II SAB/Bd 40/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-02-28

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego przyznającego prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym powinien być rozpoznany na posiedzeniu niejawnym, a także jakie są przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który nie został odrzucony, powoduje utratę mocy tego postanowienia i podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Wniosek o prawo pomocy powinien być rzetelny i zawierać informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżący J.A. wniósł skargę na bezczynność Państwowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie wydania postanowienia o przesłaniu dokumentów z akt sprawy. WSA w Bydgoszczy odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Następnie referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata jako pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie ze skargi J.A. na bezczynność Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie wydania postanowienia o przesłaniu dokumentów z akt sprawy postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2010r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odrzucił skargę J.A. na bezczynność Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie wydania postanowienia o przesłaniu dokumentów z akt sprawy. Postanowieniem natomiast Referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2010r. skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem, przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia J.A. wniósł w dniu 21 stycznia 2011r. sprzeciw,. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie należy zauważyć, iż przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym określono wart. 246 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którym przyznanie tego przywileju w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na zainteresowanym. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2010r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z wnioskiem skarżącego, bowiem przemawiały za tym okoliczności wskazane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając miesięczny dochód ze świadczenia rentowego w kwocie [...] zł. Skarżący wskazał przy tym, że nie posiada żadnego innego majątku. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa uzasadnia, z uwagi na jego niski dochód, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, bowiem skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest postępowaniem toczącym się obok postępowania głównego i od niego niezależnym. Oznacza to, że wniosek o prawo pomocy może być przez stronę skarżącą złożony w każdym czasie. Istotne jest ponadto, iż rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest zależne od etapu, na jakim znajduje się postępowanie, bowiem jedynym branym pod uwagę kryterium są możliwości finansowe i stan majątkowy strony. W przedmiotowej sprawie Sąd odrzucił skargę, z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braku, uniemożliwiającego nadanie skardze biegu. W sytuacji, w której wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany po wydaniu orzeczenia kończącego sprawę w pierwszej instancji, a tym bardziej został rozpoznany w sposób dla skarżącego pozytywny, nic nie stoi na przeszkodzie złożenia środka odwoławczego od orzeczenia kończącego postępowanie, zwłaszcza, że skarżacemu w takiej sytuacji przysługuje również instytucja przywrócenia terminu. Reasumując, Sąd nie podziela zawartej w sprzeciwie argumentacji, iż skarżący wskutek rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy po wydaniu orzeczenia o odrzuceniu skargi, został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Postanowienie z dnia 29 listopada 2010r. nie jest wszakże postanowieniem prawomocnym. W niniejszej sprawie przyznany został skarżącemu adwokat, który w porozumieniu ze skarżącym może wnieść od powyższego postanowienia ewentualną skargę kasacyjną. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło