II SAB/Bd 72/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Pismami z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący Wójt Gminy (działający z jego upoważnienia zastępca Wójta) złożył do Starosty Powiatowego wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie: kosztów jakie zostały poniesione przez Powiat na utrzymanie Przystani Powiatu w latach 2014, 2015, 2016, 2017 i 2018 (w rozbiciu na poszczególne miesiące); czy były podmioty, które korzystały z ulg przy wynajmie Przystani Powiatu lub jednostek pływających w ww. latach, a jeśli tak, to jakie to podmioty i dlaczego otrzymały preferencje; jakie zyski wygenerowano z tyłu działalności Przystani Powiatu w ww. latach. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia ww. informacji publicznej. Skarżący zarzucił Staroście nieudostępnienie informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym nie wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się zobowiązania Starosty do niezwłocznego rozpatrzenia wniosków - w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wydanego orzeczenia w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Starosta jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a także że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną. Argumentował również, że żądane informacje mają charakter prosty i zakwestionował w tym zakresie stanowisko organu. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że Wójt Gminy jest organem administracji publicznej powołanym do wykonywania określonych zadań publicznych i w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP Wójtowi nie przysługuje prawo do żądania informacji publicznej, bowiem prawo takie przysługuje jedynie obywatelowi. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. skarżący cofnął skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. – dalej zwanej "u.d.i.p."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "P.p.s.a."). Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., a także ustalenie, że skarżący był uprawniony do złożenia wniosku, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej wystąpił Wójt Gminy. Z jego upoważnienia wniosek złożony został przez zastępcę Wójta. W ocenie Sądu, strona skarżąca – Wójt Gminy jako organ administracji publicznej nie jest uprawniony do żądania udostępnienia mu informacji publicznej w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta służy bowiem realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do uzyskania informacji o działaniach władzy i sprawach publicznych, a nie przekazywaniu informacji między organami władzy publicznej, czy też między organami władzy publicznej, a podmiotami, które dysponują majątkiem publicznym. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zakres prawa do informacji określa art. 61 ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którym: "Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu". Z powołanego przepisu wynika więc, że dostęp do informacji publicznej przysługuje "obywatelowi". Z kolei art. 2 ust. 1 u.d.i.p. dostęp taki przyznaje "każdemu". Kwestia ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji publicznej była kilkakrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30.01.2014 r., sygn. I OSK 1982/13 (LEX nr 1463438), stwierdził, że: "Używając w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Zwrot "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek lub podmiot prawa prywatnego. Termin "każdy" nie może być inaczej rozumiany, zważywszy na cel i sens ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjętej dla urzeczywistnienia idei transparentności władzy publicznej. Takie rozumienie pojęcia "każdemu" potwierdza stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zaprezentowane w wyroku z dnia 25 maja 2009 r., o sygn. akt SK 54/08." Podzielając powyższe rozważania należy stwierdzić, że przy dokonywaniu wykładni użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "obywatel" oraz użytego w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdy" należy mieć na względzie przede wszystkim cel przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej. Celem tym jest zapewnienie swego rodzaju "społecznej kontroli" nad organami władzy publicznej, transparentności działania tych organów. Prawo do informacji o działalności władz jest ważnym elementem kontroli opinii publicznej nad działalnością podmiotów, którym powierzono wykonywanie zadań publicznych. Nie chodzi przy tym o zawężenie dostępu do informacji publicznej wyłącznie do osób fizycznych posiadających obywatelstwo polskie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się już pogląd, że omawiane uprawnienie przysługuje także obywatelom innych państw, bezpaństwowcom oraz osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Niemniej jednak zasadne jest przyznanie takich uprawnień wyłącznie podmiotom prawa prywatnego. Termin "każdy", użyty w art. 2 ust. 1 u.d.i.p., nie może odnosić się do organów administracji publicznej, gdyż celem ustawy jest zapewnienie dostępu do informacji o stanie spraw publicznych, a nie umożliwienie organom administracji pozyskiwania informacji od innych podmiotów publicznych lub podmiotów realizujących zadania publiczne czy też dysponujących majątkiem publicznym. W tej sytuacji uznać należy, że Wójt Gminy, działając jako organ administracji publicznej, nie był upoważniony do występowania o udzielenie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie, nie był również uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. Pomimo cofnięcia skargi Sąd orzekł o jej odrzuceniu, ponieważ skutecznie cofnięta może być skarga, która nie podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności bowiem Sąd bada dopuszczalność skargi, a w dalszej kolejności bierze pod uwagę jej ewentualne cofnięcie. Z tych też przyczyn skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 P.p.s.a. (pkt 1 postanowienia).