II SAB/Bd 67/12

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-06-26

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie demobilizacji podlega kognicji sądu administracyjnego, jeśli organ nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega kognicji sądu administracyjnego tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje, postanowienia lub inne akty lub czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a PPSA. W sytuacji, gdy organ nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej, a skarżący domaga się czynności, która nie ma podstawy w obowiązujących przepisach prawa, sąd administracyjny jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy, co skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
T. J. złożył skargę na bezczynność Wojskowej Komendy Uzupełnień w przedmiocie demobilizacji. Organ administracji wskazał na bezzasadność skargi. Sąd administracyjny uznał, że sprawa nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ organ nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie demobilizacji, a skarżący nie pełnił czynnej służby wojskowej w czasie mobilizacji lub wojny.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. J. na bezczynność Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] w przedmiocie demobilizacji postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] maja 2012r. T. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] w przedmiocie demobilizacji. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komenda Uzupełnień w [...] wskazała na argumenty świadczące o bezzasadności skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności zatem zbadać należy, czy organ miał w przedmiotowej sprawie obowiązek wydania decyzji o demobilizacji skarżącego, czego domaga się skarżący. Jak wynika z udzielonej przez Wojskową Komendę Uzupełnień w [...] odpowiedzi na skargę, skarżący zasadniczą służbę wojskową odbywał w okresie od [...] listopada [...]r. do [...] czerwca [...]r., przy czym obowiązek ten wynikał z obowiązującego ówcześnie art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz. U. z 1992r. Nr 4, poz. 16 ze zm.), zgodnie z treścią którego obowiązek służby wojskowej polega na odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez poborowych. Jak natomiast wynika z art. 82 ust. 1 obowiązującej w czasie pełnienia przez skarżącego zasadniczej służby wojskowej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, czas trwania zasadniczej służby wojskowej wynosi dwanaście miesięcy. Z powyższego wynika, iż skarżący ze służby zwolniony został przed terminem, co potwierdza treść książeczki wojskowej, której kserokopię załączył skarżący. Jak wynika z adnotacji poczynionej na stronie [...] książeczki, skarżący z dniem [...] czerwca [...]r. przeniesiony został do rezerwy na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 ówcześnie obowiązującej ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zgodnie z treścią którego przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej żołnierza zwalnia się z tej służby w razie uznania go ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do służby wojskowej. Od dnia [...] czerwca [...]r. skarżący również nie podlega obowiązkowi służby wojskowej na podstawie art. 58 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy o powszechnym obowiązku obrony, który stanowi, że obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby. Ponadto, jak wynika z wydanego w dniu [...] marca 2007r. przez [...]Komisję Lekarską Nr [...]w [...] nr [...], organ ten uznał skarżącego za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Określenie "demobilizacja" rozumieć należy, jako zwolnienie żołnierzy odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy. Skarżący, jako osoba przeniesiona do rezerwy, niepodlegająca obowiązkowi służby wojskowej i całkowicie niezdolna do czynnej służby wojskowej nie podlega demobilizacji w przytoczonym powyżej znaczeniu tego sformułowania. Ponadto, do skarżącego, jako osoby która nie pełniła czynnej służby wojskowej w czasie mobilizacji lub wojny nie ma zastosowania art. 117 ust. 1 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy o powszechnym obowiązku obrony (t. jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), zgodnie z treścią którego zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje w razie demobilizacji poszczególnych roczników lub grup żołnierzy określonych przez Ministra Obrony Narodowej, na który powołuje się skarżący, domagając się wydania decyzji. Przede wszystkim – skarżący jako osoba nie pełniąca czynnej służby wojskowej, nie może zostać z niej zwolniony. Jak zostało powyżej podniesione, skarga na bezczynność organu przysługuje jedynie w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia administracyjne, a także podejmowane są akty lub czynności, których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. W niniejszej sprawie brak jest natomiast obowiązujących przepisów prawa obligujących organ do wydania decyzji administracyjnej, przedmiotem skargi na bezczynność nie można natomiast uczynić braku podjęcia przez organ działań zmierzających do zrealizowania roszczeń strony nie mających podstawy w obowiązujących przepisach prawa. W tym stanie rzeczy, z uwagi na niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Zgodnie z treścią art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym. Z tego względu Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło