II SAB/Bd 36/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. S., R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w B. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót [...] 1. stwierdza, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru [...] w B. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania [...]" w B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru [...] dla M. B. z dnia [...] września 2022r.; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania, o jakim mowa w punkcie 1, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w B. do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie odwołania [...] w B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru [...] dla M. B. w z dnia [...] września 2022 r.; 4. przyznaje od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w B. na rzecz skarżących solidarnie sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 5. oddala skargę w pozostałej części; 6. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący B. i R. S. pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (WSA) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), wnosząc o: stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do zakończenia postępowania w terminie 14 dni od dnia przekazania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz przyznanie sumy pieniężnej w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że w niniejszej sprawie WSA prawomocnym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 139/23 uchylił uprzednio wydaną decyzję WINB przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując przy tym, że organ odwoławczy samodzielnie winien ustalić wszystkie kwestie i rozstrzygnąć sprawę. W ponownie prowadzonym postępowaniu WINB pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. zwrócił się na podstawie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla M. B. (PINB) o uzupełnienie przedłożonej przez skarżących ekspertyzy technicznej, informując jednocześnie skarżących, że sprawa zostanie rozpoznana w terminie miesiąca od uzupełnienia materiału dowodowego. Pismem z dnia [...] października 2023 r. WINB ponownie zwrócił się do PINB o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie kontroli w lokalu skarżących. Monitami z dnia [...] stycznia 2024 r. oraz [...] marca 2024 r. zwrócił się do organu I instancji o przesłanie protokołu z kontroli, informując jednocześnie skarżących o niezałatwieniu sprawy w terminie. Jak wskazali skarżący w dniu [...] kwietnia 2024 r. PINB przeprowadził kontrolę, a skarżący niezwłocznie po jej przeprowadzeniu przekazali organowi dodatkowe dokumenty. Organ odwoławczy kolejnymi monitami z dnia [...] maja 2024 r. oraz [...] sierpnia 2024 r. zwrócił się do organu I instancji o przesłanie protokołu kontroli, informując jednocześnie skarżących, że sprawa zostanie załatwiona w ciągu miesiąca od uzupełniania materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu ponaglenia skarżących stwierdził, że organ odwoławczy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. WINB zawiadomił skarżących o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i po raz kolejny przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] lutego 2025 r. Mając na uwadze powyższy przebieg zdarzeń skarżący podnieśli, ze po wydaniu wyroku przez WSA niniejsze postępowanie odwoławcze prowadzone jest już 18 miesięcy, a w tym okresie działania WINB ograniczały się do zwrócenia się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego oraz informowanie stron o niezałatwieniu sprawy w terminie. Przy czym, jak podkreślili, WSA w wydanym w sprawie wyroku jednoznacznie stwierdził, że to WINB winien samodzielnie ustalić wszystkie kwestie dotyczące sprawy, w związku z czym w ich ocenie organ II instancji uchyla się od wykonania jasnych wytycznych wyroku poprzez zlecanie PINB uzupełnienia materiału dowodowego, mimo że samodzielnie mógłby dokonać kontroli w lokalu oraz ocenić zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami technicznymi. Skarżący zarzucili ponadto, że WINB wezwał ich do uzupełnienia ekspertyzy bez wykazania ustawowej przesłanki istnienia uzasadnionych wątpliwości, co w świetle wydanego w sprawie wyroku WSA stanowi naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"). Podnieśli, że to WINB, mimo, że zlecił organowi I instancji przeprowadzenie czynności, w dalszym ciągu był odpowiedzialny za zakończenie postępowania w terminie i powinien zadbać o należyte skoncentrowanie podejmowanych czynności. Kierowanie monitów oraz informowanie o niezałatwieniu sprawy przybierały natomiast, w ocenie skarżących, charakter czynności pozornych. Jednocześnie wskazali, że organ odwoławczy mając na uwadze opieszałość PINB oraz przepisy kpa, obowiązany był dokonać czynności kontrolnych samodzielnie. Końcowo skarżący wyjaśnili, że niezakończenie przedmiotowej sprawy stanowi przeszkodę do uzyskania przez nich prawa własności mieszkania (w związku z przekształceniem ze spółdzielczego lokatorskiego prawa) oraz jego sprzedaży, co z uwagi na stan zdrowia jednego ze skarżących jest dla nich istotne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Jak wyjaśnił WINB, po ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy, wydał decyzję z dnia [...] lutego 2025 r. znak: [...], którą uchylił decyzję PINB z dnia [...] września 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odnosząc się do skargi, przytoczył przebieg postępowania prowadzonego po wydaniu wyroku WSA, wskazując m.in. że o przeprowadzenie kontroli wystąpił do PINB pismem z dnia [...] października 2023 r., przy czym PINB pismem z dnia [...] marca 2024 r. poinformował WINB, że kontrola odbędzie się w dniu [...] kwietnia 2024 r., a pismem z dnia [...] września 2024 r. udzielił informacji, że zebrany materiał dowodowy jest obecnie analizowany, informując że załatwienie sprawy nastąpi w terminie miesiąca. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. PINB poinformował, że wezwał autora ekspertyzy technicznej do złożenia zeznań, po czym w dniu [...] grudnia 2024 r. przedłożył do organu II instancji kopię protokołu oględzin, a w dniu [...] grudnia 2024 r. przekazał kopię protokołu z przesłuchania świadka oraz kopie aktualnych protokołów kontroli przewodów kominowych instalacji gazowej i kontroli rocznej stanu technicznego budynku przekazanych przez spółdzielnię mieszkaniową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Ocenę czy w kontrolowanym postępowaniu doszło do zarzucanej przewlekłości postępowania trzeba poprzedzić w pierwszej kolejności wyjaśnieniem pojęcia przewlekłości postępowania. Przewlekłość postępowania administracyjnego została zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 2 kpa. Wynika z niego, że "przewlekłość" wystąpi wówczas, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Przewlekłe prowadzenie postępowania należy więc traktować jako stan sprawy, w którym mamy do czynienia ze zwłoką organu wynikającą z opieszałego, niesprawnego, nieefektywnego i nieskutecznego działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. O przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, jako że podejmowane przez organ działania nie charakteryzują się koncentracją, celowością, mają miejsce w dużym odstępie czasu, względnie mają charakter czynności pozornych, niezasadnych czy nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem w sytuacji, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność prawidłowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy w sposób prawem przewidziany. Ocena czy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne, dokonywana musi być przy tym na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem indywidualnego charakteru danej sprawy. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na przewlekłości postpowania, skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego ma miejsce zwłoka w załatwieniu sprawy administracyjnej, z tym że istota zwłoki nie wynika tak jak w przypadku bezczynności z naruszenia terminów załatwienia sprawy administracyjnej (terminów ustawowych i wskazanych przez organ na podstawie art. 36 § 1 kpa), lecz z tego, że opóźnienie organu jest konsekwencją niepodejmowania działań efektywnych, skoncentrowanych, uzasadnionych określonymi okolicznościami sprawy, a w efekcie służących sprawnemu załatwieniu sprawy administracyjnej. Przewlekłość postępowania nie łączy się więc z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy. Wyjaśnić też należy, że dla oceny stwierdzenia istnienia stanu przewlekłości postępowania miarodajny jest dzień wniesienia skargi. Natomiast stan istniejący w dacie orzekania ma znaczenie dla ewentualnego zobowiązania do wydania aktu. Kontrolując niniejszą sprawę w sposób uwzględniający przedstawiony powyżej zakres pojęcia przewlekłości postępowania, Sąd stwierdził, że WINB dopuścił się w zarzucanej przewlekłości postępowania w toku postępowania odwoławczego prowadzonego po wydaniu przez WSA w Bydgoszczy wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 139/23. Wskazać należy, że ocena sposobu prowadzenia postępowania przez WINB, uznanego przez skarżących za przewlekły, musi być dokonana z uwzględnieniem przywołanej okoliczności, iż o sprawie wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy ww. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 139/23, którym to uchylił uprzednio wydaną przez WINB decyzję kasacyjną z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...].BL. Wskazaną decyzją kasacyjną z dnia [...] czerwca 2023 r. WINB uchylił decyzję PINB z dnia [...] września 2022 r. nr[...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stanowiącą przedmiot rozstrzygnięcia kasacyjnego decyzją z dnia [...] września 2022 r. PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej "pb") odstąpił od nałożenia na skarżących, jako użytkowników lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B. i inwestorów wykonanych robót budowlanych (polegających na: przeniesieniu kuchni do części przedpokoju, likwidacji pomieszczenia W.C. - na powiększenie kuchni, usytuowaniu pokoju w miejsce pierwotnego pomieszczenia kuchni, likwidacji kratki wywiewnej w dawnym W.C, przebudowie wewnętrznej instalacji gazowej wraz z przeniesieniem kuchenki gazowej oraz zmianie wejść do wentylacyjnej instalacji kominowej) obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 pb. Organ I instancji stwierdził, że inwestorzy wykonali nałożony na nich w oparciu o art. 81c ust. 2 pb obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanych robót budowlanych oraz opinii dotyczących prawidłowego działania wraz z podłączeniem instalacji kominowej i gazowej, i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznał, że w sprawie nie zachodzi potrzeba wykonania żadnych czynności faktycznych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, ponieważ przedmiotowe roboty nie wpłynęły na pogorszenie stanu bezpieczeństwa konstrukcji budynku. WINB wydając decyzję kasacyjną wobec ww. decyzji PINB z dnia [...] września 2022 r. stwierdził, że przedłożona w sprawie ekspertyza techniczna zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia o prawidłowości wykonanych robót, niepoparte stosownymi obliczeniami czy odniesieniem do obowiązujących przepisów prawa, w tym warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej "rozporządzenie MI") oraz, że autor ekspertyzy technicznej nie posiada uprawnień do oceny prawidłowości wykonanych robót budowlanych dotyczących przebudowy instalacji gazowej. Wobec powyższego WINB wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu PINB powinien wezwać inwestorów do uzupełnienia sporządzonej ekspertyzy o wskazane kwestie i ustalić czy przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami, w tym określonymi w rozporządzeniu MI. Wskazanym powyżej wyrokiem z dnia 28 czerwca 2023 r. WSA w Bydgoscy w ramach kontroli legalność ww. decyzji kasacyjnej z dnia [...] czerwca 2023 r., stwierdził że została ona wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. WSA w Bydgoszczy podniósł, że potrzeba zastosowania art. 81c ust. 2 pb w danym postępowaniu powinna zostać wyraźnie uzasadniona przez organy nadzoru budowlanego, czego w sprawie zabrakło, że w realiach rozpatrywanej sprawy WINB winien samodzielnie ustalić wszystkie kwestie dotyczące przedmiotowej sprawy, a nie zlecać ich przeprowadzenie PINB, że WINB powinien ocenić czy inwestorzy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, że WINB dysponując tak zebranym materiałem dowodowym powinien samodzielnie rozstrzygnąć sprawę, a nie przekazywać ponownie do PINB. Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Może ona dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i kwestii wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Kontrolując zatem sposób prowadzenia postępowania przez WINB po wydaniu ww. wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r., mającym jak podkreślono moc wiążącą w sprawie, należy zdaniem Sądu ocenić czy WINB podejmował czynności w sprawie w sposób zgodny ze wskazanymi WSA w Bydgoszczy, które ukierunkowane były na uniknięcie już popełnionych błędów i wskazanie dalszego toku postępowania. Tym samym określone przez WSA w Bydgoszczy wskazania co do dalszego postępowania miały znacznie dla oceny zasadności, efektywności i skuteczności podjętych działań przez WINB po wydaniu ww. wyroku, a w efekcie dla oceny czy prowadzone postępowanie zmierzało do załatwienia sprawy w sposób sprawy i zgodny z wytycznymi WSA w Bydgoszczy W ocenie Sądu analiza przeprowadzonego ponownie postępowania przez WINB w następstwie wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy nie zastosował się do wskazań zawartych w mającym moc wiążącą w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2023 r., co przełożyło się również na czas trwania prowadzonego przez WINB postepowania odwoławczego. W toku bowiem tego postępowania, pomimo wskazań zawartych w wyroku dnia 28 czerwca 2023 r., że potrzeba zastosowania art. 81c ust. 2 pb w danym postępowaniu powinna zostać wyraźnie uzasadniona przez organy nadzoru budowlanego (które to organy – jak podkreślił Sąd - dysponują pracownikami posiadającymi wiedzę specjalistyczną z zakresu prawa budowlanego i co do zasady ewentualne wątpliwości powinny rozstrzygać we własnym zakresie) oraz, że w realiach rozpatrywanej sprawy WINB winien samodzielnie ustalić wszystkie kwestie dotyczące przedmiotowej sprawy, a nie zlecać ich przeprowadzenie PINB, organ II instancji wbrew zaleceniom WSA, ponownie wezwał PINB, z tym że w tym wypadku w trybie art. 136 kpa, do uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez przesłanie do WINB uzupełnionej przez autora ekspertyzy technicznej, popartej stosownymi obliczeniami dotyczącymi konstrukcji budynku oraz oceną autora ekspertyzy dotyczącą spełnienia obowiązujących przepisów prawa, a dodatkowo także do sporządzenia przez organ I instancji analizy przedłożonej uzupełnionej ekspertyzy. Należy wyraźnie podkreślić, że WSA w Bydgoszczy stanowczo wskazał, że potrzeba zastosowania w sprawie art. 81c ust. 2 pb (w okolicznościach sprawy należy odnieść to do kwestii uzupełnienia ekspertyzy technicznej) musi być wyraźnie uzasadniona, że takiego stanu rzeczy w sprawie zabrakło i, że WINB powinien samodzielnie ustalić wszystkie kwestie dotyczące przedmiotowej sprawy. Pomimo tego WINB, wbrew zaleceniom WINB, w tożsamych okolicznościach które były przedmiotem oceny WSA w Bydgoszczy i bez wykazania ustawowej przesłanki istnienia uzasadnionych wątpliwości z art. 81c ust. 2 pb, zwrócił się do organu I instancji o przesłanie uzupełnionej przez autora ekspertyzy technicznej, a dodatkowo o dokonanie przez PINB także analizy przedłożonej ekspertyzy i to w sytuacji, gdy WSA w Bydgoszczy zobowiązał WINB do samodzielnego ustalenia wszystkich kwestii dotyczących przedmiotowej sprawy. WINB procedował zatem niezgodnie z mającymi moc wiążącą zaleceniami zawartymi w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2023 r., prowadząc dodatkowe postępowanie dowodowe w sposób nieodpowiadający wytycznym zawartym w ww. wyroku, co w okolicznościach sprawy przełożyło się bezpośrednio na czas trwania postępowania odwoławczego, gdyż WINB nie ustalał samodzielnie istotnych kwestii dotyczących przedmiotowej sprawy, nie wykazał przesłanki uzasadniającej domaganie się uzupełnienia ekspertyzy technicznej, i zlecił przeprowadzenie całości uzupełniającego postępowania wyjaśniającego wraz z co należy podkreślić "oceną" dowodów i sprawy przez organ I instancji. Organ I instancji nie wykonał jednak sprawnie zleconych mu przez WINB czynności w związku z czym WINB kilkukrotnie zwracał się do niego o wyjaśnienie na jakim etapie jest prowadzone postępowanie (pismami z dnia [...] stycznia 2024 r., z dnia [...] marca 2024 r., z dnia [...] maja 2024 r., z dnia [...] sierpnia 2024 r., z dnia [...] listopada 2024 r., a także w drodze skontaktowania się z PINB, co zostało utrwalane sporządzeniem notatek służbowych z dnia [...] czerwca 2024 r. i z dnia [...] grudnia 2024 r.). Należy podkreślić, że to WINB był odpowiedzialny za prowadzone postępowanie odwoławcze, w związku z czym to on odpowiadał za sprawne załatwienie sprawy, dlatego też okolicznością usprawiedliwiającą WINB nie może być w sprawie długotrwałe wykonywanie przez PINB zleconych mu czynności przez WINB, tym bardziej w sytuacji, gdyż WSA w Bydgoszczy zobowiązał WINB do samodzielnego ustalenia wszystkich kwestii dotyczących przedmiotowej sprawy i nie zlecanie ich przeprowadzenia PINB. Podkreśli należy, że WINB nie tylko zwrócił się do WINB o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przesłanie do WINB uzupełnionej przez autora ekspertyzy technicznej i przeprowadzenie kontroli lokalu mieszkalnego skarżących, ale także o dokonanie "analizy" i "oceny" zgromadzonych dowodów i wykonanych robót budowlanych pod względem ich zgodności z prawem, co także wpłynęło na czas wykonania przez PINB zaleceń WINB, a tym samym na czas trwania postępowania odwoławczego. Wymaga zaznaczenia, że w toku postępowania odwoławczego to rolą organu II instancji jest dokonanie oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przeprowadzenie analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto WINB, po przekazaniu mu prawomocnego wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r. wraz z aktami sprawy (17 lipca 2023 r.) prowadził postępowanie odwoławcze do dnia wniesienia skargi (3 luty 2025 r.) przez ponad 18 miesięcy, w sytuacji gdy ustawodawca przewiedział termin 1 miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Choć WINB konsekwentnie informował skarżących o niezałatwieniu sprawy w terminie, co uwolniło go od zarzutu bezczynności, to jednak już tak długi okres prowadzenia postępowania odwoławczego wskazuje na brak sprawnego zorganizowania tego postępowania i jest nieakceptowalny z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej. Należy zaznaczyć, że WINB podjął pierwszą czynność w sprawie (zwrócenie się do PINB pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. o uzupełnienie postępowania dowodowego) po miesiącu od przekazaniu mu prawomocnego wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r. wraz z aktami sprawy, a więc w istocie wraz z upływem ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania odwoławczego. W ciągu natomiast 18 miesięcy trwania postępowania odwoławczego organ II instancji oczekiwała na przyprowadzenie przez PINB jedynie dwóch czynności dowodowych tj. uzupełnienia ekspertyzy technicznej i przeprowadzenia kontroli lokalu mieszkalnego skarżących. Jednocześnie WINB zwracając się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego nie określił terminu (terminu granicznego) na wykonanie przez PINB zleconych czynności przez organ II instancji. Ponadto WINB zwracał się do organu I instancji o udzielenia informacji na jakim etapie jest postępowanie uzupełniające tylko w zakresie zleconej kontroli lokalu mieszkalnego skarżących, natomiast nie domagał się udzielenia informacji odnośnie kwestii uzupełnienia ekspertyzy technicznej, co rodzi wątpliwości odnośnie konsekwencji stanowiska WINB co do celowości podjęcia tej czynności w sprawie. Zauważyć też należy, że wobec bardzo długiego okresu oczekiwania na wykonanie przez PINB kontroli lokalu mieszkalnego skarżących i przesłania wyników kontroli do WINB (pismem z dnia [...] października 2023 r. WINB zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie tej czynności, w dniu [...] kwietnia 2024 r. zostały przeprowadzone oględziny lokalu, w dniu [...] grudnia 2024 r. został przesłany do organu II instancji przesłany protokół oględzin lokalu mieszkalnego), organ II instancji dysponując pracownikami posiadającymi wiedzę specjalistyczną z zakresu prawa budowlanego mógł sam przeprowadzić kontrolne lokalu mieszkalnego skarżącym, zważywszy że – co podkreślano powyżej – WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r. zobowiązał WINB do samodzielnego ustalenia wszystkich kwestii dotyczących przedmiotowej sprawy. Uwzględniając więc wszystkie wskazanej powyżej okoliczności Sąd uznał, że WINB dopuścił się zarzuconej przez skrzących przewlekłości postępowania, i że taki sposób prowadzenia postępowania wynikał ze zlekceważenia przez WINB wskazań zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2023 r., z opieszałości organu, z nieefektownego i nieskutecznego zorganizowania postępowania odwoławczego oraz podjęcia przez organ działań nie charakteryzują się celowością, a ponadto z okoliczności przerzucenia na etapie postepowania odwoławczego na organ I instancji ciężaru dokonania wszelkich ustaleń w sprawie oraz ich analizy pod względem zgodności z prawem. Spowodowało to, że kontrolowane postępowanie było prowadzone dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. W związku z tym Sąd na postawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa stwierdził, że WINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B. od decyzji PINB z dnia [...] września 2022 r. (pkt 1 sentencji wyroku). Oceniając charakter stwierdzonej przewlekłości Sąd uznał, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa jest bowiem stan będący postacią kwalifikowaną naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego", musi ono posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być oczywiste, znaczne i niezaprzeczalne. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem zaniechań czy działań organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie prawa strony do załatwienia jej sprawy w terminie. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie i z uwzględnieniem jej swoistych uwarunkowań. Zdaniem Sądu z taką sytuacją rażącego naruszenia prawa mamy do czynienia niewątpliwie w kontrolowanej sprawie, w której WINB po przekazaniu mu prawomocnego wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r. wraz z aktami sprawy (17 lipca 2023 r.) prowadził postępowanie odwoławcze do dnia wniesienia skargi (3 luty 2025 r.) przez ponad 18 miesięcy, w którym to okresie WINB nie dokonywał samodzielnie żadnych czynności w sprawie, a jedynie dwukrotnie zwrócił się do PINB o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Ponadto WINB w toku postępowania odwoławczego nie zastosował się do wskazań zawartych w mającym moc wiążącą w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2023 r. Zdaniem Sądu zwłoka organu odwoławczego w załatwieniu sprawy była znacząca, a jego działanie cechowało unikanie samodzielnego ustalenia istotnych kwestii dotyczących przedmiotu sprawy i w efekcie unikanie podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wskazano powyżej WINB działał w sprawie opieszale i przerzucił na etapie postepowania odwoławczego na organ I instancji ciężar dokonania wszelkich ustaleń w sprawie oraz oceny i analizy ustalonych okoliczności sprawy. Taki sposób prowadzenia postępowania odwoławczego, z uwzględnieniem bardzo długiego czasu prowadzenia postępowania odwoławczego (ponad 18 miesięcy), obligował więc Sąd do kwalifikacji stwierdzonej przewlekłości jako rażąco naruszającej prawo. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd w pkt 3 sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, gdyż po wniesieniu skargi a przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, stan przewlekłego prowadzenia postępowania ustał na skutek wydania przez WINB decyzji z dnia [...] lutego 2025 r., którą to organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] września 2022 r. Nie było zatem podstaw i warunków do działania w zakresie określonym w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Jak zaakcentowano powyżej, w zakresie oceny przewlekłości postępowania, Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w dacie wniesienia skargi do Sądu, ale w zakresie ewentualnego zobowiązania do wydania aktu, Sąd musi uwzględnić stan istniejący w dacie orzekania. Uwzględniając wskazane powyżej okoliczności sprawy, uzasadniające stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, a także mając na względzie kompensacyjną, ale też i represyjną oraz dyscyplinującą funkcję sumy pieniężnej, Sąd uwzględnił na podstawie art. 149 § 2 ppsa żądanie skarżących o przyznanie im sumy pieniężnej do wysokości [...] zł, uznając ją za adekwatną do zadośćuczynienia za ignorowanie uzasadnionego interesu skarżących w załatwieniu sprawy w terminie do tego niezbędnym, oddalając przy tym żądanie skarżących co do wyższej kwoty żądanej sumy (pkt 4 i 5 sentencji wyroku). W ocenie Sądu przyznana kwota w wystarczającym stopniu rekompensuje negatywne przeżycia i skutki wynikające z przewlekłego prowadzenia postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż suma pieniężna w zakresie jej podstawowej kompensacyjnej funkcji, ma charakter pewnego rodzaju rekompensaty za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ, jednak nie jest równoważna z odszkodowaniem za poniesioną szkodę. Jej przyznanie zostało pozostawione uznaniu sądu i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. O kosztach postępowania (pkt 6 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, uwzględniając uiszczony przez skarżących wpis (100 zł).