II SAB/Bd 20/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-12-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędzia WSA Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, które zawierało również zarzut bezczynności, a organ wyższego stopnia rozpoznał to zażalenie, utrzymując w mocy postanowienie o zawieszeniu?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeśli nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. Wniesienie zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania, które zawiera również zarzut bezczynności, nie jest równoznaczne z wyczerpaniem środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a., jeśli organ wyższego stopnia rozpoznał jedynie zażalenie na postanowienie o zawieszeniu, a kwestia bezczynności została jedynie marginalnie omówiona w uzasadnieniu. Skarżący powinien był wnieść odrębną skargę do sądu administracyjnego na postanowienie organu wyższego stopnia, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania, aby umożliwić sądowi ocenę biegu postępowania.Stan faktyczny
Spółka A w likwidacji złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta G. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne. Po wieloletniej korespondencji i próbach uregulowania stanu prawnego, organ wydał decyzję ustalającą odszkodowanie, która następnie została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie administracyjne, na co skarżący wniósł zażalenie, jednocześnie podnosząc zarzut bezczynności organu. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu, nie znajdując podstaw do uznania bezczynności. Sąd administracyjny odrzucił skargę na bezczynność z przyczyn formalnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi spółki A w likwidacji na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne postanawia: odrzucić skargę.
[...] Sp. z o.o. w likwidacji z G. złożyła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta G. w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne w G. – działki Nr [...], położone przy ul. W. i H. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie mediacji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na przełomie czerwca i lipca 2001 r. zakończył budowę kompleksu handlowo – usługowego przy ul. W. i H. w G. Nastąpiło wówczas zajęcie przedmiotowych działek pod drogę publiczną. Skarżący pismem z [...] stycznia 2004 r. zwrócił się do Wydziału Dróg Miejskich Urzędu Miasta o uregulowanie stanu prawnego zajętych działek. Skarżący wskazuje na wymianę licznych pism w tej sprawie. Pismem ze stycznia 2006 r. Kierownik Wydziału Majątku Komunalnego i Planowania Przestrzennego UM poinformował skarżącego, że zlecono rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie wyceny gruntów dla potrzeb negocjowania kwoty odszkodowania. Później poinformowano skarżącego o wycofaniu zlecenia wyceny. Uzasadniono to koniecznością wcześniejszego odłączenia działek i niemożliwością złożenia wniosku o ujawnienie praw Skarbu Państwa w księdze wieczystej z uwagi na brak zezwoleń na bezciężarowe odłączenie działek. Stanowisko to skarżący uznał za niezrozumiałe. Dalsza korespondencja i rozmowy nie przynosiły rezultatów. Skarżący przekazał organowi zgodę na bezciężarowe odłączenie działek, ale i to nie przyniosło oczekiwanego skutku. Negocjacje i korespondencje okazały się bezowocne.
Po kolejnym piśmie organ wszczął postępowanie i powiadomił, że wystąpił do Sądu Rejonowego G. z wnioskiem o odłączenie przedmiotowych działek i przyłączenie do KW [...], w której zapisany jest Skarb Państwa jako właściciel.
Po kolejnych pismach i rozmowach doszło do wyceny działek przez rzeczoznawcę i [...] czerwca 2007 r. Prezydent G. wydał decyzję ustalającą odszkodowanie. W decyzji ustalono wysokość odszkodowania na kwotę [...] zł, mimo że wycena rzeczoznawcy, na którą powołano się w decyzji ustala odszkodowanie na kwotę o [...] zł wyższą. Decyzję wydano w związku z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie. W następstwie odwołania Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda ocenił, że należy zbadać prawidłowość decyzji o podziale nieruchomości. Jednocześnie stwierdzono, że z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy na własność gminy, powiatu, województwa przechodzą grunty pod drogi, czyli tylko grunty przeznaczone pod nowe drogi, pod przyszłe inwestycje drogowe, a nie drogi istniejące. Po 3 miesiącach od otrzymania akt Urząd Miejski w G. poinformował skarżącego o zamiarze przekazania pozwu do Sądu Rejonowego w G. o zbadanie zgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Organ zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania z uwagi na kierowanie sprawy do sądu powszechnego.
