II SAB/Bd 92/24
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2024-10-15
Skład orzekający: Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sprawie roszczenia o wykup nieruchomości, opartego na przepisach ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, które powinno być rozpatrywane w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sprawie roszczenia o wykup nieruchomości, opartego na art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Spory tego typu należą do właściwości sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym, ponieważ wykup nieruchomości następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, a nie aktu administracyjnego. Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca K. R. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie jej podania z 1991 r. o wykup nieruchomości, która znajdowała się w strefie ochronnej wokół kompleksu utylizacji odpadów. Podstawą roszczenia był art. 84 ust. 1 nieobowiązującej już ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi. Sąd uznał, że sprawa nie należy do jego właściwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. R. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wykupienia nieruchomości postanawia odrzucić skargę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z [...] lipca 2024 r. K. R. (skarżąca) zarzuciła Prezydentowi Miasta bezczynność w sprawie wszczętej jej podaniem z [...] października 1991 r. o wykupienie zabudowanej nieruchomości położonej w m. [...] gm. S. K., składającej się z działek nr ewid.[...], [...], [...] i [...]. Wskazała, że działki te znajdują się w strefie ochronnej wokół kompleksu utylizacji odpadów, zrealizowanego na podstawie decyzji "Urzędu Miejskiego w B." z dnia [...] grudnia 1983 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji zagospodarowania odpadów z m. B. w m. [...]-[...], nr [...].
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785), jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9).
Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, skarżąca swoje żądanie wykupu nieruchomości położonej w miejscowości W. oparła o art. 84 ust. 1 nieobowiązującej już ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (t.j.: Dz. U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości położonej w strefie ochronnej lub na obszarze objętym ochroną, albo na terenach zieleni miejskiej lub w obrębie parku wiejskiego, mógł żądać wykupu lub zamiany swojej nieruchomości na inną, jeżeli korzystanie z niej w sposób dotychczasowy byłoby związane z istotnymi ograniczeniami lub utrudnieniami. Regulacja ta mogła być podstawą prawną roszczenia właścicieli działek z uwagi na fakt, że ich nieruchomość znajdowała się w strefie ochrony sanitarnej komunalnego wysypiska śmieci wybudowanego dla Gminy B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy z roszczenia skarżącej. Spory związane z dokonywaniem wykupu czy zamiany nieruchomości w trybie powołanego wyżej przepisu są rozpoznawane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Zamiana nieruchomości następują w drodze stosownej umowy cywilnoprawnej, zawieranej pomiędzy właścicielem nieruchomości i właściwym organem administracji publicznej, nie zaś w drodze aktu administracyjnego wydawanego w ramach postępowania administracyjnego. Stanowisko takie zostało zaprezentowane między innymi w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, wydanych w sprawach ze skarg wniesionych w przeszłości przez skarżących (postanowienie z 3 grudnia 1996 r., sygn. II SAB/Gd 22/96 oraz z 26 marca 2003 r. sygn. II SAB/Gd 16/00), jak również w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. OPS 14/9 (dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), czy też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 22 września 1995 r., sygn. SA/Rz 18/95 (dostępnym jw.).
Stanowisko powyższe było zresztą również prezentowane skarżącej przez tut. Sąd w postanowieniach z [...] października 2006 r., sygn. II [...], oraz z
[...] sierpnia 2012 r., sygn. II [...] (dostępne jw.). Kwestia ta zatem została już prawomocnie osądzona. Tym samym kolejne wnoszenie tożsamych ponagleń na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie a następnie skarg do sądu administracyjnego na bezczynności organu, nie może wywołać w tej sprawie oczekiwanych przez skarżącą skutków.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wniesiona skarga nie dotyczy sprawy wymienionej w art. 3 § 2 p.p.s.a., a tym samym jest ona niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na tej podstawie Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło