II SAB/Bd 46/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-19
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska, Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek, a organ uważa, że brak jest podstaw prawnych do jego uwzględnienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, nawet jeśli uważa, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku strony. Samo złożenie wniosku wszczyna postępowanie administracyjne, które musi zakończyć się wydaniem decyzji rozstrzygającej o prawach lub obowiązkach strony, lub o niedopuszczalności takiego rozstrzygnięcia. Informowanie strony o braku możliwości załatwienia sprawy nie zastępuje obowiązku wydania decyzji.Stan faktyczny
Emerytowany funkcjonariusz Policji złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008. Komendant Miejski Policji w T. odmówił wypłaty, wyjaśniając brak podstaw prawnych. Po zażaleniu na bezczynność, Komendant Wojewódzki Policji w B. podtrzymał stanowisko, powołując się na rozporządzenie zmieniające zasady przyznawania równoważnika, które wykluczyło emerytów policyjnych z kręgu uprawnionych od 1 stycznia 2006 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w T., domagając się wydania decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Komendanta Miejskiego Policji w T. do wydania w terminie miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych decyzji administracyjnej w sprawie równoważnika za remont mieszkania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2009r. sprawy ze skargi R. N. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w T. w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za remont mieszkania zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w T. do wydania w terminie miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych decyzji administracyjnej w sprawie równoważnika za remont mieszkania.
W dniu [...] listopada 2008 r. skarżący R. N. - emerytowany funkcjonariusz Policji złożył wniosek o wpłacenie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za okres [...] lat tj. 2006-2008 r. W odpowiedzi - pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. Komendant Miejski Policji w T. wyjaśnił zasady przyznawania równoważnika stwierdzając, że brak podstaw do wypłaty przedmiotowego świadczenia. W związku z powyższym skarżący zwrócił się do organu nadrzędnego z zażaleniem na bezczynność organu, domagając się wydania w przedmiotowej sprawie decyzji. W odpowiedzi - Komendant Wojewódzki Policji w B. pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z dnia 28 grudnia 2005 r. (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) z dniem wejścia w życie przedmiotowego aktu tj. 1 stycznia 2006 r. emeryci i renciści policyjni utracili prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i brak jest możliwości wydawania stosownych decyzji o odmowie przyznania równoważnika za remont mieszkania w stosunku do emerytów formacji policyjnej skoro brak podstaw prawnych do wydawania decyzji dotyczących przyznania równoważnika za remont mieszkania w stosunku do emerytów i rencistów formacji policyjnej.
W tej sytuacji R. N. złożył skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w T. w sprawie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej wypłaty równoważnika za remont mieszkania za lata 2006 – 2008, wnosząc o wydanie wyroku zobowiązującego organy do wydania decyzji administracyjnej. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8 i art. 10 § 1 Kpa, jak też art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, oraz naruszenie § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 918).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] lutego 2009 r. powtarzając argumentację tam zawartą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służby zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. powyższa kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zgodnie z natomiast z treścią art. 133 § 1 zd. 1 przywoływanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika zaś, że w dniu [...] listopada 2008 r. skarżący jako emerytowany funkcjonariusz Policji złożył do Komendanta Miejskiego Policji w T. wniosek o wypłacenie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za okres [...] lat tj. 2006 r. – 2008 r.
W związku z tym należy zauważyć, że przepis art. 61 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro więc skarżący złożył stosowny wniosek – stosowny tzn. określający treść żądania, adresata tego żądania i podmiot domagający się spełnienia żądania oraz podpisał wniosek - to niewątpliwie tym samym zostało wszczęte postępowanie administracyjne (niezależnienie od tego czy wniosek jest zasadny czy bezzasadny, czy złożono go do właściwego organu itd.).
Skoro więc skarżący złożył wniosek to zgodnie z dopiero co przywołanym przepisem Kpa nastąpiło wszczęcie postępowania. To zaś po myśli art. 104 § 1 Kpa stanowiącego, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej – obligowało organ do wydania decyzji.
Oczywiście nie jest rzeczą Sądu wskazywanie w tym miejscu jaka to powinna być decyzja, a w szczególności czy należało wydać decyzję uwzględniającą wniosek skarżącego o przyznanie wskazanego we wniosku równoważnika. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (nie będąc jedynie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną) i wskazanie jakiego rodzaju decyzję organ powinien wydać, byłoby oczywistym przekroczeniem granic sprawy, a więc byłoby naruszeniem przywołanej dyspozycji art. 134 § 1.
Niemniej jednak można by w tym miejscu jedynie dodatkowo zauważyć, że załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 104 §1 Kpa to przede wszystkim rozstrzygnięcie o istocie sprawy, czyli rozstrzygnięcie o obowiązkach bądź prawach strony. Niemniej jednak w pewnych przypadkach treścią decyzji może być inne rozstrzygnięcie, tj. nie o istocie sprawy lecz np. o niedopuszczalności rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Taka decyzja również kończy postępowanie w sprawie przed organem administracyjnym w danej instancji, tyle że bez orzekania odnośnie interesu prawnego czy obowiązku strony.
Istotne jednak jest, że zarówno takie rozstrzygnięcie jak i rozstrzygnięcie o istocie sprawy, kończąc postępowanie przed organem pierwszej instancji otwiera drogę do możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia; w pierwszej kolejności w trybie administracyjnym przez złożenie odwołania, a w dalszej perspektywie w trybie skargi do sądu administracyjnego.
Zauważyć tez należy, że ustawodawca w art. 104 Kpa statuuje proceduralny nakaz podjęcia decyzji. Jego nie wykonanie oznacza więc naruszenia prawa. Organ administracyjny nie może więc poprzestać – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – na udzieleniu stronie informacji, co do braku możliwości załatwienia sprawy, gdy istnieją formalne przesłanki załatwienia sprawy w formie decyzji.
I dlatego po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając zasadność skargi, należało skargę uwzględnić – bez wskazywania przez Sąd co jeszcze raz należy podkreślić treści rozstrzygnięcia - zobowiązując organ pierwszej instancji do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania akt.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło