie pozwala na ustalenie, czy pełnomocnik procesowy został w ogóle upoważniony do działania przed sądem administracyjnym. Po drugie – w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA o przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa procesowego do działania w postępowaniu kasacyjnym – działający jako pełnomocnik [...] przedłożył jako załącznik do pisma procesowego z dnia 26 kwietnia 2023 r. odpis złożonego przed Sądem pierwszej instancji pełnomocnictwa, który został "uzupełniony" przez niego o wskazanie organów i sądów, przed którymi może działać w sprawie "związanej z zachorowaniem M. J. na [...] Pełnomocnik ten dodatkowo oświadczył, że "oryginał" pełnomocnictwa został "wystawiony in blanco", a on sam wypełnił go "zgodnie z wolą mocodawcy".
Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 9 stycznia 2024 r. zobowiązano K. G. do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia, czy udzieliła pełnomocnictwa [...] M. S. (prowadzącemu Kancelarię prawną [...] jeśli tak to kiedy udzieliła pełnomocnictwa, czy został ustalony zakres tego pełnomocnictwa, w szczególności czy upoważniała [...] do reprezentowania jej osoby przed sądami administracyjnymi – w tym do złożenia skargi na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, pod rygorem uznania, że nie udzieliła ona pełnomocnictwa [...] M. S. do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organy inspekcji sanitarnej.
Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie została odebrana przez stronę skarżącą mimo pozostawienia zawiadomienia w drzwiach adresata i dwukrotnego awizowania (koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 101 akt sądowych). Tym samym korespondencja ta została doręczona skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej jako "p.p.s.a." w dniu 31 stycznia 2024 r. Strona w terminie 7 dni od dnia 1 lutego 2024 r. nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie.
W związku z brakiem odpowiedzi skarżącej na wezwanie z dnia 15 stycznia 2024 r. (w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 9 stycznia 2024 r.) i uznaniem zarządzeniem z dnia 14 lutego 2024 r., że skarżąca nie udzieliła [...] M. S. pełnomocnictwa do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi z dnia 18 marca 2022r., pod rygorem jej odrzucenia.
Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie została odebrana przez stronę skarżącą mimo pozostawienia zawiadomienia w drzwiach adresata i dwukrotnego awizowania (koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 104 akt sądowych). Tym samym korespondencja ta została doręczona skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 11 marca 2024 r. Strona w terminie 7 dni od dnia 12 marca 2024 r. nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że rozpoznając niniejszą sprawę, zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej "p.p.s.a.", związany był oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2023 r., o sygn. II GSK 664/23, który uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że koniecznym jest ustalenie, czy reprezentujący stronę skarżącą [...] był należycie umocowany do wykonywania skutecznych prawnie czynności zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Ocenę merytorycznej zasadności skargi powinno zawsze poprzedzać badanie jej wymogów formalnych, w tym warunku dopuszczalności takiej skargi, a zatem ustalenie czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia.
Dokonując oceny wywiedzionej skargi pod wyżej wskazanym kątem należy stwierdzić, że skarga ta podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a.,
skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 p.p.s.a.). Art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że każde pismo strony powinno zawierać: podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Sąd powziął czynności zmierzające do usunięcia przeszkody rozpoznania skargi poprzez wezwanie skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi. Najpierw poprzez wykazanie czy skarżąca udzieliła pełnomocnictwa [...] M. S. do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organy inspekcji sanitarnej. Następnie z uwagi na brak odpowiedzi na wystosowane wezwanie do podpisania w terminie 7 dni skargi z dnia 18 marca 2022r., pod rygorem jej odrzucenia. Skarżąca w zakreślonym przez Sąd terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi.
Podpis bezpośrednio pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Nie budzi zatem wątpliwości, że gdy pismo sporządza osoba fizyczna we własnym imieniu bądź działając jako pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy, to ona musi je podpisać. Niezbędnym elementem każdego pisma jest umieszczenie bezpośrednio pod jego treścią podpisu osoby, która takie pismo składa do sądu. Niewątpliwie niepodpisanie skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło