II SAB/Bd 64/15

Dnia 25 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 roku sprawy ze skargi P. L. na bezczynność Zarządu Województwa K.-P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z [...] kwietnia 2015 r. Przemysław L.M. złożył w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Kujawsko-Pomorskiego, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku skarżący wnosił o doręczenie kopii korespondencji organu z gminami (B., C., C., D. C., D., I., G., G., K., L., M., P., S., S., S., T.) i przedsiębiorcami tych gmin prowadzonej w związku z przygotowaniem podjętej 30 marca 2015 r. uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego nr V/107/15 z w sprawie określenia ogólnej powierzchni uprawy maku lub konopi włóknistych oraz rejonizacji tych upraw na terenie województwa zachodniopomorskiego w roku 2015. Pismem z [...] kwietnia 2015 r., wysłanym drogą elektroniczną Kujawsko-Pomorskiego kwietnia 2015 r., organ wezwał wnioskodawcę do sprecyzowanie wniosku o wskazanie województwa, jakiego dotyczą dokumenty, o które zwraca się on. Pismem z [...] maja 2015 r., nadanym drogą elektroniczną tego samego dnia, wnioskodawca sprecyzował, że jego pytanie dotyczy województwa kujawsko-pomorskiego. Pismem z [...] czerwca 2015 r. organ udzielił wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. Dnia [...] maja 2015 r. Przemysław L.-M. złożył skargę na bezczynność Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, wnosząc o zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku z [...] kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że [...] kwietnia 2015 r. organ przysłał pismo, które nie było wnioskowaną informacją publiczną, lecz, jak się można było z treści domyślić, wezwaniem do usunięcia braków. Wynikało to z tego, że we wniosku skarżący zamiast województwa kujawsko-pomorskiego wskazał, że wniosek dotyczy województwa zachodniopomorskiego. Pismem z [...] maja 2015 r. skarżący uściślił wniosek. Termin piętnastodniowy (z ustawy o dostępie do informacji publicznej) upłynął organowi [...] maja 2015 r. Organ jest bezczynny. W ocenie skarżącego termin upłynął jednak już [...] kwietnia 2015 r., a więc w dniu, w którym organ wezwał go do usunięcia nieistniejącego braku. Z wniosku wynika jednoznacznie, że chodzi o województwo kujawsko-pomorskie. Wskazana jest konkretna uchwała (z numerem i datą), w której (uchwale) wymienione są gminy na terenie tego województwa. Rzecz dotyczy gmin: B., T., G. i I., więc największych miast województwa, siedzib wojewody i sejmiku. Z treści wniosku jednoznacznie wynikało, że dotyczy on uchwały województwa kujawsko-pomorskiego, ponieważ uchwałę wskazano za pomocą numeru i dnia, odwołano się do treści uchwały, w której wymienione zostały gminy bezsprzecznie znajdujące się w województwie kujawsko-pomorskim. Organ w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pismem z [...] kwietnia 2015 r., nadanym [...] kwietnia 2015 r., wezwano wnioskodawcę o doprecyzowanie wniosku ze względu na nieścisłość zawartą w żądaniu. Niemożliwym było bowiem stwierdzenie, jakiego województwa dotyczą dokumenty, o które zwracał się wnioskodawca. Jeśli organ ma wątpliwości co do zakresu żądania wniosku lub formy udzielenia informacji, powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie lub dookreślenie, albowiem właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii (wyrok WSA we Wrocławiu z 7.10.2011 r., IV SAB/Wr 58/11). W dniu [...] maja 2015 r. organ nie otrzymał od wnioskodawcy pisma z doprecyzowaniem. Po wnikliwej analizie dokumentów, które wpłynęły tego dnia w wersji elektronicznej, okazało się, że wystąpiły błędy w systemie e-PUAP, które sprawiły że pismo nie wpłynęło we wskazanym terminie. Z przeprowadzonych ustaleń wynika, że przyczyną niemożności zapoznania się z wiadomością była niezgodność formatu pliku danych przesyłanego pomiędzy platformą e-PUAP a systemem obiegu dokumentów Mdok, który został wdrożony w Urzędzie Marszałkowskim WK-P. Organ nie miał wpływu na funkcjonowanie platformy e-PUAP i zintegrowanych z nią systemów teleinformatycznych, a jednocześnie w przypadku mechanizmu automatycznie przekazującego dane, nie posiada możliwości sprawdzenia bezpośrednio, czy do skrytki podawczej e-PUAP zostały przesłane jakiekolwiek wiadomości. Natomiast [...] maja 2015 r. wraz ze skargą wpłynęło pismo doprecyzowujące powyższy wniosek, odpowiedź na nie została wysłana pocztą tradycyjną [...] czerwca 2015 r., zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. przez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Należy przy tym zaznaczyć, że w analizowanej sprawie będzie miał zastosowania art. 149 P.p.s.a. w treści obowiązującej przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Stosownie bowiem do treści art. 2 w zw. z art. 1 pkt 40 cyt. ustawy, art. 149 P.p.s.a. do postępowań wszczętych przez dniem jej wejścia w życie, tj. 15 sierpnia 2015 r., stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skarga w analizowanej sprawie została złożona 21 maja 2015 r. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do § 2 cytowanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd (vide: m.in. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, LEX nr 236545 ), że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, istotne znaczenie ma ustalenie, czy dysponuje on (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 6 ustawy oraz czy jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) w określonym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). W sprawie bezsporne jest, że Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej (art. 16 u.d.i.p.), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ). Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Mając powyższe na uwadze do oceny pozostała kwestia, czy żądane przez skarżącego informacje mieszczą się w zakresie rzeczowym pojęcia informacji publicznej. Sąd zważył w tym względzie, że zakres pojęcia informacji publicznej interpretować należy szeroko, uwzględniając okoliczność, iż prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz podmiotów pełniących funkcje publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny zwracał uwagę, że ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom oraz jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (vide: wyrok NSA z 14.11.2003 r., II SAB 199/03 oraz wyrok NSA z 7.12.2010 r., I OSK 1774/10, baza orzeczeń nsa.gov.pl ). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe trzeba stwierdzić, że żądane przez skarżącego informacje miały niewątpliwie charakter informacji publicznej, co zresztą nie było kwestionowane w sprawie. Nie było również sporne, że na skutek błędu systemu informatycznego pismo skarżącego doprecyzowujące wniosek nie zostało odebrane przez organ. Okoliczność ta nie może jednak obciążać skarżącego, ponieważ to na organie spoczywa obowiązek zapewnienia prawidłowego działania systemu. Należy zatem uznać, że czternastodniowy termin do udzielenia skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. rozpoczął bieg [...] maja 2015 r., zatem organ winien udzielić odpowiedzi do [...] maja 2015 r., natomiast uczynił to dopiero [...] czerwca 2015 r. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że organ niezasadnie wzywał go do sprecyzowania wniosku, ponieważ z uwagi na błędne wskazanie województwa, którego on dotyczył, nie było możliwe udzielenie żądanej informacji. Z uwagi na to, że organ po złożeniu skargi udzielił żądanej informacji należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. postępowanie sądowo administracyjne. Zgodnie z cyt. przepisem, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przedstawiona okoliczność nie zwalniała jednak Sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność, jakiej w niniejszej sprawie dopuścił się organ, nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Udzielenie wnioskodawcy żądanych informacji po wniesieniu skargi nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, że niedotrzymanie przez organ terminu było skutkiem awarii systemu i nie można w związku z tym przypisać organowi złej woli. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że organ po uzyskaniu od skarżącego pisma doprecyzowującego wniosek (dołączonego do skargi wniesionej [...] maja 2015 r.) w terminie 14 dni udzielił ostatecznie żądanej informacji.