II SAB/Bd 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Wojewody w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego odrzucić skargę. M. M. (dalej określana jako Skarżąca) pismem z [...] kwietnia 2019 r. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody [...] polegającą na braku rozpatrzenia jej wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. W skardze Skarżąca domagała się: 1) zobowiązania Wojewody [...] do wydania decyzji stosownie do art.129 Kodeksu postępowania administracyjnego – jako organu II instancji, 2) stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłości i bezczynności, 3) stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz Skarżącej kwoty 3.000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 4) orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z [...] kwietnia 2017 r. został złożony wraz z wszystkimi dokumentami wymaganymi przez przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Po tym czasie wielokrotnie telefonicznie oraz osobiście w biurze delegatury w T. dowiadywała się o sposobie załatwienia jej sprawy, każdorazowo otrzymując lakoniczną odpowiedź, że trzeba czekać. Skarżąca wskazała, że organ nigdy nie wystosował do niej żadnego pisma, nie wskazał terminu załatwienia jej sprawy, nie wzywał do ewentualnego uzupełnienia złożonych wniosków, jak również nie wskazywał na jakiekolwiek braki. Dopiero po pisemnej interwencji do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej w W., który sprawę przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., Skarżąca uzyskała pismo, w którym [...] Urząd Wojewódzki uzasadnił opóźnienie w załatwieniu wniosku brakiem odpowiedniej, pełnej dokumentacji w sprawie. Skarżąca podkreśliła, że do chwili obecnej wnioski przez nią złożone nie zostały rozstrzygnięte, uchybiając tym samym obowiązkowi określonemu w cytowanej wyżej ustawie. Nadto organ nie zawiadomił jej o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, co winien uczynić zgodnie z art. 36 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że ilość wpływających wniosków w sprawach o ustalenie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest ogromna. Prowadzone postępowania są skomplikowane i wieloetapowe. W miarę możliwości uzupełniane są braki kadrowe. Podano, że działania związane z przekazaniem zadania innemu organowi (marszałek województwa – wojewoda) spowodowały, że wiele spraw nie zostało rozpatrzonych. Organ podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. ([...]) stwierdziło, iż Wojewoda [...] nie dopuścił się bezczynności. Po rozpoznaniu ww. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 18 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 26/19, w pkt 1. stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłości postępowania w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego; w pkt 2. stwierdził, że przewlekłość postępowania Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3. przyznał Skarżącej od Wojewody [...] sumę pieniężną w wysokości 1000 zł; w pkt 4. oddalił skargę w pozostałej części. Następnie, na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Wojewodę [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 grudnia 2021 r., I OSK 540/20, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. W uzasadnieniu NSA wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd jako ponaglenie uznał pismo skarżącej z [...] lutego 2019 r. Z jego treści wprost wynika, że Skarżąca zwraca w tym piśmie uwagę na niezałatwienie jej wniosków z 2017 i 2018 r. o przyznanie świadczenia 500+ i niewydanie decyzji w sprawach toczących się z tych wniosków. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że choć ww. pisma nie nazwano ponagleniem, lecz wnioskiem o udzielenie informacji, to jego treść wskazuje na to, że ma ono charakter skargi na niezałatwienie w terminie wniosków strony o świadczenie wychowawcze. NSA dalej wskazał, że uszło uwadze Sądu I instancji, iż wniosek Skarżącej z [...] kwietnia 2017 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego został rozpatrzony. W dniu [...] maja 2017 r. Burmistrz M. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu wnioskowanego świadczenia na okres od [...] kwietnia 2017 r. do [...] września 2017 r. (k. 96 akt adm.). Z akt administracyjnych nie wynika, aby decyzja ta została zaskarżona. Pozwala to na przyjęcie, że stała się decyzją ostateczną. Rozpatrzenie wniosku nastąpiło zatem w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 kpa. NSA podkreślił, że w sprawie wystąpiła sytuacja szczególna, gdyż w okresie, na który przyznano świadczenie, tj. [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca oświadczyła, że jej mąż z dniem [...] sierpnia 2017 r. rozpoczął pracę w N., a wobec tego Burmistrz M. przekazał sprawę Regionalnemu Ośrodkowi Polityki Społecznej w T. ([...].09.2017 r. akta wpłynęły do tego organu) celem rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczeń. Z kolei z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w Delegatura w T. wynika, że przedmiotowy wniosek przekazano [...] kwietnia 2019 r. W. Urzędowi Wojewódzkiemu. Uszło również, w ocenie NSA, uwadze Sądu I instancji to, Skarżąca w 2017 r. złożyła jeszcze drugi wniosek z [...] sierpnia 2017 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego. I to ten wniosek, jak wynika z akt niniejszej sprawy, nie został rozpatrzony przed wniesieniem skargi do Sądu. W tych okolicznościach sprawy NSA nakazał Sądowi I instancji ponowne rozważenie, czy organ dopuścił się przewlekłego rozpoznania sprawy z wniosku z [...] kwietnia 2017 r. i dokona analizy złożonych w 2017 r. w sprawie wniosków Skarżącej o przyznanie świadczenia wychowawczego. Z uwagi na zakreślony przez Sąd I instancji przedmiot postępowania w niniejszej sprawie i treść zapadłego rozstrzygnięcia, ta ostatnia kwestia nie mogła być przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy, Sąd dokonał ponownej analizy niniejszej sprawy, i będąc stosownie do przepisu art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływana jako "ppsa") związany zaleceniami wynikającymi z ww. wyroku NSA w sprawie I OSK 540/20, dokonał analizy złożonych w 2017 r. w sprawie wniosków Skarżącej o przyznanie świadczenia wychowawczego. NSA wskazał, że nie został rozpoznany wniosek Skarżącej z [...] sierpnia 2017 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego. W tym zakresie stwierdzić trzeba, co wynika z akt sprawy, że przedmiotowy wniosek przekazano [...] kwietnia 2019 r. W. Urzędowi Wojewódzkiemu. Tymczasem skarga w niniejszej sprawie została złożona [...] .04.2019 r., a zatem po przekazaniu sprawy przez Wojewodę [...] W. Urzędowi Wojewódzkiemu, zgodnie z właściwością. Powyższe prowadzi do wniosku, że w dacie wnoszenia skargi Wojewoda [...] nie pozostawał bezczynny. To samo należy odnieść do wniosku z [...] kwietnia 2017 r., który z kolei został rozpoznany i wszczęte nim postępowanie zakończyło się wydaniem [...] maja 2017 r. przez Burmistrza M. decyzji nr [...] o przyznaniu wnioskowanego świadczenia. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 22.06.2020 r., II OPS 5/19, LEX nr 3022937, wskazano, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa. Stwierdzić przyjdzie, że dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca dla sądów administracyjnych. Składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno zatem samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika z treści art. 187 § 2 ppsa. Przy czym, w niniejszej sprawie taki sam charakter jak decyzja ostateczna ma przekazanie sprawy zgodnie z właściwością W. Urzędowi Wojewódzkiemu. Z kolei sprawa z wniosku z [...] kwietnia 2017 r. została zakończona na skutek wydania w dniu [...] maja 2017 r. ww. decyzji ostatecznej przez Burmistrza M. Ponadto należy przytoczyć treść kolejnej uchwały składu 7 sędziów NSA z 7.03.2022 r., II OPS 1/21, LEX nr 3317952, zgodnie z którą skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia. Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query. Na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.