II SAB/Bd 20/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w sprawie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r., 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy na rzecz J. J. kwotę 167 (sto sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. II SAB/Bd 20/18 UZASADNIENIE Skargą z dnia [...] 2018 r. J. J. (dalej "skarżący") zakwestionował bezczynność Wójta Gminy (dalej "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w dniu [...] 2018 r. skarżący zażądał od organu udzielenia informacji publicznej o zarobkach uzyskanych w 2017r. przez sekretarza gminy z wyszczególnieniem wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków: specjalnego, funkcyjnego i za wieloletnią pracę. W skardze zarzucono, że w terminie przewidzianym ustawą organ nie udzielił żądanej informacji, nie wydał decyzji, jak również nie wezwał do usunięcia braków wniosku. W konsekwencji skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, gdyż do organu nie wpłynął wniosek skarżącego datowany na dzień [...] 2018r. natomiast na wniosek z dnia [...] 2018r. informacja została udzielona stronie w dniu [...] 2018r. Organ ponownie w dniu [...] 2018r. przesłał skarżącemu żądaną informację, to jest już po wpływie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia wnioskowanej informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania udip oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, że żądana informacja stanowi informację publiczną i że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia takiej informacji, niemniej jednak kwestie te nie były sporne w sprawie. W tym kontekście wskazać należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 udip tylko informacja publiczna w rozumieniu udip podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w udip. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 udip). Przepis art. 6 ust. 1 udip zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wśród których znalazła się m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 udip, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) udup). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Wójt Gminy jako organ jednostki samorządu terytorialnego w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej mieści się w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Przesądzenie, że objęta wnioskiem z dnia [...] 2017 r. informacja stanowi informację publiczną oraz że Wójt Gminy był podmiotem obowiązanym do udostępnia informacji publicznej oznacza, że w sprawie podmiot ten zobowiązany był do odniesienia się do ww. wniosku w trybie przepisów udip. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 udip udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób zgodny z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 udip (w zakresie terminu udostępnienia) oraz w art. 14 ust. 1 udip (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udostępnienia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 udip jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 udip, a więc, gdy zachodzą określone w tym przepisie przesłanki do umorzenia postępowania. Z powyższego wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie w ww. terminie informacji (czynność materialno-techniczna), bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 udip lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) bądź o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 udip). Powyższe oznacza, że w wypadku, gdy dany podmiot będąc właściwym i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, wbrew tym przepisom, ani nie udostępni w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy pocztą elektroniczną z dnia [...] 2018r. przesłał na adres: [...] żądaną informację, która jednakże nie mogła być skarżącemu doręczona z uwagi na błędne wskazanie jego adresu mailowego, który prawidłowo brzmi: [...]. Tym samym nie można uznać, że organ w dniu [...] 2018r. zwolnił się z obowiązku udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji. Dopiero w dniu [...] 2018r.organ udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek skarżącego przesyłając ją na prawidłowy adres mailowy skarżącego, co oznacza, że uczynił to dopiero po wpłynięciu do Sądu skargi na bezczynność organu. Tym samym uznać należy, że w momencie wniesienia skargi do Sądu istniała bezczynność organu, lecz do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd bezczynność ta ustała. Ponieważ zatem Wójt Gminy prawidłowo, choć z opóźnieniem, załatwił wniosek skarżącego udzielając mu wnioskowanej informacji, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił zawartego w odpowiedzi na skargę zarzutu, że wskazany w skardze wniosek z dnia [...] 2018r. nie wpłynął do organu. Błędne określenie w skardze daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wobec jednoczesnego złożeniu przez skarżącego do akt niniejszej sprawy kopii tego wniosku datowanego na dzień [...] 2018r. nie nasuwa żadnych wątpliwości co do ustalenia, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest bezczynność Wójta w sprawie załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] 2018r. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, w ocenie Sądu, oznacza bowiem wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stanowi je zatem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne, niezaprzeczalne i w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, zaistniała w sprawie bezczynność nie miała takich cech. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ, choć z opóźnieniem, udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację. Orzekając o kosztach postępowania sądowego Sąd uznał, że poniesionym w sprawie kosztem niezbędnym, w rozumieniu art. 200 ppsa, jest kwota obejmująca wpis od skargi w kwocie [...]zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł. i dlatego w pkt 3 sentencji wyroku zasądził jedynie kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, odstępując na podstawie art. 206 ppsa od zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu całości wskazanych przez niego kosztów z tytułu zastępstwa procesowego (z tytułu reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego). Zgodnie z treścią art. 206 ppsa, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu, ustalonej w celu pobrania wpisu. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca zaistnienie uzasadnionego przypadku, pozostawił do uznania Sądu, uzależniając wykazanie jego przez Sąd. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie właśnie taki uzasadniony przypadek zaistniał. Należy wskazać, że wiadomym Sądowi faktem powziętym z bazy orzeczeń na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl odnośnie spraw zawisłych przed sądami administracyjnymi w Polsce jest to, iż w tych licznych sprawach sądowoadministracyjnych J. J. reprezentowany przez radcę prawnego S. G., występował z analogicznej treści skargami (m.in. w sprawach sygn. II SAB/Kr 49/18, IV SAB/Wr 55/18, II SAB/Kr 37/18, IV SAB/Wr 46/18, II SAB/Go 10/18, IV SAB/Wr 51/18, II SAB/Go 18/18, II SAB/Go 13/18, IV SAB/Wr 49/18, II SAB/Lu 15/18, II SAB/Lu 26/18, IV SAB/Wr 29/18, IV SAB/Wr 69/17,II SAB/Bk 49/17, II SAB/Gd 21/17, II SAB/Gd 20/17, II SAB/Łd 96/17,II SAB/Bk 43/17, IV SAB/Wr 66/17, II SAB/Bd 21/18, II SAB/Bd 22/18, II SAB/Bd 20/18,II SAB/Bd 24/18). Wszystkie te sprawy cechuje jednorodzajowość i nieskomplikowany charakter. Skargi w poszczególnych sprawach w zasadzie różnią się tylko w zakresie dat złożenia wniosków o udostępnienie informacji publicznej i wskazaniu adresata wniosku tj. organu, do którego wnioski zostały złożone. Wszystkie zarzuty skarg i ich argumentacja są zaś takie same. Świadczy to o znikomym wręcz nakładzie pracy radcy prawnego. Przede wszystkim jednak nie sposób w tych warunkach uznać, że niezbędnym do celowego dochodzenia praw skarżącego w dostępie do informacji publicznej było ustanawianie fachowego pełnomocnika. Analogiczność, tożsamość i jednorodzajowość wnoszonych skarg nie wymagała bowiem specjalnej wiedzy ze strony skarżącego czy też specjalnego nakładu jego sił, i tym samym ustanawiania w każdej z tych spraw pełnomocnika. Każdą z nich skarżący mógł zmodyfikować bez potrzeby angażowania fachowego pełnomocnika. Tym samym nie można uznać, aby wnioskowane w skardze koszty zastępstwa procesowego stanowiły koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, w rozumieniu art. 200 ppsa. Dlatego tez Sąd uznał, że w sprawie zaistniała podstawa do zastosowania art. 206 ppsa i odstąpił w związku z tym od zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów w całości.