II SAB/Bd 44/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Grzegorz Saniewski ( spr.) Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2008r. sprawy ze skargi B. i M. W. na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie rozbiórki zobowiązuje [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w [...] do wydania, w terminie miesiąca od doręczenia tego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, decyzji w przedmiocie rozbiórki zastępczego przewodu kominowego odprowadzającego spaliny termy gazowej znajdującej się w lokalu przy ul. [...] w [...]. Decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w T. (zwany dalej "Inspektorem Powiatowym") nakazał współwłaścicielom budynku ieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. w T. usunięcie nieprawidłowości skazanych w opinii mistrza kominiarskiego, w tym m.in. polegającej na podłączeniu termy gazowej, znajdującej się w mieszkaniu nr X, do nieszczelnego przewodu kominowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. skarżący B. i M. W., zamieszkujący w lokalu mieszkalnym na poddaszu budynku przy ul. W., zwrócili się do Inspektora Powiatowego o wyjaśnienie, czy istnieją przesłanki wykonania w bliskiej odległości od ich okna kuchennego przewodu rurowego, prowadzącego od mieszkania nr X. Do pisma skarżący dołączyli opinię techniczną wskazującą na warunki wykonywania przewodu rurowego mającego służyć do odprowadzania spalin z termy gazowej. Pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. działający w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. W. zarządca nieruchomości, wniósł do Inspektora Powiatowego o zalegalizowanie realizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zastępczego przewodu kominowego, odprowadzającego spaliny od gazowego podgrzewacza wody znajdującego się w lokalu nr X. Zarządca wskazał, że komin został zainstalowany na zewnętrznej ścianie budynku, zaczyna się od łazienki lokalu nr X, a kończy ponad oknami lukarny poddasza. Podniósł także, że wykonanie komina było wynikiem wyższej konieczności, gdyż jego brak uniemożliwiał wydanie zezwolenia na ponowne uruchomienie dostawy gazu do zamieszkałego budynku. Pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. skarżący, powołując się na treść swojego wcześniejszego pisma z dnia [...] grudnia, zwrócili się do Inspektora Powiatowego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przewodu kominowego rurowego oraz wydanie decyzji administracyjnej nakazującej jego rozbiórkę ze względu na naruszenie przepisów techniczno - budowlanych. Skarżący podnieśli, iż użytkowanie przewodu kominowego, którego wylot znajduje się 1,5 m. od krawędzi ich okna kuchennego, może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, a ponadto obniża wartość rynkową ich mieszkania. W odpowiedzi (pismo z dnia [...] stycznia 2005 r.) Inspektor Powiatowy stwierdził, że wskazane roboty nie zostały wykonane samowolnie, gdyż są wynikiem nakazu zawartego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wskazał ponadto na aktualną opinię kominiarską, według której gazowy ogrzewacz wody w łazience został prawidłowo podłączony do wykonanego zastępczego przewodu kominowego. Stanowisko to organ podtrzymał także w swoich następnych pismach, w tym w toku postępowania ze skargi skarżących do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pismem z dnia [...] września 2007 r. skarżący wnieśli do Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę na bezczynność Inspektora Powiatowego odnośnie wniosku o wszczęcie postępowania zawartego w pismach z dnia [...] i [...] grudnia 2004 r. W odpowiedzi Inspektor Wojewódzki, powołując się na swoje pisma z dnia [...] marca 2007 r. (dotyczące skargi do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) podzielił stanowisko Inspektora Powiatowego, że wniosek skarżących został załatwiony poprzez wskazanie, iż sporny przewód kominowy powstał w związku z wykonaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. W dniu [...] listopada 2007 r. B. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Inspektora Powiatowego w przedmiocie zaniechania wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę zastępczego przewodu kominowego. Skarżący zarzucili, że błędne jest stanowisko organów, jakoby ich pisma z dnia [...] i [...] grudnia 2004 r. nie doprowadziły do wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. postępowanie zostało wszczęte z mocy prawa już w chwili doręczenia organowi pism ze stosownym żądaniem. Jeżeli natomiast organy twierdzą, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, ze względu na powstanie komina w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r., to zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. powinny umorzyć postępowanie w formie decyzji. Umorzenie postępowania w tej formie zapewniłoby skarżącym realizację gwarancji procesowych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym, w tym możliwość odwołania się do organu II instancji oraz zaskarżenie decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Inspektor Powiatowy podtrzymał swoje stanowisko, że postępowanie w sprawie przewodu kominowego, odprowadzającego spaliny z termy gazowej w lokalu nr X zostało zakończone decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nakazane tą decyzją roboty budowlane w zakresie uszczelnienia komina, wobec braku zgody skarżących, nie mogły być wykonane. W związku z tym inwestor zastosował inne rozwiązanie - zamontowanie zewnętrznego stalowego komina odprowadzającego spaliny z termy gazowej. Rozwiązanie to zostało uznane przez Inspektora Powiatowego za zastępcze wykonanie decyzji z [...] kwietnia 2004 r. Stwierdzenie wykonania tej decyzji nie wymagało wydania odrębnej decyzji o umorzeniu postępowania, o czym skarżący zostali poinformowani pismami z dnia [...] stycznia, [...] lutego i [...] marca 2005 r. Na rozprawie skarżący sprecyzowali, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu polegająca na braku wydania decyzji w sprawie rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych. Zasada ta ma zastosowanie również w sprawach, których przedmiotem są skargi na bezczynność organów. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku bezczynności organu administracji publicznej środkiem takim jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a."). W przedmiotowej sprawie skarżący w toku postępowania administracyjnego nie składali pisma ze wskazaniem, iż jest to zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Tym niemniej Sąd uznał, że - tak jak to wskazali skarżący w skardze - takim zażaleniem było ich pismo z dnia [...] września 2007 r. Pismo to zostało określone w nagłówku jako "skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w T.", co mogłoby sugerować, iż zostało złożone w trybie skargi, o której mowa w art. 227 k.p.a. Tym niemniej należy mieć na względzie, iż w treści wspomnianego pisma mowa o żądaniu wszczęcia postępowania, zawartym w pismach z dnia [...] i [...] grudnia 2004 r. Organ wyższego stopnia, do którego było kierowane wskazane pismo, powinien zatem stosownie do art. 234 k.p.a. w pierwszej kolejności rozważyć, czy nie jest to pismo procesowe w toku toczącego się postępowania, będące w istocie zażaleniem na bezczynność organu pierwszej instancji (por. komentarz do art. 234 w B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wydanie 8 rozszerzone, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 850 - 851). Odnośnie pism skarżących z dnia [...] i [...] grudnia 2004 r. zdaniem Sądu należy dokonać pewnego rozróżnienia. Wbrew twierdzeniom skarżących pismo z dnia [...] grudnia nie zawiera żądania wszczęcia postępowania tj. żądania, aby organ rozstrzygnął jakąś sprawę administracyjną. W piśmie tym skarżący zwrócili się jedynie o wskazanie podstawy prawnej działania polegającego na wykonaniu zewnętrznego zastępczego przewodu kominowego, a jednocześnie poprzez dołączenie opinii technicznej sugerowali, iż możliwość wykonania takiego komina istnieje tylko w ściśle określonych warunkach. Dopiero w piśmie z [...] grudnia 2004 r. pojawiło się jasne żądanie, aby organ administracji rozstrzygnął o rozbiórce przedmiotowego komina. Powyższe rozróżnienie jest o tyle istotne, że o bezczynności organu można mówić tylko wówczas, kiedy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Uznając zatem, iż pismo z dnia [...] grudnia 2004 r. nie zawierało żądania podjęcia czynności w sprawie, nie można by mówić o bezczynności organu - gdyby aktywność skarżących ograniczyła się tylko do tego pisma. Jednakże - jak wyżej wskazano - żądanie podjęcia czynności w sprawie zawierało pismo skarżących z dnia [...] grudnia 2004 r. Zdaniem Sądu błędne jest stanowisko organów, w tym Inspektora Powiatowego, z którego wynika, iż żądanie to zostało złożone w ramach postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Przedmiotem sprawy zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2004 r. było rozstrzygnięcie, w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118; z późn. zm.), czy konieczne jest podjęcie czynności w celu doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego. Skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2004 r. nie wypowiadają się, czy i jakie czynności są niezbędne dla właściwego użytkowania budynku przy ul. W. Skarżący wypowiadają się w innej kwestii - oceny, czy wykonany zastępczy przewód kominowy odprowadzający spaliny termy gazowej znajdującej się w lokalu przy ul. W., ze względu na naruszenie przepisów techniczno - budowlanych, powinien ulec rozbiórce. Fakt, że obie sprawy pozostają ze sobą w związku, gdyż przedmiotowy przewód kominowy powstał jako reakcja na rozstrzygnięcie podjęte przez organ w pierwszej ze wskazanych spraw - nie może przesłaniać tego, iż przedmiot rozstrzygnięcia w tych sprawach jest odmienny. Okoliczności będące konsekwencją wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. mogą być rozważane przy orzekaniu organu w drugiej ze wskazanych spraw, ich istnienie nie zwalania jednak organu od wydania stosownego rozstrzygnięcia w postępowaniu z wniosku skarżących. Sąd podziela przy tym pogląd skarżących, że doszło już do wszczęcia postępowania w przedmiocie rozbiórki przez sam fakt złożenia organowi pisma z dnia [...] grudnia 2004 r. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają możliwości wszczęcia na żądanie strony postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W sprawie znajdują zatem zastosowanie ogólne przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 61 § 1 i 3 k.p.a. Jak wynika z art. 83 ust. 1 w związku z art. 48, 49b i 51 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego - organem właściwym do rozstrzygania o konieczności rozbiórki obiektu budowlanego jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. W konsekwencji powyższych rozważań należy stwierdzić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w T. zgodnie z przepisami prawa był zobowiązany, po złożeniu przez skarżących pisma z dnia [...] grudnia 2004 r., do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego przewodu kominowego, jednakże z obowiązku tego, w terminie określonym w art. 35 k.p.a. nie wywiązał się. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 149 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.