II SAB/Bd 5/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.A. na bezczynność Kierownika [...] Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w [...] w przedmiocie wydania dokumentów postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Pismem z dnia 5 stycznia 2012r. J.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Kierownika [...] Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w [...] w przedmiocie wydania dokumentów. W związku z wniesieniem skargi, skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na zarządzenie wzywającego do uiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OZ 290/12, oddalił zażalenie. W odpowiedzi na zarządzenie wzywające skarżącego do wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając dochód ze świadczenia emerytalno-rentowego w wysokości [...] zł. Skarżący nie zadeklarował przy tym żadnego posiadanego majątku. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2012r. skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem, przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia J.A. wniósł w dniu 5 lipca 2012r. sprzeciw wskazując, iż sprawa niniejsza winna zostać zwolniona od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, ze przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym określono wart. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy, który powinien wykazać, że istnieją przesłanki pozytywne dla przyznania prawa pomocy. Skarżący w dniu 3 czerwca 2012r. złożył do sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie go od kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym, zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012r. skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem, przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Na pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącego wpływ miały informacje zawarte w treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem wskazał skarżący, jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości [...] zł. Mimo, iż skarżący nie podał żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy, zwrócić uwagę należy, iż kwota powyższa niższa jest od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od dnia 1 styczna 2012r. wynosi 1.500 zł, co wynika z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. Nr 192 poz. 1141), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), co uzasadnia przyznacie pomocy w zakresie żądanym przez stronę. Odnośnie podniesionego w sprzeciwie argumentu skarżącego, że sprawa niniejsza winna zostać zwolniona od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wskazać należy, że zgodnie z wskazanym powyżej przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przenosząc powyższy artykuł na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, iż sprawy niniejszej nie można uznać za sprawę z zakresu pomocy i opieki społecznej sensu stricto. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją MOPS ROPS [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...], skarżącemu odmówiono pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na drobne naprawy bieżące. Decyzja powyższa została przesłana skarżącemu na podany przez niego adres i nie została przez skarżącego odebrana, w związku z czym po dwukrotnym jej awizowaniu w dniach 25 sierpnia 2011 i 1 września 2011r. decyzja zwrócona została nadawcy, gdzie załączono ją do akt sprawy. Pismem z dnia 15 września 2011r. skarżący wniósł o wydanie z akt kserokopii decyzji lub ponowne jej przesłanie. Wraz z pismem z dnia 27 września 2011r. organ przesłał skarżącemu kserokopię przedmiotowej decyzji informując jednocześnie, że odbiór decyzji uważa się za dokonany z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki została złożona do odbioru w placówce pocztowej. Powyższe pismo skarżący odebrał w dniu 17 października 2011r. Następnie, pismem z dnia 1 grudnia 2011r. skarżący wniósł o wydanie postanowienia w przedmiocie niepodjętej korespondencji, na co następnie skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, a w dalszej kolejności skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Kierownika [...] Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w [...]. Bezczynność w sprawie ninijeszej dotyczy zatem niewydania przez organ postanowienia odnośnie prawidłowości zastępczego doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 k.p.a. , a także niewydania skarżącemu kserokopii określonych dokumentów, nie zaś sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mimo, iż decyzja, skuteczność doręczenia której kwestionuje skarżący tyczyła się świadczenia z zakresu pomocy społecznej, zwrócić uwagę należy, iż przedmiotem skargi nie jest ta decyzja ani kwestie merytorycznie z nią związane. Zwrócić uwagę należy, iż sprawa niniejsza była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w treści postanowienia z dnia 27 kwietnia 2012r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OZ 290/12 wskazał, że nie sposób przyjąć, że wniesiona przez skarżącego skarga na bezczynność organu nie podlega wpisowi stałemu oraz że zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi trafnie określało zarówno podstawę prawną jak i wysokość należnego w przedmiotowej sprawie wpisu sądowego. Zgodnie natomiast z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe rozważania pozostają bez wpływu na okoliczność, iż skarżący spełnia warunki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, w związku z czym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.