Na postanowienie Prezydenta G. z [...] stycznia 2008 r. o zawieszeniu postępowania skarżący skierował zażalenie do Wojewody z jednoczesną skargą na bezczynność organu. Podniósł brak przesłanek do zawieszenia postępowania jak i brak podstaw do występowania z powództwem do sądu.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy i nie znalazł podstaw do uznania bezczynności organu. Podczas rozpatrywania przez dwa i pół miesiąca odwołania skarżącego od postanowienia o zawieszeniu postępowania, powództwo sądowe Skarbu Państwa zostało oddalone. Skarżący podniósł, że nie ma żadnych podstaw normatywnych, by zakres art. 98 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ograniczyć do nowych dróg (wskazał przy tym na wyrok sądu opublikowany w systemie informacji prawnej Lex nr 291449).
W dalszej kolejności poinformowano skarżącego, że [...] kwietnia 2008 r. Prezydent Miasta wystąpił do Prokuratorii Generalnej o wytoczenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący ze zdziwieniem przyjął taką informację albowiem sprawa została już osądzona przez sąd powszechny – wyrok sądu cywilnego jest prawomocny. Nie wolno sądzić się powtórnie o to samo. Skarżący ma prawo sądzić, że Urząd Miejski nie chce załatwić tej sprawy, robi wszystko, aby jej nie załatwić, pozorując przy tym swoje działania. Postępowanie urzędników stoi w całkowitej sprzeczności z zasadami demokratycznego państwa prawa.
Prezydent G. w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Przedstawiono niektóre elementy biegu postępowania w powyższej sprawie uznając, że obecnie zagadnienie wstępne nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte, co czyni zasadnym zawieszenie postępowania.
W aktach sprawy przekazanych sądowi (nie zszytych i nie ponumerowanych) nie ma zwrotnych poświadczeń odbioru, jednakże porównanie dat wydania postanowienia Wojewody [...] i daty skargi wskazuje na to, ze skarga została złożona w terminie.
Referendarz sądowy tutejszego Sądu w dniu [...] sierpnia 2008 r. przeprowadził postępowanie mediacyjne w tej sprawie. W jego wyniku pełnomocnik organu zobowiązał się do rozważenia wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania w terminie 21 dni. Pismem z dnia [...] września 2008 r. poinformował Sąd, że organ nie widzi możliwości podjęcia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn formalnych.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przypadku skargi na bezczynność środkiem zaskarżenia jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zażalenie to powinno być skierowane do organu administracji wyższego stopnia.
Skarżący złożył do Wojewody [...] pismo zatytułowane: Zażalenie na postanowienie Prezydenta G. z dnia [...] stycznia 2008 r. doręczone dnia [...] stycznia 2008 r., znak [...] zawieszające z urzędu postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne oraz na bezczynność organu.
Wojewoda [...] rozstrzygnął powyższe zażalenie postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r. znak [...]. W podstawie prawnej wskazał na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w związku z art. 97 § 1 K.p.a. wskazując na rozpatrzenie zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Jedynie w uzasadnieniu postanowienia ustosunkował się do kwestii bezczynności Prezydenta Miasta G.
Zażalenie na bezczynność musi być jednoznaczne w swej treści. Połączenie zażalenia na postanowienie z zażaleniem na bezczynność nie spełnia wymogów art. 37 K.p.a. w związku z art. 52 P.p.s.a. Na postanowienie Wojewody [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania skarżący mógł wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, czego jednak nie uczynił. Sąd oceniłby, czy zawieszenie postępowania jest trafne. Pośrednio zmierzałoby to także do oceny biegu postępowania w tej sprawie i dałoby Sądowi możliwość wypowiedzenia się, co sądzi o biegu postępowania w tej sprawie.
W trakcie zawieszenia postępowania środkiem najszybciej zmierzającym do celu jest wnioskowanie o podjęcie zawieszonego postępowania. Jeżeli takiego wniosku nie ma, to trudno uznać, aby organ pozostawał w bezczynności na tym etapie postępowania.
Uzasadnia to na podstawie art. 58 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odrzucenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło