II SAB/Bd 72/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-12-03
Skład orzekający: Jerzy Brotkiewicz, Renata Owczarzak, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożony przez obywatelkę państwa trzeciego (niebędącą obywatelem Ukrainy) podlega przepisom o zawieszeniu biegu terminów załatwiania spraw, zawartym w art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, co skutkuje brakiem bezczynności organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, wprowadzające zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw, mają zastosowanie również do wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy składanych przez obywateli państw trzecich innych niż Ukraina. W związku z tym, w okresie obowiązywania tych przepisów, bieg terminu na rozpatrzenie wniosku skarżącej nie rozpoczął się, co wyklucza stwierdzenie bezczynności organu. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka państwa trzeciego, złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z zawarciem małżeństwa z obywatelem Polski. Po bezskutecznym upływie terminu na rozpatrzenie wniosku, skarżąca złożyła ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Organ pozostawił ponaglenie bez rozpoznania, powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA oraz prawa UE, kwestionując zastosowanie przepisów o zawieszeniu terminów do jej sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Brotkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia po pobyt czasowy oddala skargę.
Pismem z [...] 2024 r. A. H. (dalej jako: "skarżąca") wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając organowi naruszenie:
1) art. 35 § 1 oraz art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej: "kpa". oraz
2) art. 5 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 343, str. 1).
Skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania,
2) zobowiązanie organu do wydania w sprawie decyzji w terminie 30 dni od otrzymania wyroku sądu wraz z aktami sprawy,
3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Skarżąca jest obywatelką [...], przebywa w Polsce od [...] 2023 r. w związku z programem wolontariatu "Moving Forward 2.0" organizowanym w ramach Europejskiego Korpusu Solidarności na rzecz Wyższej Szkoły Gospodarki w B.. Jej pierwszym tytułem pobytowym do przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wiza typu D, ważna do dnia [...] 2024 r.
W dniu [...] 2024 r. wnioskodawczym zawarła z obywatelem RP T. L. związek małżeński.
W związku z powyższym wnioskodawczym złożyła do Wojewody Kujawsko -Pomorskiego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek przesłano pocztą. Decyzja o wysłaniu przedmiotowego wniosku pocztą podyktowana była faktem niemożności umówienia wizyty w Urzędzie, z uwagi na brak możliwości dodzwonienia się oraz skorzystania z systemu internetowej rejestracji wizyt. Jak wynika z portalu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej (https://emonitoring.poczta-polska.pl/) w dniu [...] 2024 r. doręczono Wojewodzie Kujawsko - Pomorskiemu przesyłkę pocztową o numerze [...] zawierającą rzeczony wniosek.
W związku z bezskutecznym upływem dwumiesięcznego terminu od doręczenia organowi wniosku pismem z dnia [...] 2024 r. doręczonym Wojewodzie w dniu [...] 2024 r., skarżąca złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Organ w żaden sposób nie ustosunkował się do przedmiotowego pisma.
Wobec braku odpowiedzi ze strony organu, skarżąca na podstawie przepisu art. 37 § 1 kpa, wniosła do organu ponaglenie. Przedmiotowe pismo doręczono organowi w dniu [...] 2024 roku.
Powołano się na treść art. 35 § 1 kpa, art. 12 § 1 kpa, art. 112a ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 112a ustawy o cudzoziemcach.
Przywołano również art. 100d ust. pkt 1a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 167), zwanej dalej: "ustawą specjalną", traktującym o zawieszeniu biegu terminów, stwierdzając, że skarżąca nie podziela poglądu, iż ww. art. 100d i 100c odnoszą się do wszystkich wymienionych w nich postępowań, niezależnie od tego, jakiej narodowości jest cudzoziemiec, którego sprawa dotyczy i w jakich okolicznościach przybył on na terytorium RP. Zakwestionowano pogląd, że mocą incydentalnej ustawy, możliwe jest zawieszenie biegu wszystkich terminów we wszystkich postępowaniach zainicjowanych wnioskami cudzoziemców o udzielenie zezwoleń pobytowych byłaby nie do pogodzenia nie tylko z gwarantowanym art. 45 Konstytucji RP prawem do sądu, ale stałaby także wprost w sprzeczności z art. 77 ust. 2 ustawy zasadniczej, zgodnie z którym "Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw".
Zwrócono też uwagę na treść art. 5 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 343, str. 1), zgodnie z którym: "Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku.
Sprzeczność ww. rozwiązań prawnych z prawem Unii Europejskiej winna skutkować zastosowaniem norm prawa europejskiego jako mającym prymat nad prawem krajowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W jej uzasadnieniu wskazano, że z art. 100c oraz 100d ustawy specjalnej, wynika, że, nie rozpoczynają biegu terminy załatwiania przez wojewodów spraw, które uregulowane są albo w szczególnych przepisach ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769 t.j.), zwanej dalej: "u.c." albo w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 t.j.), zwanej dalej: "kpa". W przypadku terminów na załatwienie przez wojewodów pozostałych z tych spraw, jeżeli zdarzenia, od których uzależnione jest rozpoczęcie biegów danych terminów wystąpiły w okresie od dnia [...] 2022 r. (tj. od dnia wejścia w życie art. 100c ustawy specjalnej), albo ulegają te terminy zawieszeniu, jeżeli takie zdarzenia wystąpiły już przed dniem [...] 2022 r.
Obecnie okres spoczywania terminów jest nieprzerwany od momentu wprowadzenia art. 100c ustawy specjalnej, do końca okresu wyznaczonego przez art. 100d ww. ustawy tj. do 30 czerwca 2024 r.
Wskazano, że skarżąca złożyła wniosek [...] 2024 r., natomiast w myśl art. 112a u.c., decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni a termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
Zatem termin na wydanie decyzji w myśl ww. przepisów przypadał na okres zawieszenia biegu terminów tj. po wejściu w życie art. 100c ustawy specjalnej. Okres spoczywania terminów załatwiania spraw przez wojewodów, według obecnie obowiązujących przepisów, kończy się z dniem [...] 2024 r.
Wyjaśniono, że Informacje te zostały zamieszczone na stronie internetowej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i zapoznać się z nimi mogą cudzoziemcy zamieszkujący w Polsce.
Odpowiadając na zarzut, że przepisem z art. 100c ww. ustawy, objęci są wyłącznie obywatele Ukrainy, wskazano, że bieg terminów załatwiania spraw w postępowaniach przed wojewodami wynikający z tegoż przepisu dotyczy wszystkich postępowań bez względu na obywatelstwo ich stron.
Podniesiono, że okoliczność jego wprowadzenia do ww. ustawy związana jest przede wszystkim z dążeniem przez prawodawcę do regulacji kwestii związanych z wybuchem wojny w Ukrainie w możliwie najmniejszej liczbie aktów prawnych. Art. 100c umieszczony został w ww. ustawie, która ze swej istoty ma obowiązywać w ograniczonym zakresie czasowym, a przy tym najpełniej realizować szczególne zadania państwa. Przyczyną uchwalenia art. 100c był spodziewany, a jednocześnie związany ze wspominaną wojną, lawinowy wzrost wniosków o legalizację pobytu cudzoziemców, co wiązałoby się z jeszcze większym obciążeniem pracą wojewodów realizujących te zadania, a co za tym idzie możliwością wskazywania na bezczynne lub przewlekłe prowadzenie przez nich postępowań. Treść przepisu wyraźnie wskazuje, że objęci są nim "cudzoziemcy", nie tylko "obywatele Ukrainy".
Wyjaśniono też, że w oparciu o powyższe uregulowania prawne Wojewoda Kujawsko-Pomorski realizując wytyczne Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców określone pismem nr [...] z dnia [...] 2022 r. zaprzestał przekazywania do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponagleń wraz z m. in. stanowiskami do tych podań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Przedmiot skargi stanowi przewlekłość postępowania Wojewody Kujawsko-Pomorskiego w rozpatrzeniu wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wniesiona skarga, została poprzedzona ponagleniem, o którym mowa w art. 37 kpa.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 36 § 1 kpa, przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanej definicji normatywnej należy wywieść, że postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.
W myśl art. 35 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 kpa). Na mocy art. 36 § 2 kpa ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Powyższe przepisy ustalające terminy załatwienia sprawy skorelowane są wprost z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa, której to realizację gwarantują.
Sąd na podstawie akt administracyjnych przedłożonych do sprawy ustalił następujący tok postępowania. Wniosek skarżącej o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu drogą elektroniczną w dniu [...] 2024 r.; do wniosku przedłożono szereg dokumentów – w tym: kserokopię paszportu, oraz skrócony odpis aktu małżeństwa z obywatelem polskim.
Do dnia wniesienia ponaglenia przez skarżącą ([...].2024.) Wojewoda Kujawsko-Pomorski nie podjął w sprawie jakichkolwiek czynności.
Organ ten pismem z dnia [...] 2024 r., na podstawie art. 37 § 3 a kpa, pozostawił ponaglenie bez rozpoznania, stwierdzając, że zgodnie z art. 100d ust. 1 i 2 ustawy specjalnej w okresie do dnia 30 czerwca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wyjaśnił też, że w ww. okresie wyłącza się stosowania przepisów o bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania, w związku z czym na dzień złożenia ponaglenia nie upłynął termin określony w art. 112 a ustawy o cudzoziemcach, który został zawieszony do dnia 30 czerwca 2024 r., zatem ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 kpa albo w przepisach szczególnych, więc organ był zobligowany pozostawić ww. podanie bez rozpoznania.
Skarga na bezczynność Wojewody Kujawsko-Pomorskiego została złożona [...] 2024 r.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć jednak na względzie jej przedmiot i związane z tym szczególne okoliczności, w tym przede wszystkim mające zastosowanie przepisy oraz zmiany stanu prawnego mające miejsce jeszcze przed złożeniem przez skarżącą przedmiotowego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z dnia [...] 2024 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy więc, że przepis art. 112a u.c., stanowi, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin ten obliczany jest zgodnie z ust. 2 tego przepisu. Regulacja ta została dodana na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia [...] grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 91) i obowiązuje od dnia 29 stycznia 2022 r. Zakreśla ona zatem termin w jakim co do zasady organ winien rozpatrzyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który wynosi 60 dni od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze szczegółowo wymienionych w ust. 2 tej regulacji zdarzeń.
Podkreślenia wymaga jednak, że w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie mieć będzie po pierwsze art. 100c ustawy specjalnej, który wszedł w życie dnia 15 kwietnia 2022 r. na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy specjalnej – a więc jeszcze przed wniesieniem przez skarżącą wniosku. Jak wynika bowiem z ust. 1 ww. przepisu w brzmieniu na dzień wniesienia przez skarżącą przedmiotowego wniosku - w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (pkt 1 lit. a) w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W okresie, o którym mowa w ust. 1 - co z kolei wynika z art. 100c ust. 3 pkt 1 ww. ustawy specjalnej -przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Natomiast art. 100c ust. 3 pkt 2 ww. ustawy specjalnej określa, że organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Ważna jest także regulacja art. 100c ust. 4 ww. ustawy specjalnej. Stosownie bowiem do jej treści zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Zaznaczyć też należy, że na mocy nowelizacji z 13 stycznia 2023 r. został wprowadzony do ww. ustawy specjalnej – z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. – art. 100d będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny okres zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw prowadzonych przez wojewodów – do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianą ustawy przedłużono ten termin do 4 marca 2024 r. W momencie składania skargi przez stronę, termin ten przedłużono do 30 września 2025 r. Przepis art. 100d ww. ustawy specjalnej przedłużył więc w istocie do 24 sierpnia 2023r., a aktualnie do 30 września 2025 r. (wedle ostatniej nowelizacji, zmieniono nin. ustawą z dnia 1 lipca 2024 r., która weszła w życie z dniem 1 lipca 2024 r. – do dnia 30 września 2025 r.) obowiązywanie określonych w art. 100c zasad biegu terminów załatwiania spraw prowadzonych od 15 kwietnia 2022 r.
Podkreślenia wymaga przy tym, że art. 100c oraz art. 100d ustawy specjalnej nie wprowadzają rozróżnienia ze względu na kraj pochodzenia lub obywatelstwo cudzoziemca, którego dotyczy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt. W ocenie Sądu, przytoczona regulacja prawna jest bowiem regulacją szczególną. Wprawdzie została umieszczona w ustawie specjalnej to jednak z uwagi na jej umiejscowienie w systematyce ustawy, ograniczone w czasie obowiązywanie oraz użytą terminologię ma zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy specjalnej, ale do wszystkich wymienionych w przepisie postępowań dotyczących cudzoziemców. Ustawodawca najpierw zamieścił bowiem w ustawie specjalnej przepisy nowelizujące inne ustawy, w tym ustawę o cudzoziemcach (art. 88), następnie przepisy przejściowe i regulacje szczególne. Zamiarem ustawodawcy nie była zmiana ustawy o cudzoziemcach, a tylko wprowadzenie regulacji obowiązującej przez określony czas, początkowo do końca 2022 r., co następnie wraz z kolejnymi nowelizacjami wydłużano. Po drugie ustawodawca użył w powołanym przepisie pojęcia "cudzoziemiec", wcześniej w tej ustawie niezdefiniowanego. Z kolei sama ustawa odnosi się do obywateli Ukrainy lub obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi na obszarze Ukrainy i tymi pojęciami ustawodawca konsekwentnie posługuje się w tej ustawie. Definicji pojęcia "cudzoziemiec" należy zatem poszukiwać w ustawie o cudzoziemcach. Zgodnie zaś z jej art. 3 pkt 2 cudzoziemiec, to każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego. Zatem pojęcie "cudzoziemca" ma szerszy zakres niż pojęcie "obywatel Ukrainy". Dotyczy osób mających także inne obywatelstwo niebędące obywatelstwem polskim. Zatem dotyczy on także skarżącej - obywatela [...], nieposiadającej obywatelstwa polskiego. W konsekwencji regulacja art. 100c oraz art. 100d ustawy specjalnej ma zastosowanie do wszystkich wymienionych w niej postępowań dotyczących cudzoziemców w okresie od wejścia w życie powołanego przepisu do końca okresu wyznaczonego tymi przepisami, w tym i do skarżącego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Gl 487/22 – dostępny na stronie jw.
Mając zatem na uwadze, że regulacje zawarte w art. 100c oraz art. 100d ustawy specjalnej stanowią lex specialis do regulacji ustawy o cudzoziemcach w zakresie ustalania terminu załatwienia określonych w nim pod względem przedmiotowym i podmiotowym spraw administracyjnych, stwierdzić należy, że w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącej z dnia [...] 2024 r. to właśnie te przepisy szczególne mają zastosowanie i że w związku z tym w sprawie nie doszło do bezczynności. Jak już bowiem wykazano powyżej, z przepisów art. 100c ust. 1 oraz art. 100d ust. 1 ustawy specjalnej (w brzmieniu na dzień wniesienia skargi) wynika, że z chwilą wejścia w życie przepisu art. 100c ustawy specjalnej, tj. od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024r. nie rozpoczyna się bieg terminu na załatwienie spraw dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (tzn. na okres od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r.). Z przepisów tych wynika także i to, że w okresie wyznaczonym przez obydwa wskazane powyżej artykuły (tzn. od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r.) nie stosuje się przepisów o bezczynności i przewlekłości organów i nie zasądza się od organu sum pieniężnych na rzecz strony za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Uznać należy zatem, że skoro skarżąca, nieposiadająca obywatelstwa polskiego, wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy złożyła 15 lutego 2024 r., to tym samym spełnione zostały przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, pozwalające na zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 100c oraz art. 100d ustawy specjalnej. W konsekwencji bieg terminu na załatwienie wniosku skarżącej nie rozpoczął się. Sąd orzekający wyraża stanowisko, że przepisy art. 100c i 100d ustawy specjalnej, biorąc pod uwagę ich cel, dotycząc wszystkich czynności, aktów i działań organu związanych z rozpatrzeniem wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, a więc obejmują one zarówno zakres formalnego, jak i merytorycznego rozpatrzenia wniosku w tym przedmiocie.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia prawa unijnego, należy wskazać, ę powoływany w skardze art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE, nakazuje wydanie decyzji w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie 4 miesięcy od daty jego złożenia. Jednakże dyrektywa ta nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na wykluczenie przedmiotowe. Jak bowiem wynika choćby z tytułu dyrektywy 2011/98/UE dotyczy ona jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę. Zgodnie zaś z definicją jedno zezwolenie oznacza zezwolenie pobytowe wydane przez organy państwa członkowskiego, zezwalające obywatelowi państwa trzeciego na legalny pobyt w celu wykonywania pracy (art. 2 lit. c dyrektywy 2011/98/UE). Łączne spełnienie obydwu celów, tj. pobyt i praca wyczerpuje rezultat wytyczony dyrektywą. Tymczasem skarżąca nie wystąpiła o zezwolenie na pobyt ze względu na wykonywanie pracy na terytorium RP, lecz w celu związku z członkiem rodziny (mężem).
Właściwszym dla stanu faktycznego niniejszej sprawy aktem unijnym jest dyrektywa Rady 2003/86/WE z 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin (Dz. U. UE. L nr 251, poz.12, dalej: dyrektywa 2003/86/WE), w której to w art. 1 wyznaczono jej cel, którym jest określenie warunków wykonania prawa do łączenia rodziny przez obywateli państwa trzeciego zamieszkujących legalnie na terytorium państwa członkowskiego. Dyrektywa ta zawiera analogiczny przepis do art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE, mianowicie zgodnie z art. 5 ust. 4 właściwe organy dostarczają informacje dotyczące decyzji nie później niż w ciągu dziewięciu miesięcy od dnia, w którym wniosek został złożony. Jednocześnie na mocy art. 19 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/66/UE z 15 maja 2014 r. (Dz. U. UE. L z 2014 r, nr 157, poz. 1), dalej dyrektywa 2014/66/UE, wprowadzono odstępstwo od art. 5 ust. 4 akapit pierwszy dyrektywy 2003/86/WE, jeżeli spełnione są warunki łączenia rodzin, zezwolenia na pobyt dla członków rodziny przyznawane są przez państwo członkowskie w terminie 90 dni od daty złożenia kompletnego wniosku. Istota wskazanych przepisów jest tożsama z art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE, jedynie został skrócony termin na rozpoznanie wniosku pobytowego.
Analiza obydwu przywołanych dyrektyw prowadzi do wniosku, że akty te nie przewidują prawa zaskarżania do sądu faktu, że organ nie dochował wyznaczonego nimi terminu na załatwienie wniosku. Relewantna w tej sprawie dyrektywa 2003/86/WE przewiduje natomiast, że wszelkie konsekwencje braku podjęcia decyzji przed upływem okresu przewidzianego na załatwienie sprawy zostaną uregulowane w prawie krajowym każdego z państw członkowskich. Oznacza to, że następstwa niedotrzymania terminu pozostawiono krajowej regulacji, co potwierdza przyjętą w prawie unijnym zasadę autonomii proceduralnej państw członkowskich. Od krajowego zatem prawodawcy zależało po pierwsze przyjęcie takich regulacji, po wtóre wypracowanie optymalnego modelu procesowego celem realizacji założonego rezultatu, jakim jest podjęcie rozstrzygnięcia przez organ lub sąd krajowy (vide: wyrok NSA z dnia 24.10.2024 r., sygn. akt: II OSK 1183/24).
Jak wskazano wyżej krajowy prawodawca przyjął regulacje wskazujące na brak warunków do rozpoczęcia biegu terminu załatwienia wniosku skarżącej.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarga jest bezzasadna.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło