II SAB/Bd 89/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Prezesa [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. K. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Prezesa [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2011 r. Skarżąca wskazała, iż pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] organ zawiadomił ją o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na jej wniosek oraz, że od tego czasu organ nie załatwił sprawy poprzez wydanie decyzji lub podjęcie jakiejkolwiek innej czynności. W odpowiedzi na skargę Prezesa [...] wniósł o jej odrzucenie, powołując się na niedopuszczalność skargi. Organ wyjaśnił, iż skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności nieistniejącej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Wniesiona w sprawie skarga jest bowiem niedopuszczalna. Zakres działania sądów administracyjny określa art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (do 31 grudnia 2003r.) w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 961/99 – w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w kpa, lub niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej - kontrola Sądu Administracyjnego sprowadza się więc przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego. (LEX nr 78938). W niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność Prezesa [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2011 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. organ poinformował skarżącą, w odpowiedzi na jej wniosek z dnia [...] maja 2011 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...], iż brak jest podstaw do jego pozytywnego załatwienia, albowiem wniosek dotyczy nieistniejącej decyzji, a zatem w sprawie brak jest przedmiotu postępowania. W związku z tym, iż z wyjaśnień organu jednoznacznie wynika, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja objęta przedmiotowym wnioskiem o stwierdzenia nieważności decyzji oraz, że organ poinformował o tym fakcie skarżącą pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. w odpowiedzi na jej wniosek o stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdzić należy że w niniejszej sprawie Prezes [...] nie był w świetle obowiązujących przepisów prawa zobowiązany do podjęcia czynności w zakresie weryfikacji nieistniejącej decyzji. W przypadku bowiem braku istnienia decyzji, której dotyczy żądanie o stwierdzenie jej nieważności, organ administracyjny nie ma ani faktycznych ani prawnych podstaw do prowadzania nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ w takiej sytuacji nie jest właściwy i zobowiązany do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności określonej prawem. Mając na względnie okoliczność, iż jak wskazano wyżej, warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest wystąpienie opartej na przepisach prawa kompetencji organu administracyjnego do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., należało wniesioną w sprawie skargę jako niedopuszczoną odrzucić, z uwagi na brak kompetencji organu administracyjnego do weryfikacji w postępowaniu nadzwyczajnym nieistniejącej decyzji. Ponadto należy wskazać, iż w sprawach dotyczących decyzji Prezesa [...] przewidziana jest droga postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym (art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). W tym stanie rzeczy Sąd, na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.