II SAB/Bd 52/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Starosty w przedmiocie nadania na własność nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę [...]([...]) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z [...] marca 2021 r. A. P. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie nadania na własność nieruchomości. Skarżący wskazał, że organ od [...] stycznia 2020 r. nie podjął żadnych czynności w sprawie uwłaszczenia działek nr [...], a od jego wniosku o uwłaszczenie minęło prawie [...] lat. W piśmie z [...] kwietnia 2021 r. przekazują skargę organ wskazał, że odpowiedzi na pierwotny wniosek skarżącego z [...] maja 2016 r. udzielił pismem z [...] lipca 2016 r. Wnioskiem z [...] grudnia pełnomocnik skarżącego zwrócił się o ponowne podjęcie sprawy, dotyczącej uprzedniego wniosku nadania na własność nieruchomości rolnej stanowiącej własność Skarbu Państwa użytkowanej na podstawie umowy dzierżawy w trybie dekretu z dnia [...] kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reforma rolna i osadnictwem rolnym położonej w miejscowości K. obręb K. dz. nr [...] i działka nr [...]. Starosta wszczął nowe postępowanie nadając sprawie ten sam numer ze względu na tożsamość sprawy. Dalej opisano przebieg postepowania Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 maja 2021 r. wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, że składał ponaglenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie – pod rygorem uznania, że nie składał ponaglenia, a tym samym nie wyczerpał środków zaskarżenia, co będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] maja 2021r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, że ponaglenie składał do Starosty jako organu I instancji, który zgodnie z KPA powinien je przekazać do organu II instancji. Wskazał ponadto, że złożył po wezwaniu Sądu kolejne ponaglenie. W odpowiedzi na skargę z [...] maja 2021 r. Starosta wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Jednym z koniecznych warunków dopuszczalności przyjęcia sprawy ze skargi do rozpoznania przez sąd administracyjny jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany jest w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (art. 37 § 2 k.p.a.). Według art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Wobec treści przywołanych przepisów warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest uprzednie wystąpienie przez stronę skarżącą z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do właściwego organu tj. do organu wyższego stopnia nad organem, który, w ocenie strony skarżącej (za pośrednictwem tego organu), pozostaje w bezczynności. Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Należy dodać, że skarga wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy podkreślić należy, że wniesiona w tej sprawie skarga nie spełnia powyższych wymogów formalnych, a wezwanie do uzupełnienia skargi pozostało bezskuteczne. Jak bowiem wynika z akt sądowych skarżący został wezwany do wykazania w terminie 7 dni, że składał ponaglenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie – pod rygorem uznania, że nie składał ponaglenia, a tym samym nie wyczerpał środków zaskarżenia, co będzie skutkowało odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie [...] maja 2021 r. z wyjaśnił, że ponaglenie składał do Starosty jako organu I instancji, który zgodnie z KPA powinien je przekazać do organu II instancji. Wniósł jednocześnie o odroczenie rozpatrzenia wniosku o nałożenie grzywny z art. 55 § 1 o pół roku, gdyż obecnie złożył ponaglenie zgodnie z sugestia sądu. Biorąc pod uwagę wyjaśnienie skarżącego, uznać należy, że skarżący składając [...] marca 2021 r. niniejszą skargę na bezczynność Starosty do sądu administracyjnego nie wyczerpał uprzednio przysługującego mu w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia bowiem nie wykazał aby przed wniesieniem skargi wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia nad organem, który, w ocenie strony skarżącej, pozostaje w bezczynności. Natomiast powtórne wniesienie ponaglenia już po wniesionej skargi nie wypełnia dyspozycji z art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przedłożone przez skarżącego za pismem z [...] lipca 2021 r. pismo Starosty z [...] czerwca 2021 r. przekazujące ponaglenie na prowadzenie postepowania w sprawie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nie wskazuje daty ponaglenia (k. 23 akt sadowych). Nie można na podstawie tego pisma uznać, że przed wniesieniem skargi na bezczynności skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., za pośrednictwem Starosty ponaglenie na bezczynności starosty w sprawie jego wniosku. Tym samym uznać należy, że skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § k.p.a. - nie wniósł uprzednioponaglenia. Dlatego też wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 223 p.p.s.a. należało jednocześnie orzec o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł