II SAB/Bd 2/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-05-22

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który samotnie utrzymuje się z emerytury i czynszu dzierżawnego, uzyskując miesięczny dochód w wysokości 1.613,76 zł, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, ponieważ jego miesięczny dochód w wysokości 1.613,76 zł pozwala na pokrycie podstawowych wydatków, a pozostała kwota może być przeznaczona na remonty, które nie mają charakteru stałego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania braku jakichkolwiek środków, co w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione.
Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uzasadniając go trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Wnioskodawca jest osobą samotną, utrzymującą się z emerytury i czynszu z dzierżawy nieruchomości, co daje mu miesięczny dochód w wysokości 1.613,76 zł. Ponosi miesięczne wydatki na leki, media, żywność i higienę, a pozostałą kwotę przeznacza na remont domu. Nie posiada oszczędności. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zażalenia na bezczynność Wójta Gminy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego zażalenia na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie odcięcia dopływu ścieków sanitarnych do kolektora deszczowego odwadniającego drogę wojewódzką postanowił oddalić wniosek W dniu 30 kwietnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadnia trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Jest osobą samotną, utrzymującą się ze świadczenia emerytalnego oraz czynszu z tytułu wydzierżawiania 2,60 ha nieruchomości rolnej, której jest właścicielem, co stanowi łącznie dochód w wysokości 1.613,76 zł miesięcznie. Jest właścicielem domu o powierzchni 45 m2. Ponosi wydatki w następującej wysokości: leki 300 zł, ogrzewanie, energia, woda 300 zł, żywność i podstawowe materiały do higieny 400 zł, zaś pozostałą kwotę wydaje na naprawę czy modernizację domu. Ponadto podał, iż nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący sam dysponuje kwotą dochodu w wysokości 1.613,76 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku nie przedstawił żadnych danych, które wskazywałby na to, że ponosi jakieś nadzwyczajne wydatki a wręcz przeciwnie, że pozostaje mu kwota, którą przeznacza na remont czy modernizację domu. Jest rzeczą oczywistą i zrozumiałą, że remontu czy modernizacji domu nie dokonuje się permanentnie, tak jak kosztów związanych z prowadzeniem sprawy przed sądem administracyjnym nie uiszcza się stale, a jedynie incydentalnie. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona pomimo, że tego nie wskazała ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Tym bardziej, że strona posiada stały dochód zaś ustanowienie pełnomocnika procesowego ma charakter fakultatywny a nie obligatoryjny. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło