II SAB/Bd 4/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Wiesław Czerwiński Sędzia WSA: Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA: Anna Klotz (spr.) Protokolant: Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Bolesława A. na bezczynność Prezydenta Miasta I. w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej postanawia odrzucić skargę Bolesław A. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta I., w której zarzuca organowi zarejestrowanie działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, napraw samochodów, sprzedaż części zamiennych i. t. p., na terenie nieruchomości przy ul. [...] w I., niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Prowadzona działalność gospodarcza jest w ocenie skarżącego uciążliwa dla osób zamieszkujących w sąsiedztwie, a poruszanie się samochodów ciężarowych stanowi zagrożenie dla ludzi, a w szczególności dla dzieci. Spaliny natomiast powodują zanieczyszczenie środowiska. Od [...] 1999r. w tej sprawie skarżący oraz inne zainteresowane osoby prowadzą korespondencję z Prezydentem Miasta I., w której domagają się od organu wydania decyzji administracyjnej zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w I. Z akt sprawy wynika, że na każde pismo skarżących skierowane do organu zostały udzielone odpowiedzi. Prezydent Miasta I. wyjaśnił skarżącemu oraz pozostałym zainteresowanym, że nie ma podstaw prawnych do wykreślenia prowadzonej działalności z ewidencji działalności gospodarczej. Pismem z dnia [...] 2003r. w/ wym. organ udzielił skarżącym wyczerpującej odpowiedzi. Poinformował ich, że jako organ ewidencyjny nie ma prawnych możliwości zakazania przedsiębiorcom prowadzenia przez nich działalności gospodarczej. Jednocześnie organ wskazał gdzie i w jaki sposób skarżący oraz inne osoby zainteresowane sprawą, mogą dochodzić swoich praw. Pismo powyższe stanowiło ostatnią odpowiedź organu w sprawie na korespondencję skarżących. W związku z tym, że Bolesław A. w dniu [..] 2003r złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezydenta Miasta I., w dniu [...] 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do skarżącego o nadesłanie odpisu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w piśmie Sąd zawarł informację, że skargi do sądu administracyjnego mogą być wniesione po wyczerpaniu środków odwoławczych, przysługujących skarżącemu przed organami właściwymi w sprawie. Pismem z dnia [...] 2003r. skarżący poinformował Sąd ,że odpis zaskarżonej decyzji znajduje się w załącznikach do przesłanej skargi. Powołał się na pismo z [...] 2003r. skierowane do Rady Miejskiej w I., w którym wezwał organ gminny do usunięcia naruszenia prawa przez Prezydenta w przedmiotowej sprawie w związku z pismem z dnia [...] 2002r. sygnatura akt [...] ( w tym miejscu należy wyjaśnić, że w piśmie tym Prezydent wyjaśnił skarżącemu, iż w związku z art. 88 lit e ust. 1 i art. 88 lit. c pkt 1 lub 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej - Dz.U. nr 101 , poz. 1178 z późn. zm., przepisy prawa nie przewidują możliwości administracyjnego wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej nawet w przypadku niezgodności tej działalności z planem zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie Prezydent poinformował skarżącego, że zainteresowane osoby mają możliwość dochodzenia swoich praw przed sądami powszechnymi albo w trybie administracyjnym zawiadamiając o naruszeniu prawa powołane do tego organy, a mianowicie Inspekcję Ochrony Środowiska w B. lub Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego). Następnie, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, sprawa ze skargi przekazana została przez Naczelny Sąd Administracyjny do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, gdyż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu zastosowanie w rozpatrywanej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U nr 153, poz. 1270), natomiast sądem właściwym w sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. W toku prowadzonego postępowania przed sądem administracyjnym w dniu 21 kwietnia 2004r. Sąd wezwał skarżącego o udzielenie informacji, czy złożył on zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia oraz o nadesłanie tego odpisu. Wraz z odpowiedzią udzieloną w piśmie z dnia 29 kwietnia 2004r. skarżący przesłał odpis pisma skierowanego do Rady Miejskiej w I.u z dnia [...] 2003r , które w treści zawiera wezwanie organu do usunięcia prawa , natomiast skarżący w udzielonej odpowiedzi do Sądu podał ,że jest to zażalenie. Jednocześnie załączył kopię skargi skierowanej do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2003r. wraz z udzieloną odpowiedzią Wojewody [...] z dnia [...] 2003r. (w piśmie do Sądu z dnia 29 kwietnia 2004r. również powyższą skargę skarżący określił zażaleniem). Sąd zważył co następuje: Skarga jest bezpodstawna i podlega odrzuceniu. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej u.p.s.a)ustawodawca określił kiedy można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 52 § 1 u.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jednego z tych środków skarga jest niedopuszczalna. Tak więc, w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność polegającą na powstrzymaniu się od wydania w terminie decyzji, na którą służy zażalenie, skarżący winien, w pierwszej kolejności, wykorzystać środek prawny określony w art. 37 k.p.a., tj. zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na nie załatwienie sprawy w tym terminie. W rozpatrywanej sprawie doszło do sytuacji, w której skarżący domaga się wydania przez Prezydenta Miasta I. decyzji zabraniającej prowadzenia działalności gospodarczej przez sąsiada, gdyż jest ona niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast organ nie wydaje żądanej przez skarżącego decyzji, gdyż uważa, że nie posiada podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. W piśmie z dnia [...] 2004r. skarżący poinformował Sąd, że wniesiona przez niego skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta I. W dniu [...] 2004r. Sąd wezwał skarżącego o informację, czy skarżący złożył zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia. Na powyższe pismo Sądu skarżący udzielił odpowiedzi, że składał zażalenia, a na dowód tej czynności załączył pisma ,które nie był zażaleniami w rozumieniu art.37§ 1 k.p.a., lecz stanowiły wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz skargę na działanie organu do której ustosunkował się Wojewoda [...]. Zgodnie z art. 37 k.p.a. na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ wyższego stopnia uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Jeżeli działania zmierzające do usunięcia bezczynności zostały przez stronę podjęte, to znaczy wystąpiła ona z zażaleniem do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 kpa, a organ ten ustosunkował się do tego wystąpienia bądź organ zobowiązany do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie nie dochował tego terminu, wówczas stronie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu, który zobowiązany był do rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, wniesienie skargi do sądu na bezczynność organu jest możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37§ 1 kpa, ponieważ zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 ust. 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z treści art.134 § 1 u.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy. W zaskarżonej sprawie skarżący nie złożył zażalenia do organu wyższego stopnia, w związku z tym nie została wyczerpana droga środków zaskarżenia. Dlatego w sprawie nie można było wnieść skargi do sądu administracyjnego i Sąd postanowił orzec o jej odrzuceniu na mocy art.58 §1 pkt 6 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.).