II SAB/Bd 25/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2025 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na bezczynność Powiatowego Inspektora [...] w [...] w przedmiocie zgodności obiektu budowlanego z przepisami prawa postanawia zawiesić postępowanie. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" przy ul. [...] [...] w T. (dalej "Skarżąca") pismem z [...] czerwca 2024 r. wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w T. (dalej "PINB") o przeprowadzenie kontroli na budowie obiektów realizowanych w ramach inwestycji – wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej przy ul. [...] w T.. W dniu [...] sierpnia 2024 r. PINB przeprowadził kontrolę ww. inwestycji. W kierowanym do organu nadrzędnego ponagleniu z [...] września 2024 r. (złożonym w PINB [...] września 2024 r.) Skarżąca podniosła, że w swoim działaniu opiera się o posiadany interes prawny wynikający z wprowadzanych w następstwie ww. budowy ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości przy ul. [...] [...] Skarżąca podtrzymała swój wniosek o zbadanie ww. inwestycji z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, projekcie architektoniczno – budowlanym oraz przepisach prawa. Dodatkowo Skarżąca wskazała na nową okoliczność tj. że na terenie inwestycji pojawiły się dodatkowe konstrukcje budowlane, bezpośrednio ingerujące w granicę nieruchomości Skarżącej, przy czym zabudowa ta nie była objęta pozwoleniem na budowę. Pismem z [...] października 2024 r PINB wskazał Skarżącej, że zbadał zgodność budowy z zatwierdzonym projektem budowlany stosownie do przepisów ustawy Prawo budowlane. Kontrola potwierdziła, że budowa jest realizowana zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją, bez istotnych odstępstw. W związku z tym PINB stwierdził, że "brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie". Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" przy ul. [...] [...] pismem z [...] listopada 2024 r. wniosła skargę na bezczynność PINB. Zdaniem Skarżącej PINB dopuścił się bezczynności, gdyż ani w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Skarżąca zarzuciła w szczególności naruszenie art. 233 zdanie 1 k.p.a. poprzez pozbawienie Skarżącej prawa do postępowania administracyjnego, w sytuacji kiedy rozpatrzenie żądania następuje zasadniczo w formie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do istoty ewentualnie w przypadku ustalenia przez organ, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z przyczyn podmiotowych (np. brak interesu prawnego) lub przedmiotowych (np. brak podstawy materialnoprawnej) w drodze odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. W odpowiedzi na skargę PINB podniósł, że Skarżąca, z uwagi na bliskie sąsiedztwo inwestycji, ma interes faktyczny w sprawie. Jednakże interes faktyczny, oparty na zainteresowaniu budową, nie jest interes prawnym. PINB podkreślił, że przeprowadził kontrolę budowy, natomiast postępowania administracyjne w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości wszczynane są z urzędu, o czym informowano Skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Niniejsza sprawa dotyczy wniosku Skarżącej, która przed organem powołała się na swój interes prawny oraz na okoliczność (ujawnienie dodatkowych konstrukcji budowlanych, bezpośrednio ingerujących w granicę nieruchomości Skarżącej, której zdaniem Skarżącej nie były objęte pozwoleniem na budowę) świadczącą o ewentualnej budowie w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowie (art. 50 ust. 1 pkt 4 z rozdziału 5a Prawa budowalnego). Należy zauważyć, że jak wynika z art. 53 ust. 1 Prawa budowlanego postępowania uregulowane w rozdziale 5a Prawa budowlanego wszczyna się z urzędu. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do zawieszenia wskazana w powyższym przepisie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Składowi orzekającemu wiadomym jest bowiem z urzędu, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z 24 lutego 2025 r., zarejestrowanym pod sygn. II OPS 2/25, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyjaśnienie zagadnienia prawnego: "Czy z uwagi na dyspozycję art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.) możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego na wniosek podmiotu, który żąda od organu podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny." W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, Prezes NSA wniósł o wyjaśnienie: "Czy organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, czy też wystarczającym jest poinformowanie pismem wnioskodawcy o podjętych działaniach." W niniejszej sprawie kluczową kwestią dla jej rozstrzygnięcia jest zagadnienie możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego na wniosek podmiotu, który żąda od organu podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny oraz zagadnienie formy w jakiej organ powinien odnieść się do takiego wniosku tj. czy w formie postanowienia czy też w formie zwykłego pisma. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.