II SAB/Bd 22/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-08-19
Skład orzekający: Sędzia [...], Sędzia [...], Sędzia [...]
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mieszkaniec gminy posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na bezczynność rady gminy w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, opierając ją na interesie ogólnym, a nie własnym interesie prawnym?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu gminy w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego może być wniesiona wyłącznie przez podmiot posiadający własny, konkretny interes prawny, wynikający z przepisów prawa materialnego. Interes ogólny lub publiczny nie stanowi podstawy do legitymacji procesowej w takim przypadku. Brak wykazania przez skarżącego posiadania takiego interesu prawnego skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący J. J. wezwał Radę Gminy do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego. Rada odmówiła wykonania wezwania. Skarga na uchwałę została odrzucona przez WSA, a następnie NSA uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę zbadania legitymacji procesowej skarżącego oraz charakteru skargi jako skargi na bezczynność. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, kwestionując legitymację skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia [...] Sędziowie: Sędzia [...] Sędzia [...] Protokolant [...] po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Rady Gminy w [...] w przedmiocie wygaśnięcie mandatu radnego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu.
Skarżący J. J. pismem z [...] listopada 2007 r. zwrócił się do Rady Gminy
w K. o podjęcie uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego A. Z. Rada Gminy uchwałą Nr [...] z [...] grudnia 2007 r. odmówiła wykonania wezwania. Na powyższą uchwałę J. J. złożył skargę na podstawie art. 101a
ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z [...] lutego 2008 r. odrzucił
(sygn. II SA/Bd 19/08).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając w dniu [...] maja 2008 r. skargę kasacyjną na powyższe postanowienie z [...] lutego 2008 r. uchylił to postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że powyższą uchwałą otwarto drogę sądowej kontroli
w sprawie na bezczynność organu – Rady Gminy w K., bowiem skarżący również wnosi o nakazanie Radzie Gminy w K. podjęcie uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego. W ocenie NSA jest to skarga bezczynność, albowiem bezskuteczne wezwanie zachodzi zarówno wtedy, gdy organ nie zajmuje stanowiska, jak i wtedy gdy zajmuje stanowisko niezgodne z wezwaniem. Jednocześnie NSA zwrócił uwagę na konieczność zbadania przy ponownym rozpoznaniu sprawy kwestii legitymacji procesowej skarżącego.
Organ – Rada Gminy w K. w odpowiedzi na skargę kwestionując właśnie legitymację prawną skarżącego, wniósł o oddalenie skargi. Nadto organ wskazał, że
w wypadku biernego zachowania się rady gminy nie wykonującej swoich obowiązków, organem właściwym do podjęcia działań jest wojewoda, co w wynika z art. 98a ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator. Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Również przepis art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) uzależnia złożenie skargi do sądu administracyjnego od posiadania interesu prawnego stanowiąc, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwały do sądu administracyjnego. Art. 101a ust. 1 ww. ustawy o samorządzie stanowi, że przepis art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.
Nie od rzeczy będzie tu przypomnienie, że na konieczność zbadania właśnie
w niniejszej sprawie kwestii czy skarżący jako mieszkaniec gminy ma legitymację procesową do wniesienia skargi na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny
w przywołanym już postanowieniu z 27 maja 2008 r. (sygn. akt – II OSK 668/08).
Rzeczą skarżącego było więc wykazanie – czego nie uczynił – posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi. Przesłanką skargi jest bowiem wyłącznie naruszenie interesu prawnego osoby skarżącej, a nie interesu ogólnego, którego rzecznikiem chciałby być skarżący. O istnienie interesu prawnego stanowią zaś przepisy prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Z takich przepisów mogą wynikać konkretne prawa podmiotowe obywateli naruszone zaskarżoną decyzją czy bezczynnością organu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego przepisem prawa materialnego.
Żaden z ww. przepisów nie daje też podstaw do złożenia skargi osobie która swą legitymację w tym zakresie opiera nie na prawach własnych lecz interesie ogółu
tj. interesie publicznym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 ww. ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. należało skargę odrzucić bez merytorycznego badania jej zasadności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło