II SAB/Bd 47/14

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-07-17

Skład orzekający: Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać przyznany radca prawny w celu wniesienia skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną i rodzinną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że jego trudna sytuacja materialna i rodzinna, mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadnia potrzebę ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej. Odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie mogłaby ograniczyć realizację prawa do sądu ponad uzasadnione koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W toku postępowania uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, po otrzymaniu wyroku oddalającego jego skargę, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego celem wniesienia skargi kasacyjnej, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną. Po uzupełnieniu informacji, referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak po wniesieniu sprzeciwu sprawę rozpoznał sąd.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia przyznać skarżącemu M. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. M. G. dalej skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz niepełnosprawną matką trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Oświadczył, że mieszkają w domu, który jest własnością matki, o powierzchni [...] m2. W oświadczeniu majątkowym strona skarżąca wskazała, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] m2, które przeznaczone jest na zielonkę dla zwierząt takich jak kaczki, gęsi, kury, króliki. Nie wykazała przy tym żadnego majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych ani zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Skarżący nadto podkreślił, że nie osiąga żadnego dochodu. Utrzymuje się wraz z matką z jej renty i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł. Uzyskiwane środki przeznaczane są na bieżące utrzymanie: ok. [...] zł woda i prąd, ok.[...] zł opał, ok. [...] zł koszty leczenia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 1 października 2015 r. oddalił skargę M. G. na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Po otrzymaniu wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem, pismem z dnia [...] grudnia 2014. M. G. wniósł o przyznanie prawa w zakresie ustanowienia radcy prawnego celem wniesienia skargi kasacyjnej od zapadłego wyroku. Skarżący we wniosku powołał się na analogiczne przesłanki powołane w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec konieczności uzupełnienia przedstawionych informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego oraz jego rodziny, jak również wyjaśnienia wątpliwości wynikających ze złożonego oświadczenia został wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej, takich jak: odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata kalendarzowe (w tym matki oraz innych domowników w przypadku osoby fizycznej), wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, emerytury, renty, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń (np. z tytułu umowy o dzieło lub zlecenia, umowy najmu, pomocy rodziny, dochód z zagranicy) z okresu ostatnich 2 lat, zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy/miasta na prawach powiatu tj. czy otrzymywał/otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej w tym specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką, aktualnego zaświadczenia o posiadaniu statusu bezrobotnego, udokumentowanego oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatkach związanych z własnym utrzymaniem a nie matki, wynajęciem mieszkania (oraz ewentualnie samochodu), oświadczenia o tytule prawnym przysługującym do obecnie zamieszkiwanego lokalu, oświadczenia o wysokości posiadanych oszczędnościach, oświadczenia o źródłach utrzymania (w tym pomocy udzielanej przez rodzinę), wysokość dochodu z gospodarstwa rolnego oraz płatności bezpośrednich (we wniosku podano, że gospodarstwo ma pow. ok. [...] ha). W odpowiedzi na wystosowane wezwanie skarżący bardzo szczegółowo opisał swoją sytuację materialną i rodzinną. Wskazał, że nie posiada żadnych rachunków, kont, obligacji, nie ma również zaciągniętych kredytów. Podkreślił w szczególności, że nie otrzymywał i nie otrzymuje pomocy z ośrodka pomocy społecznej. Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w dniu [...] kwietnia 2015 r. sprzeciw zarzucając, że Referendarz błędnie ocenił jego sytuację majątkową i rodzinną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec wniesienia sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym - art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: ustawą ppsa. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu. Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz akt sprawy administracyjnej ustalono, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką, która jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Utrzymują się z jej renty wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł brutto. Za wiarygodne należało uznać oświadczenia skarżącego o jego wydatkach związanych z utrzymaniem jego i jego rodziny dlatego też Sąd uznał, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie posiada środków majątkowych, które umożliwiałyby mu poniesienie pełnych kosztów postępowania, a uzyskiwany dochód niewątpliwie pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb skarżącego. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Deklarowany miesięczny dochód, wedle zasad doświadczenia życiowego, nie przewyższa kosztów utrzymania koniecznego dla jednej osoby. W tych okolicznościach odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło