II SAB/Bd 213/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-09-02

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia, wydanego w ramach systemu ubezpieczeń społecznych, mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia, wydanego w ramach systemu ubezpieczeń społecznych, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 PPSA, sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami i czynnościami administracji publicznej, jednakże sprawy dotyczące świadczeń emerytalno-rentowych, w tym kwestie związane z wyjaśnieniem postanowień, należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych na mocy art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
R. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia dotyczącego wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia. Organ administracji w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi. Sąd uznał, że sprawa nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. R. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia dotyczącego wyjaśnienia wątpliwości co treści postanowienia postanawia odrzucić skargę. R. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia dotyczącego wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (do 31 grudnia 2003r.) w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 961/99 – w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w kpa, lub niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej - kontrola Sądu Administracyjnego sprowadza się więc przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego. (LEX nr 78938). W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w zakresie wydania rozstrzygnięcia dotyczącego wyjaśnienia wątpliwości, co do treści postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2013 r. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił skarżącemu, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości złożenia wniosku o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści postanowienia, którym rozstrzygnięto w przedmiocie uprzednio złożonego wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści innego postanowienia. Zdaniem Sądu brak właściwości sądu administracyjnego w uregulowanych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) sprawach dotyczących świadczeń emerytalno – rentowych nie ogranicza się tylko do postępowań nadzwyczajnych wszczętych w określonym trybie (na wniosek, z urzędu) i dotyczących decyzji w przedmiocie świadczeń emerytalno - rentowych. Jest to generalny brak właściwości sądownictwa administracyjnego w tych sprawach, co wynika także ze sformułowanej w art. 83 ust. 2 u.s.u.s. zasady wyłącznej właściwości sądów powszechnych w sprawach odwołań od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Powyższe nie dotyczy tylko spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., który to przypadek nie zachodzi w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze brak właściwości sądu administracyjnego w sprawie niniejszej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło