II SAB/Bd 34/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-03-18

Skład orzekający: Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony pomimo braku wykazania pogorszenia sytuacji materialnej i nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową wnioskodawców?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy nastąpiła zmiana okoliczności, w szczególności pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawców. W przypadku braku nowych okoliczności oraz uchylania się od przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, sąd odmawia przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazano, że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy G. P. i S. P. złożyli skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wydania odpisu decyzji o warunkach zabudowy oraz wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, są współwłaścicielami nieruchomości rolnej, nie posiadają oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a ich miesięczne dochody pochodzą ze świadczeń emerytalnych i najmu. Pomimo licznych wniosków i wezwań nie przedłożyli dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. P. i S. P. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania odpisu decyzji o warunkach zabudowy postanawia oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania odpisu decyzji o warunkach zabudowy. Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący wnieśli sprzeciw domagając się jego uwzględnienia. Postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił G. P. i S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] października 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] listopada 2013 r., [...] grudnia 2013 r. oraz w dniu [...] lutego 2014 r. (daty nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożyli kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z przedłożonych przez skarżących w tej jak i w innych sprawach (II SA/Bd 927/12, II SO/Bd 70/12) formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy wykorzystanych w niniejszej sprawie. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł netto ([...] zł brutto). Ponadto wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu najmu w wysokości [...] zł miesięcznie. Podali, że miesięcznie ponoszą wydatki rzędu [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawane wnioski skarżących podpisane w dniu[...] listopada 2013 r., [...] listopada 2013 r. oraz w dniu [...] lutego 2014r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym są kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił G. P. i S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. oddalił wniosek G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznanie kolejnych wniosków skarżących winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W kolejnych wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołali nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę ich sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchylają się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny ich sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że sytuacja osobista, rodzinna i majątkowa skarżących nie uległa pogorszeniu. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł netto ([...] zł brutto). Ponadto wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu najmu w wysokości [...] zł miesięcznie. Podali, że miesięcznie ponoszą wydatki rzędu [...] zł. Skarżący, pomimo skierowanych do nich wezwań, konsekwentnie uchylają się od przedłożenia dokumentów potwierdzających jaki jest faktycznie ich stan majątkowy. Pominęli milczeniem kierowane do nich w innych sprawach wezwania do przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego aktualnie przez skarżących dochodów. Nie odnieśli się do wezwania o przedłożenie wykazów posiadanych przez skarżących rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy. Niemożliwe jest w tej sytuacji ustalenie, czy faktycznie oboje małżonkowie nie dysponują jakimkolwiek środkami pieniężnymi To przecież sprawą zainteresowanych jest wykazanie zasadności złożonych wniosków w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Sąd ma także wątpliwości, co do wysokości ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie rodziny i nie przekonują go również twierdzenia skarżących o trudnościach w opłacaniu bieżących wydatków związanych z życiem, skarżący bowiem nie przedłożyli na poparcie swych twierdzeń żadnych dokumentów czy też kopii rachunków. Należy zauważyć, że przy ocenie istnienia przesłanki uszczerbku dla koniecznego utrzymania mogą być brane pod uwagę wyłącznie wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb życiowych rodziny, a więc związane z wyżywieniem, wykształceniem, czy opłaty za mieszkanie, w którym mieszka strona skarżąca i jej rodzina. Reasumując, analiza złożonego w sprawie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, oświadczenia te są niepełne, podane informacje są zbyt ogólnikowe i budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, a skarżący nie wykazali w sposób należyty, poprzez złożenie wszystkich żądanych dokumentów, że poniesienie przez nich kosztów sądowych będzie stanowić uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący bowiem otrzymują stałe świadczenie emerytalne. W tych okolicznościach nie można uznać skarżących za osoby rzeczywiście ubogie, które nie byłyby w stanie ponieść kosztów postępowania, których wysokość na obecnym etapie postępowania nie stanowi wydatku, który spowodowałby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżących. Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło