II SAB/Bd 31/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Miejskich [...] w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2024 r. Stowarzyszenie S. M. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Miejskich [...] w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 marca 2024 r. Strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez nadesłanie imiennej listy wszystkich członków stowarzyszenia oraz nadesłanie odpisu skargi podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia (lub ewentualnie uzupełnienie nadesłanej skargi o brakujące podpisy). Ponadto Strona skarżąca na podstawie odrębnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z tego samego dnia została zobowiązana do uiszczenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi wpisu sądowego w kwocie 100 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., nr 535). Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu [...] kwietnia 2024 r. W zakreślonym przez Sąd terminie Strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi ani nie uiściła wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z brzmieniem art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie zaś do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Stowarzyszenie zwykłe posiada zdolność prawną, która jednakże podlega pewnym ograniczeniom wynikającym z art. 42 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2261, dalej: "prawo o stowarzyszeniach"). W związku z przyznaniem statusu tzw. ułomnych osób prawnych stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji (art. 40a § 1 prawo o stowarzyszeniach). Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 p.p.s.a). Zgodnie z art. 41a ust. 1 – 3 prawa o stowarzyszeniach stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd; podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności; czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, zawarcie umowy kredytu albo pożyczki, przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy, zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość [...] zł. Użyte przez prawodawcę sformułowanie "w szczególności" oznacza, że powyższy katalog nie jest zamknięty. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd, zatem niezbędnym było przedłożenie uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania czynności wniesienia skargi, ewentualnie podpisania skargi przez wszystkich członków stowarzyszenia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie i piśmiennictwie, gdzie wskazuje się, że "w przypadku stowarzyszeń zwykłych, będących organizacjami społecznymi nieposiadającymi osobowości prawnej, które w świetle art. 25 § 2 i 4 p.p.s.a. posiadają zdolność sądową, zgodnie z art. 40 ust. 2 prawa o stowarzyszeniach osoby w liczbie co najmniej trzech pragnące założyć tego rodzaju organizację uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jej nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Zgodnie z art. 43 pkt 2 prawa o stowarzyszeniach regulamin takiego stowarzyszenia odgrywa w nim tę samą rolę co statut w stowarzyszeniu posiadającym osobowość prawną i wyposażonym w organy. Jednakże w orzecznictwie przyjęto, że legitymację procesową w takich jednostkach posiadają wszyscy członkowie jako podmioty praw i obowiązków. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej prawnej formie, tj. w dokumencie podpisanym przez wszystkich członków takiego stowarzyszenia. Sam regulamin nie może być natomiast źródłem takiego upoważnienia, ponieważ jest dokumentem, który jedynie statuuje powstanie takiej jednostki (zob. np. wyrok NSA 18 lutego 2016 r., I OSK 2259/14, LEX nr 2080555; T. Grossmann, W. Piątek, Zdolność sądowa i procesowa stowarzyszenia zwykłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PPP 2016/3, s. 77)." [w: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 28]. Skarga wniesiona pismem z dnia [...] marca 2024 r. przez S. M. podpisana została przez członków zarządu stowarzyszenia – Ł. S. i M. B.. Wraz ze skargą przedłożone zostało jedynie zaświadczenie o wpisie stowarzyszenia zwykłego do Ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta M. B., z którego nie wynika umocowanie ww. członków zarządu do dokonania czynności wniesienia skargi. Majać na względzie powyższe rozważania niezbędne było wezwanie Strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie imiennej listy wszystkich członków stowarzyszenia oraz nadesłanie odpisu skargi podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia (lub ewentualnie uzupełnienie nadesłanej skargi o brakujące podpisy). Ponadto zgodnie z treścią art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi – pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych zostały skutecznie doręczone Stronie skarżącej w dniu [...] kwietnia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 17 akt). Wobec tego termin do wykonania wezwania Sądu upływał [...] kwietnia 2024 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu braki formalne skargi nie zostały uzupełnione ani wpis nie został uiszczony. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.