II SAB/Bd 178/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie udrożnienia rowu postanawia odrzucić skargę. A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie udrożnienia rowu. W treści skargi wskazał, że pismami z dnia 16 grudnia 2019 r., 27 września 2022r. zwrócił się do Urzędu Gminy C. o udrożnienie rowu za posesją skarżącego, gdyż przy większych opadach deszczu lub podczas wiosennych roztopów śniegu grozi zalaniem piwnic pod budynkiem mieszkalnym czy zalaniem budynku inwentarskiego i w końcu rozmiękczaniem fundamentów pod betonowym ogrodzeniem. Podkreślił, że do dnia 29 listopada 2022 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się, bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 329, dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133, i 2196) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (do 31 grudnia 2003r.) w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 961/99 – w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w kpa, lub niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej - kontrola Sądu Administracyjnego sprowadza się więc przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego. (LEX nr 78938). Zauważyć w pierwszej kolejności należy, że stosownie do treści powołanych wyżej przepisów, sąd administracyjny uprawniony jest do orzekania w sprawie bezczynności organu jedynie w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Z przytoczonych wyżej przepisów P.p.s.a. wynika, że nie w każdej sytuacji, w której podmiot skarżący jest niezadowolony z działalności organów administracji publicznej, dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podkreślić trzeba, że skargę można wnieść tylko w sytuacjach opisanych w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli zaś skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a., sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę. Przedmiotem skargi wniesionej do sądu jest niewykonanie czynności faktycznych polegających na udrożnieniu rowu zatem sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Podstawy wniesienia skargi nie może także stanowić przepis art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie zaniechania organu gminy wykonania czynności nakazanych prawem bądź naruszenia praw osób trzecich przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne. W niniejszej sprawie obowiązek działania dotyczy w istocie Gminy, jako właściciela nieruchomości, a nie jej organu jakim jest Wójt. Zgodnie z art. 205 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne (Dz. U z 2022 r. poz. 2625) utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy lub związku spółek wodnych, w którym jest zrzeszona spółka wodna działająca na terenie gminy - do tej spółki lub tego związku spółek wodnych. Jeżeli obowiązek, o którym mowa w art. 205 nie jest wykonywany, właściwy organ Wód Polskich ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntów, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania (art. 260). Organem tym, zgodnie Prawa wodnego jest starosta, który w wydawanej decyzji winien ustalić szczegółowe zakresy i terminy wykonywania przez właścicieli gruntów zaniechanych obowiązków w zakresie utrzymania urządzeń. Skarżący winien zatem dochodzić swoich praw w postępowaniu prowadzonym przez ten organ, a w razie jego bezczynność przysługiwać mu będzie prawo wniesienia skargi na jego bezczynność w rozstrzygnięciu sprawy na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 P.p.s.a. Skargę na bezczynność należało zatem odrzucić, uznając, że zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w granicach przepisu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., a tym samym jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.