II SAB/Bd 53/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-01-29

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł netto miesięcznie (czyli [...] zł netto na osobę), może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że łączny dochód wnioskodawczyni i jej męża, wynoszący [...] zł netto miesięcznie, nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, sytuacja materialna wnioskodawczyni, w tym stały dochód na osobę w gospodarstwie domowym, uzasadnia możliwość poniesienia kosztów sądowych. Przymus adwokacko-radcowski w zakresie skargi kasacyjnej sam w sobie nie uzasadnia przyznania pełnomocnika z urzędu, jeśli strona posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sprawy.
Stan faktyczny
R. Ł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni wskazała, że zamieszkuje z mężem, utrzymują się z emerytur wynoszących łącznie [...] zł netto miesięcznie, a miesięczne wydatki obejmują leki i utrzymanie rodziny. Celem złożenia wniosku była chęć wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę na bezczynność Starosty. Sąd rozpoznał sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odrzucającego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

1. P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie ze skargi R. Ł. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wydania dokumentów postanawia: oddalić wniosek. W dniu [...] grudnia 2009 r. R. Ł. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w postaci radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem J. Ł., że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz, że utrzymuje się wraz z mężem ze świadczeń emerytalnych wynoszących: w przypadku wnioskującej - [...] zł netto, zaś jej męża – [...] zł netto. Wyjaśniła, iż miesięcznie ponosi wydatki związane z zakupem lekarstw dla męża w wysokości [...] zł, natomiast pozostałą część dochodu małżonków przeznacza na wydatki związane z utrzymaniem rodziny i mieszkania. Wskazała również, iż chciałaby złożyć skargę kasacyjną na postanowienie tut. Sądu odrzucające skargę wnioskodawczyni na bezczynność Starosty [...], a skoro do dokonania tej czynności niezbędna jest pomoc profesjonalnego pełnomocnika, na której opłacenie jej nie stać, to uważa wniosek o ustanowienie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika za uzasadniony. Poza tym oświadczyła, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych, a także przedstawiła stan faktyczny sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej zostały określone w art. 246 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i potrzeby finansowe strony i jej rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd miał na uwadze, iż łączny dochód osiągany przez wnioskodawcę oraz pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym męża wnioskodawczyni, wynoszący łącznie [...]zł netto, nie pozwala na uznanie, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc że zachodzi przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu wykazana przez wnioskodawczynię sytuacja materialna, a w szczególności stały comiesięczny dochód dwóch osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wynoszący w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym [...]zł netto miesięcznie, nie uzasadnia niemożliwości poniesienie przez R. Ł. żadnych kosztów postępowania sądowego, lecz przeciwnie świadczy o możliwości ich poniesienia, zważywszy gdy się uwzględni wysokość obowiązującej w 2009 r. o wiele niższej kwoty minimalnego wynagrodzenia wynoszącej [...] zł "brutto" oraz okoliczność, iż w postępowaniu sądowo-administracyjnym zwolnienie od kosztów w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i, że powinno być ono stosowane wobec osób żyjących w ubóstwie lub tak trudnej sytuacji materialnej, że bez większych trudności można przyjąć, iż taka osoba nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nawet tych najniższych. Nadto należy podkreślić, iż obowiązujący przymus adwokacko-radcowski w zakresie sporządzanie skargi kasacyjnej, sam w sobie nie uzasadnia przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, albowiem jedynym kryterium które należy rozpatrzyć w tym zakresie są, tak samo jak w przypadku zwolnienie od kosztów sądowych, możliwości finansowe strony i jej rodziny, które w ocenie Sądu wnioskodawczyni i jej mąż posiadają, w stopniu wystarczającym na poniesienie kosztów sprawy sądowej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. a contrario, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło