II SAB/Bd 43/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-05-11
Skład orzekający: Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wypłaty odszkodowania za szkodę wyrządzoną decyzją wydaną z naruszeniem prawa mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie wypłaty odszkodowania za szkodę wyrządzoną decyzją wydaną z naruszeniem prawa nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Roszczenia odszkodowawcze tego typu podlegają kognicji sądów powszechnych, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za szkodę wynikłą z decyzji wydanej z naruszeniem prawa w 1963 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N., M. K., J. K., T. K., W. K., A. K. oraz A. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie wypłaty odszkodowania postanawia odrzucić skargę.
Pismem z dnia 2 marca 2012r., doprecyzowanym pismem z dnia 23 kwietnia 2012r. w wykonaniu wezwania sądu, J. N., M. K., J. K., T. K., W. K., A. K. oraz A. G., reprezentowanie przez pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność m. in. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie wypłaty odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. Nr 153, poz. 270, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności.
W przedmiotowej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynili bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie wypłaty odszkodowania na skutek wydania z naruszeniem prawa decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w I. z dnia [...] stycznia 1963r., znak: [...] w sprawie przejścia z mocy prawa na własność Państwa, jako opuszczonej niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w Ś., gm. R., oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w k. 51 na nazwisko S.K., bez odszkodowania.
Uprzednio obowiązujący art. 160 k.p.a., zgodnie z treścią którego: § 1 stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie; § 2 do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu; § 3 odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności; § 4 o odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym; § 5 strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej wymieniony w § 4, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego, § 6 roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 – uchylony został z dniem 1 września 2004 r. przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2004.162.1692). Z dniem bowiem 21 września 2005 r. art. 160 § 5 w zakresie, w jakim przewiduje trzydziestodniowy termin do wniesienia powództwa do sądu powszechnego, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2005 r. (Dz.U.2005.181.1524).
Z uwagi na uchylenie art. 160 k.p.a., obecnie do roszczeń odszkodowawczych stosuje się więc przepisy kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zgodnie z art. 417 § 2 k.c., jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono na podstawie porozumienia jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa. Dochodzenie tego odszkodowania następuje przed sądem powszechnym. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać, z uwagi na treść art. 4171 § 2 k.c., po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem.
W związku z powyższym roszczenie odszkodowawcze dochodzone może być jedynie przed sądem powszechnym, z uwagi na co, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło