II SAB/Bd 9/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-05-21
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Anna Klotz, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostawał w bezczynności w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, mimo że postępowanie dotyczyło jedynie części nieruchomości, a nie całości wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność Wojewody, uznając, że Wojewoda nie pozostawał w bezczynności. Postępowanie, które Wojewoda przekazał Staroście, dotyczyło jedynie części wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżących i pismem Prezydenta Miasta. Zmiana stanu prawnego oraz dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, które przez lata dotyczyło tylko części nieruchomości, nie pozwalały na uznanie, że Wojewoda miał obowiązek rozpatrzyć wniosek o zwrot całej nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na bezczynność Wojewody w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wskazały, że Wojewoda, wyłączając Prezydenta Miasta z prowadzenia sprawy, upoważnił Starostę jedynie do zwrotu części nieruchomości, mimo że wnioskowały o zwrot całości. Wojewoda odmówił sprostowania postanowienia, a następnie nie ustosunkował się do wniosku o wydanie decyzji rozstrzygającej o zwrocie pozostałej części nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda przedstawił historię postępowania dotyczącego zwrotu części nieruchomości, a następnie decyzją uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Starosta orzekł o zwrocie części nieruchomości i odmowie zwrotu pozostałej części, co Wojewoda utrzymał w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2013r. sprawy ze skargi Z.J., T.W. i J.B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Pismem z dnia [...] skarżące Z. J., T. W. oraz J. B. złożyły zażalenie na bezczynność Wojewody K. w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej przy ulicy [...] w B. oznaczonej jako działki nr [...], obręb [..].
Postanowieniem z dnia [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał zażalenie za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podał, że aktem notarialnym z dnia [...], Rep. [...] Nr [...] W. J. , H. J., Z. J., J. B., Z. J. i T. W. zbyli na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] pow. [...] ha, położoną w B. przy ul. [...]. Nieruchomość ta była przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]".
Z. J., W. J,, T. W., J. B. oraz H. J. wystąpili o zwrot nieruchomości, położonej w B. oznaczonej jako działka nr [...].
Wojewoda K. postanowieniem z dnia [...], znak: [....] wyłączył Prezydenta Miasta B. od załatwienia sprawy z wniosku W. J., i Z. J., H. J., T. W. oraz J. B. i wyznaczył Starostę B. do załatwienia przedmiotowego wniosku.
Minister stwierdził, iż skoro przed organem wojewódzkim nie toczyło się postępowanie w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to tym samym brak było podstaw do uznania, że Wojewoda K. pozostawał w zwłoce w zakresie rozstrzygnięcia sprawy.
Pismem z dnia [...] skarżące wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Wojewody K. w sprawie dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wnosząc o zobowiązanie Wojewody K. do wydania w wyznaczonym terminie decyzji rozstrzygającej o zwrocie nieruchomości o powierzchni [....] m² ewentualnie zobowiązanie Wojewody do połączenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z postępowaniem, które Starosta B. prowadzi w stosunku do działki nr [...] o powierzchni [...] m² na podstawie postanowienia Wojewody K. z dnia [...]. Skarżące również wniosły o stwierdzenie , że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi wskazały, że Wojewoda K. postanowieniem z dnia [...] wyłączył Prezydenta B. z prowadzenia sprawy z ich wniosku o zwrot części wykupionej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej, w B. przy ulicy [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m² obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] na rzecz gminy B. i wyznaczył Starostę B. do załatwienia przedmiotowej sprawy.
Skarżące podniosły, że w wydanym postanowieniu organ nie wyjaśnił, z jakiego istotnego powodu upoważnił Starostę B. do objęcia postępowaniem zwrotowym tylko części nabytej przez Skarb Państwa nieruchomości, podczas gdy z wniosków skarżących złożonych w [...] wynikało, że żądaniem zwrotu objęta jest cała wywłaszczona nieruchomość o pow. [...] m², która w dacie wywłaszczenia oznaczona była nr ewidencyjnym [...] karta mapy [....]. W konsekwencji Starosta B. postępowaniem zwrotowym objął tylko część wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m².
Skarżące podały również, że pismem z dnia [...] wystąpiły do Wojewody K. z wnioskiem o sprostowanie w pkt. 1 treści postanowienia z dnia [...] przez upoważnienie Starosty B. do objęcia postępowaniem zwrotowym całej wykupionej przez Państwo Polskie nieruchomości o pow. [....] m² zawierającej się aktualnie w działkach nr [....] z obr. [...]. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda K. odmówił żądaniu pełnomocnika odnośnie zmiany treści pkt. 1 postanowienia własnego z dnia [....] argumentując, iż pełnomocnik stron pismem z [...] złożył wniosek o zwrot części nieruchomości o pow. [....] m² i tylko w tym zakresie posiadał umocowanie skarżących. Skarżące zwróciły uwagę, że pełnomocnik podejmował działania w celu realizacji wniosków skarżących złożonych w [...], oraz że organ w tym piśmie nic nie wspominał o losie tych wniosków.
W ocenie skarżących wobec faktu, iż Wojewoda ww postanowieniem odmówił dokonania zmiany treści pkt. 1 postanowienia z dnia [...] w zakresie wnioskowanym pismem z dnia [...] i nie wyznaczył innego organu do załatwienia sprawy zwrotu pozostałej części nieruchomości o pow. [...] m² skarżące uznały, że Wojewoda postanowił rozstrzygnąć kwestię zwrotu tej części nieruchomości przez wydanie decyzji własnej w przedmiotowej sprawie. W związku z tym skarżące pismem z dnia [....] wystąpiły do Wojewody K. z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej o zwrocie ww nieruchomości, do którego organ ten w ogóle nie ustosunkował się. W związku z czym skarżące pismem z dnia [....] złożyły zażalenie do Ministra Budownictwa, Transportu i Gospodarki Morskiej na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody K. Minister Budownictwa, Transportu i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione.
Ponadto skarżące zwróciły się do Sądu o objęcie zarzutem bezczynności w zakresie zwrotu nieruchomości o pow. [...] m² także Starostę B. Zdaniem skarżących, Starosta powinien mieć na uwadze, iż organem decydującym o losie postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżących o zwrot nieruchomości złożonym w [...] jest Wojewoda K., który działając w trybie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa postanowieniem z dnia [...] wyłączył Prezydenta Miasta B. z prowadzenia sprawy zwrotu nieruchomości położonej w B. przy ul. [....] jako, że stanowi ona własność gminy B. A zatem Starosta B. stwierdzając, że nie jest organem właściwym do rozstrzygania o zwrocie pozostałej części nieruchomości o pow. [...] m² powinien zgodnie art. 65 § 1 Kpa przekazać pismo pełnomocnika skarżących z dnia [....] do Wojewody K. jako organu, który po wyłączeniu Prezydenta Miasta B. był organem właściwym do orzekania o losie także tej części przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podał, że w dniu [....] Starosta B. wydał decyzję, którą orzekł:
- w pkt. 1 o zwrocie na rzecz W. J. do [....] części, Z. J. do [...] części, T. W. do [...] części oraz J. B. do [....] części, część nieruchomości, położonej w B. przy ul. [....], oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] obr. [...], zapisanej w księdze wieczystej Kw Nr [....], stanowiącej własność Gminy B., oznaczonej według projektu podziału nr [...] o pow. [...] ha,
- w pkt. 2, 3 i 4 o ustaleniu wysokości zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za określoną w pkt 1 część nieruchomości podlegającej zwrotowi, w wysokości [...] zł, powiększonej o kwotę wynikającą ze wzrostu wartości nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości od dnia przejęcia nieruchomości do dnia zwrotu, tj. o [....] zł. Łączna kwota przypadająca do zwrotu na rzecz Gminy B. wyniosła zatem [...] zł,
- w pkt. 5 o rozłożeniu kwoty [...] zł na 10 rocznych rat oraz określeniu sposobu ich płatności,
- w pkt. 7 o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy B., polegającym na ustanowieniu na nieruchomości opisanej w pkt 1 hipoteki.
W wyniku odwołania od powyższej decyzji Prezydenta Miasta B. oraz skarżących Wojewoda K. decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty B. z dnia [....] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta B. ponownie rozpatrując wniosek o zwrot decyzją z dnia [...] orzekł o zwrocie na rzecz Z. J., T. W. oraz J. B. części nieruchomości położonej w B. przy ul. [....], stanowiącej obecnie część działki nr [....], obr. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Gminy B., oznaczonej według projektu podziału nr [....] o pow. [....] ha oraz o odmowie zwrotu na rzecz wnioskodawczyń części nieruchomości stanowiącej część projektowanej działki nr [....] o pow. [...] ha. W wyniku wniesionego przez skarżących odwołania Wojewoda K. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B.
W piśmie z dnia [....] pełnomocnik skarżących stwierdził, że treść udzielonej odpowiedzi na skargę w ogóle nie dotyczy przedmiotu skargi, lecz została w niej przedstawiona historia postępowania o zwrot części nieruchomości położonej przy ulicy [....] w B. o powierzchni [....] m2.
Pełnomocnik skarżących podkreślił, że wytypowana do zwrotu część działki nr [....] o pow. [...] m² stanowi tylko część wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy skarżące żądaniem zwrotu objęły całą nabytą przez Skarb Państwa nieruchomość o pow. [...] m², gdyż cel nabycia nie został zrealizowany na żadnej z jej części.
Ponadto stwierdził, że bezspornym jest, iż Wojewoda K. po przejęciu od Prezydenta Miasta B. sprawy zwrotu nieruchomości przy ul. [...] celem jej załatwienia w trybie art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przejął również od tego organu odpowiedzialność za los wniosków skarżących o zwrot wywłaszczonego prawa, które w [....] złożyły osobiście w Urzędzie Rejonowym w B. W związku z tym, bezwzględnym obowiązkiem tego organu było rozpatrzyć wniosek skarżących zgodnie z wyrażoną w nich wolą, a mianowicie w wydanym postanowieniu z dnia [....] i upoważnić Starostę B. do objęcia postępowaniem zwrotowym całą wywłaszczoną nieruchomości o pow. [....] m², a nie tylko jej część o pow. [...] m² zawierającej się w działce nr [...].
Poza tym za bezpodstawne i chybione uznał twierdzenie Wojewody K., jakoby pismo pełnomocnika skarżących z dnia [....] wszczęło jakieś nowe postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. Twierdzenie takie, w jego ocenie wydaje się pozbawione logiki jeśli się zważy, że skarżące wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości złożyły działając osobiście, a nie przez pełnomocnika pismem z dnia [...] i uzupełniły jego treść pismem z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Wojewody K. w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m², wchodzącej w skład działek gruntu o nr ewid. [...], obr. [....].
Uwzględniając zakres przedmiotowy sprawy wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne w przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje orzekanie w sprawie bezczynności bądź przewlekłości postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania przysługuje zatem jedynie w takich granicach, w jakich służy na mocy powyższych przepisów skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a także pisemne interpretacje prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest jednak określony akt lub czynność organu administracji, lecz jedynie ocena, czy organ miał obowiązek podjąć określone działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie oraz czy tego nie dokonał. Przesłanką wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżania, przez co należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. (art. 52 § 1 i 2 ppsa). W przypadku skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem zaskarżenia jest zażalenie do organu wyższego stopnia (w przypadku braku takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa), o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej powoływanej jako kpa). Zażalenie takie przysługuje na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wyjaśnić należy, iż w związku z wprowadzeniem do Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), instytucji przewlekłości postępowania administracyjnego, i tym samym rozgraniczeniem ustawą zmieniającą obu instytucji (bezczynności, przewlekłości postępowania), nastąpiło z jednej strony rozszerzenie podstaw do interwencji sądu administracyjnego w razie naruszenia zasady szybkości postępowania i prawa strony do rozpoznania sprawy administracyjnej bez zbędnej i nieuzasadnionej zwłoki, a z drugiej doprowadziło w doktrynie i orzecznictwie sądowym (z uwagi na brak ustawowych definicji) do reinterpretacji pojęcia bezczynności poprzez ograniczenie go do sytuacji nie wydania w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ppsa (nie załatwienia sprawy w terminie z art. 35 i 36 kpa, czy w terminie wynikającymi z przepisów szczególnych), będące konsekwencją bądź niepodjęcia przez organ żadnych czynności w sprawie bądź też podjęcia ich, lecz z przekroczeniem terminu załatwienia sprawy i bez wykonania obowiązku zawiadomienia o tym strony, a także do zdefiniowania pojęcia przewlekłości postępowania administracyjnego, które w konsekwencji rozróżnienia obu omawianych instytucji traktowane jest jako inny typ naruszenia zasady szybkości postępowania niż nie załatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 35 i art. 36 kpa, czy też w przepisów szczególnych, i które w efekcie odnosi się do sytuacji zbyt długiego prowadzenia postępowania przy jednoczesnym braku bezczynności, a więc do sytuacji opieszałego, niesprawnego i nieskutecznego działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, co uzasadnia zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania by zakończyło się ono w rozsądnym terminie pomimo formowanego niepozostawania organu w bezczynności (patrz J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1621/12; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, publ. lex nr 1228235). Wymaga wskazania też, że ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173), znowelizowane zostały także w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 149) oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 37 § 2) przepisy dotyczących bezczynności lub przewlekłości postępowania poprzez poszerzenie w zaistniałych sytuacjach zakresu orzekania o wymóg stwierdzenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 149 ppsa) czy też nie załatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 2 kpa) miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Dokonując zatem kontroli legalności postępowania Wojewody K. w świetle poczynionych powyżej uwag dotyczących instytucji bezczynności postępowania, Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zobowiązania organu zarówno do wydania w określonym terminie decyzji rozstrzygającej o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m², wchodzącej w skład działek gruntu o nr ewid. [...], obr. [...], jak i do scalenia przedmiotowego postępowania z postępowaniem, które Starosta B. prowadzi w stosunku do działki nr [...] o pow. [...] m² na podstawie postanowienia Wojewody K. z dnia [...] i wyznaczenia Staroście terminu do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu całej wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] ha wchodzącej w skład działek o nr ewid. [...], z obrębu nr [...], a także do stwierdzenia, że zarzucona Wojewodzie K. bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Z akt sprawy wynika, że skarżący bezczynność Wojewody K. wiążą z niepodjęciem działań procesowych dotyczących zwrotu części nieruchomości o powierzchni [....] m², wchodzącej w skład działek nr [...], mimo ich wniosku z dnia [...] uzupełnionego wnioskiem z dnia [....], którymi domagali się zwrotu całej przejętej przez Skarb Państwa nieruchomości, stanowiącej dawniej działkę nr [....] o pow. [...] ha, położoną w B. przy ul. [...] i obejmującą m.in. ww. część wywłaszczonej nieruchomości o pow. [....] m². Uzasadniając swoje stanowisko w tej kwestii skarżący wskazali, iż Wojewoda K,, w związku z pismem Prezydenta B. z dnia [...] przekazującym Wojewodzie akta sprawy dotyczące zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [....] (dawnej ul. [....]) celem jej załatwienia w trybie art. 26 § 2 kpa, postanowieniem z dnia [...] wyłączył Prezydenta B. z prowadzenia sprawy z wniosku skarżących w zakresie dotyczącym zwrot części wykupionej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, położonej w B. przy ul. [....], stanowiącej działkę nr ewid. [...] o pow. [....], obręb [....], w której to skład wchodzi część wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m² i wyznaczył Starostę B. do jej załatwienia w tej części, nie wyjaśniając przy tym z jakiego istotnego powodu, działając wbrew woli skarżących upoważnił Starostę B. do objęcia postępowaniem tylko części nabytej przez Skarb Państwa nieruchomości, w sytuacji, gdy z wniosków skarżących złożonych w [...] jasno wynika, że żądaniem zwrotu objęta jest cała wywłaszczona nieruchomość o pow. [...] m². Skutkiem tego, jak wyjaśnili skarżący, Starosta B. wykonując powyższe postanowienie, objął postępowaniem zwrotnym tylko część wywłaszczonej nieruchomości tj. pow. [....]² a pominął sporną pow. [....]m².
W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw do zarzucenia Wojewodzie K. bezczynności w tym zakresie. Po pierwsze w piśmie Prezydenta B. z dnia [....] przekazującym Wojewodzie K. akta sprawy w celu jej załatwienia w trybie art. 26 § 2 kpa, w sposób wyraźny i jednoznaczny wskazane zostało, iż przedmiotem zwrotu objęta jest część działki nr [...], znajdująca się w granicach nieruchomości wykupionej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [....], a nie cała nieruchomość przejęta przez Skarb Państwa. Po drugie z akt sprawy wynika, iż ww. pismo Prezydenta B., było konsekwencją skierowanego do tego organu pisma pełnomocnika skarżących z dnia [...], w którym to reprezentant skarżących, działając w ich imieniu, zamieścił żądanie zwrotu w trybie art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wyłącznie części działki nr [...] o pow. [....] m², co odpowiadało treści udzielonego mu w tym czasie pełnomocnictwa. Wobec wyłączenia się zatem na podstawie art. 26 § 2 kpa Prezydenta B. od prowadzenia sprawy w tym zakresie tj. dotyczącym zwrotu części działki nr [...] o pow. [...] m², i przekazania akt sprawy Wojewodzie K. pismem z dnia [....], organ ten stosownie do treści wniosku pełnomocnika skarżących z dnia [...] oraz wskazanego pisma Prezydenta B., postanowieniem wydanym już w dniu [...] zasadnie przyjął, iż prowadzone postępowanie dotyczy zwrotu części działki nr [...], a nie całej przejętej w [...] nieruchomości i w związku z kompetencją wynikającą z treści art. 26 § 2 kpa wyznaczył Starostę B. do prowadzenia postępowania w tym tylko zakresie. Odnosząc się zaś do stanowiska skarżących, iż w sprawie mamy do czynienia z tożsamością postępowania toczącego się na podstawie postanowienia Wojewody K. z dnia [...] z postępowaniem zwrotnym, które toczyło się przed Kierownikiem Urzędu Rejonowego w B. od [....] i zostało zawieszone postanowieniem tego organu z dnia [...], wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 128/12, dotyczącym m.in. okoliczności faktycznych objętych przedmiotowym postępowaniem, stwierdził iż zmiana stanu prawnego po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, mocą której wprowadzona została nowa regulacja w art. 216 w zw. z art. 136 ust. 1 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami zamiast uprzednio obowiązującego art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości spowodowała, iż w takim przypadku nie można przyjmować tożsamości roszczeń stron, które było uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzjach organów z [....] (Kierownika Urzędu Rejonowego w B. w I instancji) i [...] (Wojewody B. w II instancji) oraz wyroku NSA z dnia 20 grudnia 1995 r. uchylającym obie te decyzje. Tak też w tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lipca 2001 r. sygn. akt III 116/00 wyrażając pogląd o braku tożsamości przedmiotowej roszczenia o zwrot nawet w sprawach uprzednio zakończonych prawomocnie. Należy mieć również na uwadze, że pomimo - jak to podkreślają skarżący - modyfikacji wniosku z dnia [...] (o zwrot nieruchomości zabudowanej budynkiem o pow. ok. [....] m²) pismem z dnia [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w B. decyzją z dnia [....] objął wyłącznie część działki nr [...] (zabudowanej budynkiem) o pow. [....] m² i odmówił jej zwrotu z uwagi na trwałe jej rozdysponowanie i staranie aktualnego jej użytkownika – Przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o. w B. o uwłaszczenie. Decyzję tą utrzymał następnie w mocy Wojewoda B. decyzją z dnia [....]. Również ze ww. wyroku NSA z dnia 20 grudnia 1995 r. wynika, iż skarga Z. J., działającej także w imieniu pozostałych stron, wnosząca o uchylenie decyzji organów obu instancji z [...] i [....] r. zawierała żądanie "zwrotu budynku wraz z nieruchomością w części, w jakiej ta ostatnia nie została wykorzystana (na) infrastrukturę osiedlową, gdyż wykorzystywanie budynku przez Przedsiębiorstwo E. jest niezgodne z pierwotnym planem realizacyjnym". Ponadto także ponownie prowadzone postępowanie pierwszoinstancyjne w następstwie ww. wyroku NSA z dnia 20 grudnia 1995 r. dotyczyło wyłącznie zwrotu części działki nr [...] i zostało zawieszone na wniosek pełnomocnika stron postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [....]. W tym ostatnim postanowieniu wyraźnie wskazuje się, że sprawa dotyczy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Wymaga podkreślenia, że nawet strona skarżąca w skardze wskazała, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w B. pismem z dnia [...] powiadomił strony o wszczęciu postępowania zaznaczając, iż postępowanie zwrotne obejmuje tylko część zabudowanej nieruchomości oznaczonej nr [...]. Okoliczność tę potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych dokument tj. przedmiotowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [....] w sprawie zwrotu zabudowanej części nieruchomości nr [...]. Z powyższego w sposób wyraźny wynika, że w latach [....] ww. organy prowadziły postępowanie wyłącznie odnośnie części działki nr [...], a strony zainteresowane w owym czasie akceptowały przynajmniej w sposób milczący ten stan rzeczy i nie wyrażały woli zwrotu działki o pow. [...] m2. Także więc i z tego powodu nie sposób uznać, iż w sprawie mamy do czynienia z tożsamym przedmiotem postępowania zwrotnego prowadzonego przed Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z postępowaniem zainicjowanym pismem pełnomocnika skarżących z dnia [...].
Dlatego też, wbrew twierdzeniom skarżących, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, zarówno tych wynikających ze wskazach czynności faktycznych organów i stron zainteresowanych podejmowanych w latach [...], jak i związanych ze zmianą stanu prawnego, nie jest uprawniony pogląd skarżących, iż ich pełnomocnik pismem z dnia [...] podejmował działania w celu realizacji wniosków skarżących złożonych w [...] (wniosku z dnia [...] modyfikującego wniosek z dnia [...]).
Zatem sprawa zawisła przed Prezydentem B., w związku z skierowanym do tego organu przez pełnomocnika stron wnioskiem z dnia [....], w którym to profesjonalny pełnomocnik nie powoływał się na wcześniejsze postępowanie zawisłe przed Urzędem Rejonowym i nie wniósł o jego podjęcie czy kontynuowanie i w którym to jednoznacznie określił, iż domaga się zwrotu części nieruchomości oznaczonej nr [...] o pow. [...] m² w trybie art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zasadnie nie została uznana przez ten organ za sprawę tożsamą ze sprawą wszczętą w [...] r., i w następstwie przekazania przez niego akt sprawy Wojewodzie K., celem załatwienia jej w trybie art. 26 § 2 kpa, postanowieniem tego ostatniego z [....] prawidłowo została przekazana przez Wojewodę Staroście B. do załatwienia w zakresie odpowiadającym wnioskowi pełnomocnika stron z [....], a więc obejmującym zwrot części działki nr [...], czego konsekwencją było pismo Starosty B. z dnia [..] zawiadamiające strony o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu części działki oznaczonej nr [...]. W tym stanie rzeczy brak było podstaw prawnych i faktycznych do sprostowania, na skutek wniosku skarżących złożonego dopiero w dniu [....] (data pisma) o sprostowanie ww. postanowienia Wojewody K. z dnia [....] poprzez upoważnienie Starosty B. do objęcia postępowaniem zwrotnym całej wykupionej przez Skarb Państwa nieruchomości o pow. [...] m². Treść bowiem tego postanowienia i podjęte przez ten organ działania, jak wykazano powyżej, były zgodne z pismem pełnomocnika skarżących z dnia [....] o zwrot części działki nr [....] oraz odpowiadały zmianie stanu prawnego mającej miejsce z dniem wejścia w życia ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz faktycznemu zakresowi postępowania administracyjnego toczącego się w latach [...] dotyczącego wyłącznie części działki nr [...]. W związku z tym należy jednoznacznie stwierdzić, iż całkowicie chybiony jest zarzut skargi co do bezczynności Wojewody K. w zakresie zwrotu pozostałej części nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] o pow. [..] m², wchodzącej w skład działek gruntu o nr [...]. Wskazanej działki nie dotyczy bowiem ani wniosek pełnomocnika skarżących z dnia [...], ani też postępowanie faktycznie prowadzone w latach [...]. Fakt, że pismem z dnia [....] skierowanym do Starosty B. skarżący powołali się po ponad 18 latach na rozszerzenie wnioskiem z dnia [...] żądanie zwrotu nieruchomości i objęciem nim całej wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] oraz, że we ww. piśmie z dnia [....] zwrócili się do Wojewody K. o sprostowanie postanowienia Wojewody K. z dnia [....] i upoważnienie Starosty B. do objęcia postępowaniem zwrotnym całej wykupionej przez Skarb Państwa nieruchomości o pow. [...] m², nie może sama w sobie uzasadniać zarzutu bezczynności Wojewody K. w zakresie zwrotu pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości o pow. [....] m². Tej bowiem części nieruchomości przez ponad 18 lat nie dotyczyło prowadzone w sprawie postępowanie, a skarżący do tego czasu nie powoływali się na rozszerzenie wnioskiem z dnia [....] żądania zwrotu nieruchomości, w rzeczywistości akceptując fakt, że organy prowadzą postępowanie jedynie co do zwrotu części działki nr [...]. W szczególności, przedmiotowej części nieruchomości o pow. [....] m² w żaden sposób nie dotyczył skierowany do Prezydenta Miasta B. wniosek pełnomocnika skarżących z dnia [...], zawierający zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy upoważnieniem do działania w imieniu skarżących żądanie zwrotu tylko części działki nr [...] o pow. [...] m² i stanowiący wraz z pismem Prezydenta B. z dnia [...] asumpt do wydania przez Wojewodę K. kwestionowanego przez skarżących postanowienia z dnia [....] r.
Mając na uwadze powyższe i uznając że Wojewoda K. postanowieniem z dnia [....] podjął działania zgodne z wnioskiem pełnomocnika skarżących z dnia [....] i stosowne do treści pisma Prezydenta B. z dnia [....] oraz, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie był on zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu części nieruchomości o pow. [....] m², Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi na bezczynności Wojewody K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło