II SO/Bd 7/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-07-29
Skład orzekający: sędzia Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje stały miesięczny dochód netto na osobę w gospodarstwie domowym w wysokości [...] zł, może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stały miesięczny dochód netto na osobę w gospodarstwie domowym w wysokości [...] zł nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i powinno być stosowane wobec osób żyjących w ubóstwie lub tak trudnej sytuacji materialnej, że nie są w stanie ponieść nawet najniższych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała na wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiadanie mieszkania, dochody z emerytur oraz miesięczne wydatki na leki, utrzymanie mieszkania i spłatę pożyczki. W sprzeciwie od postanowienia referendarza oddalającego wniosek, wnioskodawczyni podniosła, że koszty leczenia jej męża wzrosły z powodu zawału, a w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia sprawy będzie zmuszona do ponoszenia kolejnych kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2009 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: oddalić wniosek.
W dniu 24 maja 2010 r. B.D. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w postaci adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E.D., że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz, że utrzymuje się wraz z mężem ze świadczeń emerytalnych wynoszących: w przypadku wnioskującej - [...] zł netto, zaś jej męża – [...] zł netto. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Wyjaśniła, iż miesięcznie ponosi wydatki związane z zakupem lekarstw w wysokości [...] zł, z kosztami utrzymania mieszkania w wysokości [...] zł oraz ze spłatą pożyczki w wysokości [...] zł.
Ponadto w sprzeciwie z dnia 21 lipca 2010 r od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2009 r. oddalającego jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazała, iż w czerwcu jej mąż E.D. przeszedł zawał, w związku z czym koszty leczenia wzrosły oraz, że wprawdzie, na obecnym etapie postępowania wpis od wniesionej skargi na decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bd 655/10) w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej wynosi 100 zł, niemniej jednak w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia sprawy, będzie ona zmuszono do ponoszenia kolejnych kosztów postępowania, co tym bardziej uzasadnia jej wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treścią art. 244 ppsa w zw. z art. 246 ppsa prawo pomocy polega na tym, iż strona postępowania, z uwagi na trudną sytuację materialną, uzyskuje uprawnienie do zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Przepis art. 245 ppsa przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 ppsa), z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ppsa).
Przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej zostały określone w art. 246 § 1 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i potrzeby finansowe strony i jej rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd miał na uwadze, iż łączny dochód osiągany przez wnioskodawczynię oraz pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym męża wnioskodawczyni, wynoszący łącznie [...] zł netto, nie pozwala na uznanie, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc że zachodzi przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu wykazana przez wnioskodawczynię sytuacja materialna, a w szczególności stały comiesięczny dochód dwóch osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wynoszący w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym [...] zł netto miesięcznie, nie uzasadnia niemożliwości poniesienie przez B.D. żadnych kosztów postępowania sądowego, lecz przeciwnie świadczy o możliwości ich poniesienia, zważywszy gdy się uwzględni wysokość wpisu uiszczanego w sprawach w przedmiocie świadczeń pieniężnych z tytuł pracy przymusowej - 100 zł oraz okoliczność, iż w postępowaniu sądowo-administracyjnym zwolnienie od kosztów w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i, że powinno być ono stosowane wobec osób żyjących w ubóstwie lub tak trudnej sytuacji materialnej, że bez większych możliwości można przyjąć, iż taka osoba nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nawet tych najniższych. Nadto należy podkreślić, iż również w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jedynym kryterium które należy rozpatrzyć w tym zakresie są, tak samo jak w przypadku zwolnienie od kosztów sądowych, możliwości finansowe strony i jej rodziny, które w ocenie Sądu wnioskodawczyni i jej mąż posiadają.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że wnioskodawca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 a contrario ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło