II SAB/Bd 61/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dariusza K. na bezczynność Wójta Gminy Ł. w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za grunt postanawia odrzucić skargę II SAB/Bd 61/04 UZASADNIENIE Dariusz K. wniósł w dniu [...] 2004 r. skargę na bezczynność Wójta Gminy Ł. polegającą na nie ustaleniu odszkodowania za zajętą w okresie między 1960 a 1970 rokiem bez tytułu prawnego pod drogę gminną, w trakcie jej modernizacji, części należącej ówcześnie do jego rodziców – Jana i Kazimiery K., a od [...] 2003 r. stanowiącej własność skarżącego nieruchomości w miejscowości T. Podniósł również, że z jednej strony nie może uprawiać zajętych gruntów, az drugiej – na rozprawę wyznaczoną w tej sprawie w Starostwie Powiatowym w T. nie dostarczono z Urzędu Gminy w Ł. niezbędnych dokumentów, co spowodowało odroczenie rozprawy, a tym samym dalszą zwłokę w realizacji jego żądań. Dariusz K. zamieścił jednocześnie w skardze wniosek o wydanie przez Sąd, po zweryfikowaniu całości dokumentacji, rozstrzygnięcia określającego należne mu odszkodowanie w realnej wysokości. Uzupełniające skargę pismo Dariusza K. z dnia [...] 2004 r. zawiera stwierdzenie, iż dotychczasowe czynności w sprawie sprowadzają się do zwykłej korespondencji, zamiast wydania przez organ decyzji lub postanowienia. Z kolei przy piśmie z dnia [...] 2004 r. skarżący przedłożył Sądowi sporządzony na zlecenie Starosty T. w dniu [...] 2004 r. operat szacunkowy wyceniający zajęty przez gminę grunt o powierzchni 0,0315 ha stanowiący działkę nr 205/1 na kwotę 2.892 zł. Z części opisowej operatu wynika, że funkcja nieruchomości, która wg planu zagospodarowania przestrzennego (utracił z dniem 31 grudnia 2003 r. ważność) była rolnicza, nie jest obecnie określona, gdyż dla wycenianej działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a poza tym – iż grunt rolny zajęto pod drogę bez decyzji o podziale. Z akt sprawy wynika, że w maju 2003 r. Jan i Kazimiera K. wystąpili do Wójta Gminy Ł. z żądaniem ustalenia odszkodowania za zajęty bezprawnie grunt w kwocie 40 zł za m2 i zaliczenie go na poczet podatku gruntowego. Do uzgodnienia stanowisk jednak nie doszło, gdyż organ zaproponował podczas spotkania w Urzędzie Gminy 4 zł za m2 gruntu, podczas gdy strony wyrażały zgodę na 5 zł za m2. Następnie w październiku 2003 r. oferowano Dariuszowi K. kwotę 4,10 zł za m2, a tym samym sumę odszkodowania wynoszącą 1290 zł wyliczoną na zlecenie Wójta Gminy przez rzeczoznawcę majątkowego. W piśmie zawierającym propozycję wypłaty odszkodowania w tej wysokości zaznaczono, że Urząd Gminy zamierza doprowadzić do sporządzenia aktu notarialnego celem uregulowania stanu prawnego gruntu zajętego pod drogę. Dariusz K. nie zaakceptował powyższej wyceny, nie stawił się też w Urzędzie Gminy celem sporządzenia protokołu rozbieżności, a w piśmie z dnia [...] 2004 r. zażądał od Wójta wydania decyzji o przywróceniu do stanu poprzedniego działki nr [...]. W związku z tym Wójt Gminy Ł. wystąpił w dniu [...] 2004 r. do Starostwa Powiatowego w T. o ustalenie kwoty odszkodowania, jakie winno być wypłacone Dariuszowi K. Poinformowany o tym fakcie Dariusz K. skierował do Wójta Gminy pismo zatytułowane jako skarga, w którym zażądał odszkodowania w kwocie 100 zł za 1 m2 gruntu oraz za bezprawne użytkowanie przez gminę jego własności i pozbawienie go w tym czasie możliwości uprawy zajętego gruntu. Efektem podjętych przez Starostwo Powiatowe w T. działań była nowa, wskazana już wyżej, wycena zajętej pod drogę części nieruchomości z dnia [...] 2004 r., sporządzona już po wniesieniu do Sądu skargi. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy w Ł. podniósł, że niezwłocznie – po ujawnieniu faktu nieprawidłowego przebiegu drogi gminnej, co miało miejsce w trakcie ostatnich pomiarów geodezyjnych sąsiednich działek – zlecono wydzielenie zajętego pod pas drogowy gruntu z nieruchomości małżonków K. oraz przystąpiono do poprzedzających sporządzenie aktu notarialnego rozmów odnośnie wysokości odszkodowania, lecz nie doprowadziły one do pozytywnego wyniku na skutek żądań dotyczących jego wyceny, stawianych przez poprzednich właścicieli, a następnie aktualnego właściciela terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych, bez badania jej merytorycznego zarzutu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronom nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 cyt. ustawy), zaś z godnie z art. 52 § 3 i § 4, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do sądu wezwać właściwy organ na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Art. 37 § 1 kpa stanowi, że na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Oznacza to, że w każdym przypadku przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, konieczne jest uprzednie złożenie zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa. Jak wynika z pisma skarżącego z dnia 17 listopada 2004 r. nie skierował on do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. zażalenia na przewlekłe, w jego ocenie, prowadzenie przez Wójta Gminy w Ł. czynności zmierzających do ustalenia odszkodowania za zajęte pod drogę 0.0315 ha gruntu. W aktach sprawy brak jest również formalnego wezwania Wójta Gminy Ł. do usunięcia powyższego naruszenia prawa. Skarżący nie wyczerpał zatem trybu przewidzianego w art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co stanowi negatywną przesłankę merytorycznego rozpoznania skargi określoną w art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uznając z powyższego względu skargę za niedopuszczalną orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Ustosunkowując się do zawartego w skardze wniosku o wydanie rozstrzygnięcia określającego wysokość odszkodowania należy wyjaśnić, że sąd administracyjny w ramach swych kompetencji kontroluje legalność działania lub zaniechania organu, którego dotyczy skarga i w razie uwzględnienia skargi uchyla zaskarżony akt lub stwierdza jego nieważność, a w przypadku skargi na bezczynność – zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, bez ingerowania w ich treść. Poza kompetencjami sądu leży więc rozstrzyganie w kwestii wysokości należnego skarżącemu odszkodowania. Nadmienić należy, że sposób wejścia przez gminę we władanie gruntem zajętym pod drogę wyłącza możliwość wydania rozstrzygnięcia tylko w przedmiocie odszkodowania przy zastosowaniu art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.).