II SAB/Bd 66/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z urzędu M. C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy - kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Przedmiotem skargi M. C. (Skarżącego) jest bezczynność Inspektor Sanitarny (PPIS) w zakresie dostępu do informacji publicznej. W stanie faktycznym sprawy Skarżący wystąpił do organu pismem z [...] stycznia 2023 r. (data doręczenia organowi) w trybie dostępu do informacji publicznej o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8. Za ile z nich wypłacono odszkodowanie? 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? W odpowiedzi na powyższe pytania pismem z [...] stycznia 2023 r. (doręczonym Skarżącemu [...] stycznia 2023 r.) organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi, wymieniając kolejne numery pytań i odnosząc się do nich. Co do punktów: 3, 4, 8 i 11 organ poinformował Skarżącego, że nie posiada wnioskowanych informacji. Pismem z [...] marca 2023 r. (doręczonym organowi [...] marca 2023 r.) Skarżący, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika (adwokata), wniósł skargę na bezczynność organu. Zarzucił on organowi naruszenie: art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 3 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej powoływanej jako "u.d.i.p."). Skarżący wniósł o: - zobowiązanie [...]IS do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] stycznia 2023r., - orzeczenie, ze bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.w maksymalnej wysokości, - zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący potwierdził otrzymanie odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej (pismo organu z [...] stycznia 2023r.), jednakże uznał tę odpowiedź za niepełną. Zaznaczył, że nie udzielono odpowiedzi na wszystkie pytania. Skarżący powołał w treści skargi orzecznictwo sądowe dotyczące problematyki bezczynności organów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na udostepnienie żądanych informacji i udzieleni odpowiedzi na wszystkie pytania objęte wnioskiem Skarżącego z [...] stycznia 2023r. Organ podkreślił nadto, że wniesiona skarga stanowi próbę wstrzymania postępowania administracyjnego związanego z przymuszeniem Skarżącego (jako opiekuna prawnego osoby małoletniej) do wykonania obowiązkowych szczepień. Organ zwrócił uwagę, że treść wniosku jest dostępna na stronie internetowej [...], na której zaleca się złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a następnie skargi na bezczynność organu celem wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga w niniejszej sprawie podlegała odrzuceniu, ponieważ sprawa z wniosku Skarżącej została załatwiona przed wniesieniem skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej P.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (sygn. II OPS 5/19 – dostępnej na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) przesądzono, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Poparciem tego stanowiska jest również uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, w której NSA wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie podziela powyższą wykładnię. W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego wpłynął do organu 17 stycznia 2023 r., zatem określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin na udzielenie Skarżącemu odpowiedzi upływał z dniem 31 stycznia 2023 r. Bezspornie organ udzielił odpowiedzi przed tą datą – tj. pismem 19 stycznia 2023 r., odebranym przez Skarżącego 25 stycznia 2023r. (dokument potwierdzenia odbioru – akta administracyjne, nienumerowane strony). W przedmiotowym przypadku okolicznością kluczową jest niekwestionowana przez Skarżącego okoliczność, że skarga na bezczynność została wniesiona już po otrzymaniu przez niego odpowiedzi organu. Jakkolwiek powołana wyżej uchwała NSA w sprawie bezczynności traktuje bezpośrednio o postępowaniu jurysdykcyjnym i o decyzji administracyjnej, przyjąć należy, że zaprezentowany w niej pogląd dotyczy także postępowań zmierzających do wydania innych niż decyzja aktów, czy też do podjęcia określonych czynności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zatem, że powyższa uchwała pozostaje wiążąca również dla sądu rozpoznającego skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej, czy też załatwi wniosek w innej formie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2021 r., III OSK 3789/21 – dostępne na stronie jw.). Dodatkowo zauważyć należy, że we wniesionej skardze Skarżący (reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika) – poza ogólnym stwierdzeniem, że organ nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania – nie wskazuje na żadne właściwe niniejszej sprawie okoliczności, które przemawiałyby za tym, że tak było. Skarżący nie kwestionuje otrzymania odpowiedzi, a wręcz przyznaje, że ją otrzymał. Skarżący nie podał również, na które konkretnie pytania organ nie udzielił informacji, a zatem w jakim zakresie organ był bezczynny. W odniesieniu do zagadnień objętych wnioskiem Skarżącego, do których organ się odniósł w piśmie z 19 stycznia 2023r., należy stwierdzić, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, także częściowo stwierdzając, że nie jest w posiadaniu żądanych informacji. Skarżący tego także nie zakwestionował. Nie wykazał bowiem, aby organ posiadał inne lub szersze informacje niż te, które zostały udzielone w piśmie z 19 stycznia 2023r. Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy, organ wywiązał się w pełni z obowiązku informacyjnego wobec Skarżącego. Skarżący otrzymał odpowiedź na wszystkie 12 pytań, zatem jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został załatwiony. Zauważyć należy, że Skarżący uzyskał odpowiedź także na pytania, które w ocenie Sądu nie noszą cech wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Analiza pytań zadanych przez Skarżącego, prowadzi do wniosku, że w istocie pytanie nr 9 oraz pytanie nr 10, dotyczą rozważania zgodności z Konstytucją przymuszania do szczepień jak i informowania o trybie i zasadach domagania się ewentualnego odszkodowania za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Skarżący de facto domagał się informacji o obowiązującym prawie (w zakresie w jakim dotyczy informacji o trybie i zasadach domagania się odszkodowania) i jednocześnie oczekiwał od organu wskazania własnej oceny prawnej, co do zarysowanych we wniosku okoliczności. W takim przypadku, zdaniem Sądu, nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Pytania te nie dotyczą bowiem faktów, lecz informacji o treści prawa oraz informacji o zasadach stosowania prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy, [...]IS na dzień wniesienia skargi do Sądu, już wcześniej pismem z 19 stycznia 2023 r. udzielił Skarżącemu stosownych informacji (w tym wskazał w odniesieniu do czterech pytań, że nie dysponuje stosownymi informacjami). Załatwienie wniosku Skarżącego przed wniesieniem skargi rodzi zatem konieczność odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej. Z tych względów, Sąd zobligowany był orzec jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł orzeczono w punkcie drugim postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.