II SAB/Bd 74/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. A. N., M. N. w B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. PHU [...] w B. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] w przedmiocie wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym, zarzucając organowi naruszenie art. 35 k.p.a. przez niezałatwienie sprawy w terminie i wniosła o: 1. zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie nr [...] i doręczenia jej skarżącej, 2. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, 3. wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca spółka podniosła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 105/15 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., lecz pomimo faktu, iż rozstrzygnięcie Sądu uchylające decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadło w kwietniu [...] r., Kolegium nie wydało decyzji merytorycznej. Wobec powyższego pismem z dnia [...] r., skarżąca wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa, jednak do dnia wniesienia niniejszej skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] nie zareagowało; nie odniosło się do wezwania, ani też nie wydało merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto skarżąca spółka wskazała, iż Kolegium prowadzi postępowanie w przewlekły sposób, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania bez należytego rozpoznania sprawy, na co wskazał Sąd w wyroku z 21 kwietnia 2015 r., a aktualnie nie podejmując żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Działanie takie powoduje opóźnienia po stronie skarżącej związane z niemożnością uzyskania niezbędnych pozwoleń dla rozpoczęcia budowy inwestycji oraz nieuzasadnione wstrzymanie prowadzonej już inwestycji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, iż wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 105/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Pismem z 30 lipca 2015 r., które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] w dniu 3 sierpnia 2015 r., PHU [...] w B. wezwała organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na nierozpoznaniu sprawy w terminie wskazanym w dyspozycji art. 35 Kpa. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 5 sierpnia 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało wzywającego, że sprawa zostanie ponownie rozpoznana przez organ odwoławczy po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i zwrocie akt sprawy. Jak bowiem wynikało z informacji uzyskanej w dniu 5 sierpnia 2015 r. od pracownika Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wymieniony wyżej wyrok Sądu z 21 kwietnia 2015 r. jest nieprawomocny i pozostaje nieprawomocny także na dzień sporządzania niniejszego pisma. Wyżej wymieniona odpowiedź organu została wysłana do wzywającej w dniu 6 sierpnia 2015 r. Nie oczekując na odpowiedź organu odwoławczego na wezwanie, PHU [...] w B. w dniu 6 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie) wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] w przedmiocie wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym. Zarzuciła, podobnie jak w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, że pomimo, iż rozstrzygnięcie Sądu zapadło w kwietniu 2015 r., Kolegium nie wydało decyzji merytorycznej. Wobec powyższego Kolegium zwróciło uwagę, że skarga na bezczynność jest przedwczesna. Termin złożenia tego rodzaju skargi został bowiem określony w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przedwczesne złożenie skargi, w ocenie Kolegium oznacza jej niedopuszczalność w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie skarżąca, choć wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, to złożyła skargę nie czekając na jakąkolwiek odpowiedź. W rezultacie w ocenie Kolegium wniesiono skargę w dniu, w którym organ wysyłał odpowiedź na wezwanie, a skoro skarga na bezczynność została wniesiona zanim w ogóle rozpoczął bieg termin do jej złożenia, tj. przed otrzymaniem odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargę należy uznać za niedopuszczalną i w konsekwencji ją odrzucić. Na wypadek odmiennej oceny Sądu co do dopuszczalności skargi, Kolegium wskazało na jej niezasadność. Zgodnie bowiem z art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony wiąże wyrok prawomocny. Tymczasem, podobnie jak na dzień sporządzania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, także obecnie, powoływany przez skarżąca spółkę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 21 kwietnia 2015 r., nie ma jeszcze przymiotu prawomocności. W tej sytuacji, organ odwoławczy nie jest obowiązany do podejmowania czynności postępowania w związku z jego wydaniem, dlatego też nie mogły zostać naruszone przez ten organ terminy rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do sądu administracyjnego w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego przepisu. Regulacja ta oznacza, że sądy administracyjne orzekają m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe postępowanie w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), lecz warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie służących stronie w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a). Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu (tak, jak w przedmiotowej sprawie) - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Środkiem zaskarżenia, który służy stronie zamierzającej zarzucić samorządowemu kolegium odwoławczemu bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy, jest wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez wydanie aktu lub podjęcie czynności, co do której organ jest bezczynny lub prowadzi przewlekłe postępowanie. Pismo skarżących z dnia 30.07.2015 r. spełnia wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., wobec czego należy przyjąć, że skarżący spełnili przesłanki określone w art. 52 § 1 p.p.s.a., warunkujące skuteczne wniesienie niniejszej skargi. W dniu 4 sierpnia 2015 r. skarżący wystąpili do Sądu ze skargą na bezczynność SKO w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Należy jednak podkreślić, że żądanie podjęcia przez organ decyzji jest następstwem wyroku Sądu, bowiem wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. uchylono decyzję SKO nr [...] r. W dniu [...] Sąd stwierdził prawomocność wyroku i zwrócił akta organowi. Jak już wskazano w dniu [...] r. skarżący wystąpili do SKO z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpoznaniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Pismo wpłynęło 3 sierpnia 2015 r. Skarżący nie korzystali jednak z rozwiązania określonego w art. 154 § 1 p.p.s.a. polegającego na wezwaniu do wykonania wyroku Sądu. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotne jest, że wydanie decyzji przez SKO po uprzednim uchyleniu przez Sąd decyzji tego organu wymaga odwołania się do przepisów regulujących zasady wydania orzeczenia po wyroku Sądu. Zgodnie z art. 286 § 1 ustawy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po uprawomocnieniu się wyroku akta administracyjne sprawy zwraca się organowi, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis art. 286 § 2 p.p.s.a. ustanawia zatem zasadę realnej możliwości wykonania wyroku sądowego. Organ musi dysponować aktami sprawy aby podjąć rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 35 k.p.a. nie upłynęły też terminy na załatwienie sprawy przez SKO. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do organu [...]r. Skarżący złożyli skargę na bezczynność już SKO [...] r., tj. przed przekazaniem akt organowi. W tych okolicznościach złożenie skargi było przedwczesne. Nie tylko nie upłynął termin do jej załatwienia, ale jeszcze nie rozpoczął nawet biegu. Skarga podlega zatem odrzuceniu jako wniesiona przedwcześnie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.