II SAB/Bd 42/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi G. G. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata M. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżący G. G. pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., skierował prośbę do Dyrektora Zakładu Karnego (wpływ pisma: [...] stycznia 2018 r.) o: "wydanie zestawienia racji żywnościowych, jakie przysługiwały mu od dnia [...] stycznia 2018 r. z uwzględnieniem: 1/ śniadania – gramatury poszczególnych produktów wchodzących w skład racji, 2/ obiadów – z wykazaniem gramatury poszczególnych produktów wchodzących w skład: a/ zupy - I danie b/ ziemniaków, ryżu makaronu – II danie z uwzględnieniem ilości gałkownic przypadających na porcję, z uwzględnieniem pozostałych dodatków 3/ kolacji – ze wskazaniem gramatury poszczególnych produktów wchodzących w skład ww. posiłku oraz podanie wagi posiłku oraz podanie wagi posiłków wydawanych podczas obiadów jako risotto lub tzw. łazanek i podanie ilości gałkownic na porcję". Dyrektor Zakładu Karnego, decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], odmówił skarżącemu wydania zestawienia otrzymywanych racji żywnościowych z uwagi na brak odpowiednio uzasadnionych powodów do wyrażenia zgody oraz brak odpowiedniej ilości środków finansowych na wydanie kserokopii jadłospisów. Decyzja ta nie zawierała pouczenia o sposobie i terminie złożenia od niej środka odwoławczego. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w zakresie udzielenia mu ww. informacji o które wnosił pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., jednocześnie zaskarżając ww. decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] stycznia 2018 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o jej oddalenie podnosząc, że dane, o których udostępnienie wnosił skarżący zawarte są w jadłospisach sporządzanych na dany dzień, osobno dla każdej normy żywnościowej. Kosz wykonania 14 stron jadłospisów obliczono na kwotę 5,51 zł. Skarżący dysponował wówczas kwotą 4,75 zł. Wobec zawarcia w jednym piśmie w istocie dwóch skarg, tj. skargi na bezczynność i skargi na decyzję organu, skarga, na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], została zarejestrowana jako osobna sprawa pod sygnaturą: II SA/Bd 353/18 i w sprawie tej, postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018 r., odrzucono skargę, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." z powodu niewyczerpania przez skarżącego toku postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm. ) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej w skrócie: "u.d.i.p."). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania tej informacji. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jest nią zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie posiadanych kompetencji. W rozpoznawanej sprawie adresatem wniosku strona skarżąca uczyniła podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie ulega wątpliwości, że dyrektor zakładu karnego jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu, a przepisy prawa na to zezwalają, zaś żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, która podlega udostępnieniu, o ile nie zachodzą ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Zgodnie z u.d.i.p. załatwienie wniosku następuje zasadniczo przez udostępnienie wnioskowanych informacji publicznych (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub wydanie decyzji administracyjnej o umorzeniu postępowania o udostepnienie informacji publicznej albo odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Z przepisów tych wynika, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz, że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu). W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo oraz wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło załatwienie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Organ po złożeniu przez skarżącego wniosku w dniu [...] stycznia 2018 r., miał obowiązek załatwić go bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co wynika z przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zadaniu temu organ sprostał, albowiem decyzję załatwiającą wniosek wydał niezwłocznie, tj. w dniu [...] stycznia 2018 r. W tej sytuacji, złożona przez skarżącego skarga na bezczynność była bezzasadna, wobec załatwienia jego wniosku w tym zakresie i dlatego na podstawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w wysokości rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715).