II SAB/Bd 27/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie przekazania odwołania do właściwego sądu postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...]września 2007 r., znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w [...] Inspektorat w [...] orzekł, że niesłusznie wypłacono J. K. zasiłek chorobowy za okres od [...] maja 2007 r. do [...] czerwca 2007 r. w kwocie brutto [...], nakazując jednocześnie zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia wraz z odsetkami, oraz że wyżej wskazana nie ma prawa do zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy za okres od [...] czerwca 2007 r. do [...] września 2007 r. Skarżąca nie wniosła odwołania od tej decyzji do Sądu Rejonowego – Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy, prawidłowo pouczona o takiej możliwości. Z treści znajdującego się w aktach sprawy uzasadnienia postanowienia ZUS Oddział w [...] z dnia [...] marca 2009 r. wynika, iż w dniu [...] grudnia 2008 r. wpłynął do ZUS wniosek J. K. i P. K. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] września 2007 r. Wspomnianym powyżej postanowieniem przekazano ten wniosek do rozpoznania Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej. Z treści odpowiedzi na skargę wynika z kolei, że Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., [...]odmówił stwierdzenia nieważności objętej wnioskiem decyzji z dnia [...] września 2007 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. J. K. wniosła skargę na ZUS Inspektorat w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Jako powód jej wniesienia wskazała niewydanie przez tę jednostkę organizacyjną ZUS nowej decyzji i nieprzekazanie odwołania z dnia [...] października 2007 r. od decyzji ZUS z dnia [...]września 2007 r. znak [...] do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy. Do skargi załączyła wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], tj. decyzji wydanej przez ZUS Inspektorat w [...] w dniu [...] września 2007 r. (k. 17 akt administracyjnych) oraz skierowane do Prezesa ZUS zażalenie na bezczynność ZUS Inspektorat w Żninie. Ponieważ w skardze podniesione zostały wyraźnie dwa odrębne zarzuty, tj. zarzut dotyczący niewydania nowej decyzji i zarzut związany z nieprzekazaniem odwołania do sądu powszechnego, zarządzono oddzielne rozpoznanie pierwszego z tych zarzutów jako sprawy o sygnaturze II SA/Bd 28/10, natomiast drugi podlega rozpoznaniu w ramach niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; przebiegu ubezpieczeń; ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Na podstawie art. 83 ust. 2 tejże ustawy od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia, o czym stanowi przepis ust. 3 powołanego wyżej artykułu. Zgodnie natomiast z art. 4778 §1 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.) sprawy odwołań od rozstrzygnięć organów rentowych z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do właściwości sądów rejonowych. Skarżąca zarzuca Inspektoratowi ZUS w [...] między innymi, iż wniesione przez nią odwołanie nie zostało przekazane właściwemu sądowi powszechnemu, co pozwala bezsprzecznie zakwalifikować jej skargę jako skargę na bezczynność ZUS. Analizując akta postępowania toczącego się przed ZUS można dojść do wniosku, że nieprzekazanie przez organ sądowi powszechnemu pisma skarżącej, będącego w jej opinii odwołaniem, nastąpiło w związku z zakwalifikowaniem tego pisma jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Chociaż z powołanych na wstępie niniejszych rozważań przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wynika jedynie możliwość wniesienia odwołania do sądu powszechnego w przypadku bezczynności ZUS polegającej na niewydaniu decyzji orzekającej o świadczeniu lub innym roszczeniu (art. 83 ust. 3), to jednak w opinii Sądu przyjąć należy, że każdy przypadek bezczynności ZUS podlega zaskarżeniu w drodze odwołania do sądu powszechnego. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 września 2005 r. (OSK 826/04, LEX nr 194712), w którym stwierdził, że wykładnia art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do wniosku, iż w każdym przypadku bezczynności organu ZUS w sprawach świadczeń lub innych roszczeń, bez względu na to w jakim trybie toczy się postępowanie, strona może wnieść odwołanie do sądu powszechnego. W świetle takiego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia przez ubezpieczonego jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów ZUS po wniesieniu odwołania, które mogą być uznane za bezczynność, znajduje odpowiednie zastosowanie przepis art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczony obowiązany jest w związku z powyższym poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach art. 4778 – art. 47714a Kodeksu postępowania cywilnego, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Z uwagi na poczynione przez Sąd ustalenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, należało odrzucić skargę J. K. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).