II SO/Bd 70/12

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-12-16

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawcy nie wykazali w sposób należyty swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, mimo wielokrotnych wezwań do przedłożenia dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali w sposób należyty swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, mimo wielokrotnych wezwań do przedłożenia dokumentów. Podane informacje były niepełne i ogólnikowe, a skarżący nie udowodnili, że poniesienie kosztów sądowych stanowiłoby uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny. Sytuacja materialna wnioskodawców, otrzymujących stałe świadczenie emerytalne i dochód z najmu, nie uzasadniała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy G. i S. P. wielokrotnie składali wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Organy sądowe (referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny) wielokrotnie odmawiały przyznania prawa pomocy, wskazując na niepełne i ogólnikowe informacje dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawców oraz brak przedłożenia wymaganych dokumentów. Wnioskodawcy posiadają wspólne gospodarstwo domowe, są współwłaścicielami nieruchomości rolnej, otrzymują świadczenia emerytalne i dochód z najmu, a jednocześnie deklarują wysokie miesięczne wydatki.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku G. P. i S. P. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie z wniosku G. P. i S. P. o wymierzenie Wojewodzie [...]grzywny. Postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił G. i S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ponownie oddalił wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy po raz kolejny oddalił wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] lipca 2013 r. skarżący wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się jego uwzględnienia. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek G. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] września 2013 r. oraz w dniu [...] października 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przyznanie adwokata. Jak wynika z przedłożonych przez skarżących formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy i oświadczeń złożonych w niniejszej sprawie jak i sprawach z ich skarg zarejestrowanych w tutejszym Sądzie pod innymi sygnaturami, w których wnieśli o zwolnienie ich z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...]ha. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi [...]zł netto ([...]zł brutto). Ponadto wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu najmu w wysokości [...]zł miesięcznie. Podali, że miesięcznie ponoszą wydatki rzędu [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawane wnioski skarżących z dnia [...] września 2013 r. oraz z dnia [...] października 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym są kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniami z dnia 6 maja 2013 r. oraz z dnia 19 sierpnia 2013 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznanie kolejnych wniosków skarżących winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W kolejnych wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołali nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę ich sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchylają się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny ich sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że sytuacja osobista, rodzinna i majątkowa skarżących nie uległa pogorszeniu. Skarżący wskazali dochód gospodarstwa domowego na kwotę [...]zł. Skarżący, pomimo skierowanych do nich wezwań, konsekwentnie uchylają się od przedłożenia dokumentów potwierdzających jaki jest faktycznie ich stan majątkowy. Pominęli milczeniem wezwanie do przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego aktualnie przez skarżących dochodów. Nie odnieśli się do wezwania o przedłożenie wykazów posiadanych przez skarżących rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy. Niemożliwe jest w tej sytuacji ustalenie, czy faktycznie oboje małżonkowie nie dysponują jakimkolwiek środkami pieniężnymi To przecież sprawą zainteresowanych jest wykazanie zasadności złożonych wniosków w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Sąd ma także wątpliwości co do wysokości ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie rodziny i nie przekonują go również twierdzenia skarżących o trudnościach w opłacaniu bieżących wydatków związanych z życiem, skarżący bowiem nie przedłożyli na poparcie swych twierdzeń żadnych dokumentów czy też kopii rachunków. Należy zauważyć, że przy ocenie istnienia przesłanki uszczerbku dla koniecznego utrzymania mogą być brane pod uwagę wyłącznie wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb życiowych rodziny, a więc związane z wyżywieniem, wykształceniem, czy opłaty za mieszkanie, w którym mieszkają skarżący. Reasumując, analiza złożonego w sprawie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, oświadczenia te są niepełne, podane informacje są zbyt ogólnikowe i budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, a skarżący nie wykazali w sposób należyty, poprzez złożenie wszystkich żądanych dokumentów, że poniesienie przez nich kosztów sądowych będzie stanowić uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący bowiem otrzymują stałe świadczenie emerytalne. W tych okolicznościach nie można uznać skarżących za osoby rzeczywiście ubogie, która nie byłyby w stanie ponieść kosztów postępowania, których wysokość na obecnym etapie postępowania nie stanowi wydatku, który spowodowałby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżących. Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło