II SAB/Bd 37/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-10-23
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego obiektów, gdy organ udzielił odpowiedzi, ale nie przeprowadził kontroli w pełnym zakresie i nie uzasadnił swojego stanowiska w oparciu o konkretne przepisy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielona odpowiedź na wniosek strony o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego obiektów była niewystarczająca i nie odpowiadała prawu. Organ nie przeprowadził kontroli w pełnym zakresie, nie uzasadnił swojego stanowiska w oparciu o konkretne przepisy, a jego działania były niespójne i nie pozwoliły skarżącemu na kontrolę stanowiska organu. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek do Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego i legalności kilku obiektów zakładu betoniarskiego oraz o dokończenie rozbiórki i likwidację składowisk. PINB udzielił odpowiedzi, twierdząc, że część wniosku wykracza poza jego kompetencje, a inne sprawy zostały już zakończone. Skarżący złożył skargę na bezczynność PINB, która została uznana za zasadną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), który zobowiązał PINB do przeprowadzenia kontroli. PINB dokonał kolejnej kontroli, ale skarżący złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność do sądu administracyjnego, twierdząc, że PINB nadal nie wykonał obowiązków nałożonych przez WINB.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego K. K. z dnia [...] grudnia 2018 r., w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia temu organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz K. K. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie niewykonania obowiązków nałożonych przez organ wyższego stopnia 1. zobowiązuje [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego K. K. z dnia [...] grudnia 2018 r., w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia temu organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz K. K. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. K. K. (zwany dalej "skarżącym") wniósł do Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "PINB") o:
I przeprowadzenie kontroli stanu technicznego oraz sprawdzenie legalności i prawidłowości wykonania następujących obiektów zakładu betoniarskiego na terenie działki nr [...] w W. gm. [...]:
ogrodzenie żelbetowe wzdłuż granicy działki [...] z drogą gminną między Warząchewką N., a W. [...] i [...],
stan techniczny drogi gminnej z W. do [...] wzdłuż ogrodzenia zakładu betoniarskiego,
stan techniczny silosu na cement,
stan techniczny ścian oporowych składowiska kruszywa,
stan techniczny, estetykę oraz zgodność z "projektem" obudowy węzła betoniarskiego,
II dokończenie rozbiórki budynku warsztatowego betoniarni poprzez wywóz pozostałego po tej samowoli budowlanej składowiska gruzu i śmieci oraz likwidację nielegalnie powstałego na terenie działki nr [...] składowiska kruszywa,
III likwidację składowiska kruszywa powstałego w miejscu, które wcześniej było użytkowane jako plac składowy elementów gotowych zakładu betoniarskiego i płyta postojowa ciężkich pojazdów betoniarni.
W odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2018 r., PINB poinformował skarżącego, że ogrodzenie żelbetowe wzdłuż granicy działki [...] z drogą gminną wykonane zostało prawidłowo i jest legalne. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami - art. 30 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego (j. t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202), zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Wykonane ogrodzenie ww. wysokości nie przekracza. Sprawa utrzymania i oznakowania drogi gminnej została przekazana według właściwości - Urzędowi Gminy [...]. Natomiast sprawy urządzeń węzła betoniarskiego i obudowy betoniarki były przedmiotem postępowań administracyjnych zakończonych decyzją [...] z dnia [...].04.2016 r., umarzającą w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie rozbiórki obudowy węzła betoniarskiego oraz ścian składowiska kruszywa przy węźle betoniarskim, usytuowanym na terenie działki nr [...] we wsi W. , gmina [...], stanowiącej własność A. G. oraz decyzją [...] z dnia [...].04.2016 r., umarzającą w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie likwidacji składowiska kruszywa, zlokalizowanego przy węźle betoniarskim, usytuowanym na terenie działki nr [...] we wsi W. , gmina [...], stanowiącej własność A. G.. PINB wyjaśnił, że w wyżej wymienionych postępowaniach skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony postępowania, o czym był wielokrotnie informowany. Poza tym został również zawiadomiony o wynikach zakończonych postępowań. Inspektorom PINB znany jest aktualny stan techniczny obiektów zakładu betoniarskiego i nie zachodzi konieczność dokonywania kontroli ich stanu technicznego. Jednocześnie PINB przypomniał skarżącemu, że nie jest on uprawniony do występowania z wnioskami o kontrolę stanu technicznego obiektów zakładu betoniarskiego. Stroną postępowania w sprawie utrzymania obiektów jest jedynie właściciel obiektów.
Odnosząc się do sprawy składowania na terenie działki budowlanej nr [...] materiałów budowlanych (kruszywa), PINB zauważył, że nie jest regulowana przepisami Prawa budowlanego i nie jest ona w zakresie działania tego organu. Rozbiórka budynku warsztatowego betoniarni została zakończona. Gruz powstały w wyniku rozbiórki, z terenu byłego budynku warsztatowego został usunięty i złożony w pobliżu na terenie działki nr [...]. W sprawie ogólnej estetyki i porządku na terenie działki A. G., niewątpliwie jest kompetentna Gmina [...], działając w oparciu o tak zwaną ustawę śmieciową - o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Na powyższe pismo PINB, skarżący złożył skargę z dnia [...].01.2019 r. w trybie art. 227 w zw. z art. 229 pkt 2 Kpa do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej "WINB").
WINB w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. skierowanym do skarżącego wyjaśnił, że PINB pismem z dnia [...].12.2018 r. rozpatrzył wniosek skarżącego w trybie przepisów art. 244 § 1 Kpa. Przepisy art. 247 Kpa w zakresie rozpatrywania wniosków odsyłają do przepisów art. 230, 237 § 2 i art. 238 Kpa.
Zdaniem WINB w rozpatrywanym przypadku odmowy wnioskowanej przez skarżącego kontroli PINB był zobowiązany na podstawie przepisów art. 238 § 1 Kpa uzasadnić swoje stanowisko w oparciu o stan faktyczny i prawny. Sprawdzenie stanu utrzymania technicznego obiektów budowlanych na podstawie przepisów art. 61 i 62 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.z 2018 r. poz.1202 z późn.zm.) należy do obowiązków właściciela betoniarni, a drogi gminnej do obowiązku jej zarządcy. Zgodnie z przepisami art. 83 ust. 1 i 65 ustawy Prawo budowlane organem właściwym do kontroli utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz do kontroli przestrzegania przepisów obowiązujących w budownictwie w rozpatrywanym przypadku jest PINB, który winien rozpatrzyć wniosek skarżącego na podstawie stanu faktycznego przeprowadzając kontrolę sprawdzającą utrzymywanie przez właściciela we właściwym stanie technicznym obiektów betoniarni, a w przypadku drogi przez kontrolę utrzymania we właściwym stanie technicznym drogi gminnej przez zarządcę. Dalsze działania PINB, w tym udzielona skarżącemu odpowiedź na wniosek z dnia [...].12.2018 r. powinna być uzasadniona w oparciu stan faktyczny ustalony podczas w/w kontroli i konkretne przepisy ustawy Prawo budowlane, a jeżeli wniosek skarżącego o przeprowadzenie kontroli przekracza kompetencje organu nadzoru budowlanego wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane, PINB na podstawie przepisów art.243 Kpa w zakresie składowania gruzu i kruszywa na działce [...] oraz oszpecania otoczenia stanowiska wniosek powinien przekazać do rozpatrzenia przez Gminę [...].
Ponieważ PINB nie przeprowadził kontroli utrzymania w/w obiektów budowlanych i nie uzasadnił swojego stanowiska w oparciu o konkretne przepisy obowiązującej ustawy Prawo Budowlane skargę z dnia [...].01.2019 r. WINB uznał za zasadną i zobowiązał PINB do przeprowadzenia kontroli utrzymania w/w obiektów budowlanych na terenie działki [...] i do przeprowadzenia kontroli utrzymania drogi gminnej między W. i [...] oraz do udzielenia na tej podstawie odpowiedzi skarżącemu.
Pismem z dnia [...] marca 2019 r. PINB poinformował m.in. skarżącego, że inspektorzy PINB w dniu [...].03.2019 r. dokonali kontroli stanu technicznego obiektów zakładu betoniarskiego na nieruchomości - dz. nr [...] w W. , gm. [...], podczas której ustalono, że ogrodzenie z prefabrykowanych elementów żelbetowych o wysokości maksymalnej 2,00 m, zlokalizowane wzdłuż granicy działki [...] z drogą gminną między W. i [...], jest stabilne i nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników drogi. Sprawa utrzymania i oznakowania drogi gminnej została przekazana według właściwości - Wójtowi Gminy [...], który pismem z dnia [...].01.2019 r. poinformował PINB i skarżącego, że w dniu [...].01.2019 r. zostały przeprowadzone oględziny rzeczonej drogi i że nie stwierdzono poważnych uszkodzeń w/w drogi. W dniu [...].03.2019 r. inspektorzy PINB, dokonali kontroli utrzymania w/w drogi gminnej. Według ustaleń zawartych w protokole kontroli Nr [...], cyt: "Nawierzchnia drogi wymaga konserwacji, miejscowe spękania, rakowiny. Nie podjęcie działań doprowadzi do dalszej degradacji nawierzchni. Stan techniczny drogi nie zagraża jej użytkownikom."
Ponadto PINB podał, że inspektorzy w trakcie kontroli w dniu [...].03.2019 r. stwierdzili, że silos na cement jest w stanie dobrym i nie stwarza zagrożenia - aktualnie nie jest użytkowany. Ściany oporowe składowiska kruszywa - stan dobry. Obudowa betoniarki nie stwarza zagrożenia. Węzeł betoniarski nieużytkowany. Po rozbiórce budynku warsztatowego betoniarni, pozostał do usunięcia gruz budowlany, który został spryzmowany obok budynku garażowego w odległości ca 1,00 m od ogrodzenia z działkami sąsiednimi. Gruz według oświadczenia A. G., zostanie usunięty po zakończeniu postępowania odszkodowawczego. Składowiska kruszywa na nieruchomości - dz. nr [...], nie podlegają przepisom Prawa budowlanego. Nie opierają się o elementy ogrodzeń, i wobec powyższego nie powodują zagrożenia w zakresie ich uszkodzeń.
W dniu [...].02.2019 r. PINB przekazał według właściwości Wójtowi Gminy [...], do załatwienia sprawę określoną w części III wniosku skarżącego z dnia [...].12.2018 r. W dniu [...] marca 2019 r. Urząd Gminy [...] poinformował zarówno PINB, jak i skarżącego, że przekazana sprawa będzie przedmiotem odpowiedniego postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący wniósł ponaglenie do WINB w sprawie niewykonania przez PINB obowiązków nałożonych na niego przez WINB w piśmie z dnia [...].02.2019 r.
W odpowiedzi na ponaglenie WINB pismem z dnia [...] maja 2019 r. poinformował skarżącego, że w jego ocenie PINB nie przeprowadził kontroli utrzymania obiektów budowlanych w/w betoniarni w pełnym zakresie tylko ograniczył się do własnej oceny stanu technicznego natomiast zgodnie z przepisami art. 61 i 62 ustawy Prawo budowlane podstawą do podjęcia dalszych działań przez organ nadzoru budowlanego I instancji są kontrole okresowe roczne i pięcioletnie wykonane przez osoby z wymaganymi uprawnieniami budowlanymi.
Zdaniem WINB w związku z powyższym uchybieniem PINB został zobowiązany do uzupełnienia kontroli utrzymania i podjęcia ewentualnych dalszych działań na podstawie kontroli okresowych rocznych i pięcioletnich, które są wymagane przepisami ustawy Prawo budowlane. WINB kolejną skargę skarżącego w zakresie obiektów budowlanych betoniarni na terenie działki [...] w W. uznał za zasadną, zobowiązując PINB do uzupełnienia udzielonej skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...].03.2019 r. na podstawie wyników kontroli utrzymania obiektów budowlanych przedmiotowej betoniarni przeprowadzonej w pełnym zakresie.
Ponadto WINB wyjaśnił, że udzielone skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...].02.2019 r. i [...] maja 2019 nastąpiła w trybie przepisów skarg i wniosków wynikającym z rozdziału VIII skargi i wnioski Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż te przepisy nie przewidują stron w postępowaniu skargowym, którym w postępowaniu administracyjnym przysługuje rozpatrzenie sprawy jako ponaglenie w rozumieniu przepisów art. 37 § 2 Kpa.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. skarżący złożył skargę na bezczynność PINB w sprawie niewykonania przez ten organ obowiązków nałożonych przez WINB pismem z dnia [...].02.2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył, że obiekty budowlane betoniarni zostały wybudowane legalnie w oparciu o wydane pozwolenia na budowę przez Starostę [...] zaś właściciel byłego zakładu betoniarskiego w dniu [...].02.2018 r. dokonał zmiany we wpisie działalności gospodarczej i wykreślił miejscowość W. jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Od czasu wyrejestrowania działalności gospodarczej obiekty betoniarni są nieużytkowane, a budynek warsztatowy betoniarni został rozebrany. PINB podkreślił, że skarżący nie jest stroną postępowania i nie jest uprawniony do formułowania wniosków w sprawie utrzymania obiektów na sąsiedniej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia, sprawa podlega kontroli sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej ,,p.p.s.a."), zgodnie z którym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem kontroli sądowej nie jest objęty określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie, w określonym przez prawo terminie.
Podkreślić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. wyroki NSA z dnia 11 października 2017 r. I OSK 3328/15, z dnia 10 marca 2017 r. I OSK 13/16; CBOSA). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności i tego zaniechał. Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Nadto brzmienie przepisu art. 149 ppsa, stanowiącego podstawę orzekania przez Sąd przy uwzględnianiu skargi na bezczynność organu, nakłada jednak na Sąd obowiązek nie tylko zobowiązania bezczynnego organu do załatwienia sprawy, ale również wypowiedzenia się, czy bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.
W myśl zaś art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłość można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 Kpa. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy negatywne. Wystarczające jest zatem wykazanie złożenia przez stronę skarżącą ponaglenia. Skargę taką można bowiem wnieść w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, jak wskazano także powyżej, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu spełnił wymóg formalny, albowiem złożył ponaglenie.
Rozpoznawana sprawa, co należy powtórzyć, dotyczy skargi na bezczynność organu. Podkreślenia w tej materii wymaga, że przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia ,,bezczynności". Pojęcie to zostało jednakże zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo, ale także w art. 37 § 1 pkt 1 Kpa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z tym przepisem z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa. Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Tym samym, podsumowując powyższy wywód, wskazania wymaga, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na bezczynność judykatura i doktryna przyjmuje, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym i zobowiązanym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie – zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r. sygn. II OSK 891/13 oraz przywołane tam orzecznictwo, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1779/14, 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 378/13, 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1888/13, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 - ONSAiWSA 2009/4/63 – przytoczono za WSA w Łodzi, wyrok z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 137/15. Czy też – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 143, także wskazywane powyżej.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, przypomnieć należy, że organ, któremu we wniesionej skardze zarzucono bezczynność w załatwieniu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego m.in. o kontroli stanu technicznego oraz sprawdzenie legalności i prawidłowości wykonania kilku obiektów zakładu betoniarskiego na terenie działki nr [...] w W. gm. [...], udzielił jedynie lakonicznej odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2018, którą zresztą zakwestionował WINB w piśmie z dnia [...].02.2019 r. Następnej odpowiedzi PINB udzielił w dniu [...].03.2019 r., która również zakwestionował WINB w piśmie z dnia [...].05.2019 r.
Jednakże PINB uznał, że skoro udzielił pisemnej odpowiedzi na wniosek skarżącego, to nie pozostaje bezczynny w jego załatwieniu. W ocenie składu orzekającego z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić, albowiem sposób załatwienia sprawy opisanej we wniosku nie odpowiadał prawu. Podjęta czynność, musi być oceniona jako niewystarczająca.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wyrażona tamże zasada legalizmu działania organów władzy publicznej oznacza stan, w którym po utworzeniu w drodze prawnej rozwijają one aktywność na podstawie i w granicach prawa, zaś prawo określa ich zadania i kompetencje oraz tryb postępowania; postępowanie to prowadzi do wydawania rozstrzygnięć w przepisanej przez prawo formie, na należytej podstawie prawnej i w zgodności z wiążącymi dany organ przepisami materialnymi.
Stan taki, co wymaga podkreślenia, ma wynikać z sytuacji, w której każde działanie organu władzy publicznej jest oparte na ustawowym upoważnieniu do:
1) podjęcia działania w danej kwestii;
2) zajęcia się sprawą w danej formie;
3) nadania rozstrzygnięciu określonej szaty prawnej,
(zob. – tezy w pkt 5 do art. 7 w: Garlicki Leszek (red.), Zubik Marek (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II; Wyd. Sejmowe 2016, przypomniane i podkreślone w wyroku WSA we Wrocławiu z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 14/19, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA).
W sprawie w szczególności należy zwrócić uwagę na brak konsekwencji w działaniu organu I instancji, gdyż wniosek skarżącego początkowo w pismach skierowanych do niego definiował jako żądania bezpodstawne, wręcz składane przez osobę nie posiadającą przymiotu strony i żądania nie odnoszące się do właściwego organu. Niezależnie od faktu, że wniosek skarżącego został sformułowany bardzo szeroko i dotyczył kwestii odnoszących się nie tylko do organu, do którego ten wniosek został złożony, ale właśnie rzeczą tego organu było właściwe załatwienie spraw, co do których był właściwy i przekazanie bądź też poinformowanie o organach właściwych, co do pozostałych żądań wniosku. Tymczasem to organ II instancji w wyniku składanych pism będących efektem niezadowolenia ze sposobu załatwienia spraw nakazywał ponowne przeanalizowanie udzielanych odpowiedzi i informowanie skarżącego o podjętych działaniach, przy czym w swoich pismach z kolei nie ustosunkowywał się do wskazywanego przez organ I instancji zarzutu braku przymiotu strony po stronie skarżącego. Takie działanie organów powodowało, że na żadnym z etapów postępowania skarżący nie mógł poddać kontroli stanowisk organów zajmowanych w kwestii złożonego wniosku tym bardziej, że finalnie organ I instancji w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. powiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia budynku garażowego i węzła betoniarskiego do stanu zgodnego z prawem, a zatem w zakresie spraw objętych wnioskiem z [...] grudnia 2018 r. przy czym ponownie odmówił mu przymiotu strony.
Wobec tego, że sprawa żądania zawartego we wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r., nie została załatwiona w sposób umożliwiający skarżącemu dokonania jego kontroli min. poprzez wydanie decyzji administracyjnej (merytorycznej lub formalnej) lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i na dzień rozpoznania sprawy przez Sąd, jak należy przyjąć, stwierdzona bezczynność nie ustała, koniecznym stało się zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku skarżącego, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Sąd, zobowiązany jest również stwierdzić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie bowiem do treści § 1a art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa. Nie można jednak przyjąć, że w każdej bezczynności zachodzi przypadek rażącego naruszenia prawa.
W okolicznościach sprawy organ odpowiedział na wniosek skarżącego, działając w błędnym przekonaniu, że informując wnioskodawcę pisemnie załatwił sprawę we właściwej formie. Zważywszy, że jego postawa nie wynikała ze złej woli, a jedynie z nieprawidłowej interpretacji przepisów i szerokiego zakresu merytorycznego złożonego wniosku przyjąć należało, że nie zaistniały podstawy do przypisania bezczynności organu kategorii rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji wyroku).
O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło