II SAB/Bd 28/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-03-06
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, uzyskująca niewielki dochód, który jest przekazywany rodzinie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, która uzyskuje niewielki dochód, ale jest on w całości przeznaczany na utrzymanie rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, może zostać zwolniona od wpisu sądowego. Jednakże, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym również ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, osoba ta musiałaby wykazać brak jakichkolwiek środków pieniężnych, co w przypadku uzyskiwania dochodu, nawet niewielkiego, nie jest spełnione. Ponadto, koszty utrzymania osoby osadzonej w zakładzie karnym są zazwyczaj zapewnione przez tę jednostkę.Stan faktyczny
R. S., osadzony w zakładzie karnym od 2007 r., złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na niski dochód z pracy w zakładzie karnym, który przeznacza na utrzymanie rodziny, oraz zadłużenie alimentacyjne. Wnioskodawca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
1. zwolnić od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanowił: 1. zwolnić od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca podał, że od 2007 r. przebywa w zakładzie karnym. Jest zatrudniony odpłatnie w wymiarze 5/8 etatu uzyskując wynagrodzenie w wysokości około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca posiada zadłużenie alimentacyjne w wysokości około [...] zł. Otrzymywane wynagrodzenie przesyła rodzinie, ponieważ jak wskazał sytuacja rodzinna jego dzieci jest bardzo trudna (córki w wieku 19, 16 i 9 lat). Według PIT-11 za 2012 r. i 2013 r. uzyskał odpowiednio dochód w wysokości [...] zł oraz [...] zł. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy należało uznać, iż wykazał on, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w postaci uiszczenia wpisu sądowego. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż wnioskodawca obecnie przebywa w zakładzie karnym i uzyskuje wprawdzie dochód, jednakże jest on niewysoki i przesyłany rodzinie będącej w trudnej sytuacji materialnej. W związku z tym należało uznać, że nie miałby z czego pokryć kosztów uiszczenia wpisu sądowego.
Jednakże za wystarczające należy uznać na obecnym etapie postępowania sądowego zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego, tym bardziej że skarżący do tut. Sądu złożył kilka spraw tożsamych co do przedmiotu postępowania oraz organu.
Jednocześnie zwolnienie strony skarżącej od wpisu sądowego pozwoli jej kontynuować postępowanie sądowoadministracyjne, gdyż skarżący nie mając wystarczających środków na ich pokrycie zostałby pozbawiony prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Poza tym stwierdzić należy również, że strona nie ponosi wydatków związanych ze swym utrzymaniem, ponieważ ma to zapewnione przez jednostkę, w której obecnie przebywa.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono zwolnić skarżącego od wpisu sądowego oraz oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło