II SAB/Bd 29/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie przesłania kopii pism postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2012r., P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie przesłania kopii pism z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...]. W wykonaniu wezwania sądu, skarżący wykazał, że występował do organu wyższego stopnia, tj. [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z zażaleniem na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. Nr 153, poz. 270, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bezczynność organu występuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. W przedmiotowej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie przesłania kopii pism z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...]. Jak wskazano w zażaleniu na bezczynność organu złożonym do organu wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności, skarżący zakwestionował narzucony mu przez organ pierwszej instancji sposób zapoznania się z aktami administracyjnymi, twierdząc, iż jako strona postępowania ma prawo być informowany o podejmowanych działaniach organu a także zawiadamiany o wystąpieniach kierowanych do innych urzędów. Zasada informowania stron i zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażone w art. 9 i art. 10 k.p.a. stanowią jedne z naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Obowiązek udzielania pełnej informacji stronom spoczywa na organie administracji w granicach określonych w art. 9 k.p.a., zatem wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania. Granice tego obowiązku wyznaczają równocześnie granice uprawnień stron do żądania udzielenia wspomnianej informacji. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. 10 k.p.a. nakłada natomiast na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami kodeksu, natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Udostępnianie akt w postępowaniu administracyjnym reguluje Dział II Rozdział 3 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania, przy czym – jak stanowi art. 73 § 1a k.p.a., czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. W myśl art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zgodnie z art. 74 § 1 k.p.a., przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Jak wynika z art. 74 § 2 k.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie skarżący nie skarży bezczynności organu, polegającej na odmowie udostępnienia akt w postępowaniu administracyjnym, lecz bezczynność polegającą na narzuceniu mu przez organ pierwszej instancji sposobu zapoznania się z aktami administracyjnymi. Bezczynności o której mowa, nie sposób traktować jako bezczynność mieszczącą się w kategorii bezczynności w przypadkach innych, niż określone w pkt 1–3 art. 3 § 2 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Akty lub czynności, o których mowa w tym przepisie charakteryzują się tym, że łącznie spełniać muszą szereg cech – nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (są one zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.), są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Mając zatem na uwadze, że bezczynność organu w niniejszej sprawie nie dotyczy decyzji, postanowienia ani innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej bądź interpretacji podatkowej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. wniesioną w tym przedmiocie skargę uznać należy za niedopuszczalną, gdyż sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto, wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, sprawy rozpoznawane przez organy administracji publicznej w trybie działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącego skarg i wniosków, nie podlegają kognicji sądowoadministracyjnej (vide: postanowienie z dnia 31 grudnia 2007 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 586/07, czy postanowienie z dnia 24 listopada 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 948/06). Zgodnie z wyrażonym w tej materii poglądem, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.) (...), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. W związku z powyższym, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.