II SO/Bd 70/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-05-15
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji wielokrotnego składania wniosków o przyznanie prawa pomocy, w tym w zakresie całkowitym, sąd powinien uwzględnić kolejny wniosek, jeśli wnioskodawcy nie wykazali istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej i konsekwentnie uchylają się od przedłożenia dokumentów potwierdzających ich stan majątkowy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawcy wielokrotnie składali wnioski w tej samej sprawie, nie wykazując istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej ani nie przedkładając wymaganych dokumentów potwierdzających ich stan majątkowy. Konsekwentne uchylanie się od przedstawienia pełnych danych uniemożliwia ocenę zasadności wniosku i nie pozwala uznać wnioskodawców za osoby rzeczywiście ubogie, które nie byłyby w stanie ponieść kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy G. P. i S. P. wielokrotnie składali wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z ich wniosku o wymierzenie Wojewodzie grzywny. Wnioski te były konsekwentnie oddalane przez referendarza sądowego i Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wnioskodawcy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, są współwłaścicielami nieruchomości rolnej, nie posiadają oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a ich miesięczny dochód z emerytur wynosi określona kwota netto, uzyskują też dochód z najmu. Ponoszą miesięczne wydatki w określonej wysokości. Sąd zauważył, że wnioskodawcy uchylają się od przedłożenia dokumentów potwierdzających ich stan majątkowy i możliwości płatnicze.Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków G. P. i S. P. z dnia 23 grudnia 2013 r., 1 lutego 2014 r., 3 lutego 2014 r., 26 lutego 2014 r., 14 kwietnia 2014 r., 15 kwietnia 2014 r., 16 kwietnia 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku G. P. i S. P. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie z wniosku G. P. i S. P. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny.
Postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił G. i S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 10 czerwca 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ponownie oddalił wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 6 czerwca 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy po raz kolejny oddalił wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 29 lipca 2013 r. skarżący wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się jego uwzględnienia.
Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek G. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 16 września 2013 r. oraz w dniu 28 października 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przyznanie adwokata.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek G. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 23 grudnia 2013 r., w dniu 3 lutego 2014 r. (dwa wnioski), w dniu 27 lutego 2014 r., w dniu 16 kwietnia 2014 r. (trzy wnioski) skarżący ponownie wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata.
Jak wynika z przedłożonych przez skarżących formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy i oświadczeń złożonych w niniejszej sprawie jak i sprawach z ich skarg zarejestrowanych w tutejszym Sądzie pod innymi sygnaturami, w których wnieśli o zwolnienie ich z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł netto ([...] zł brutto). Ponadto wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu najmu w wysokości [...],00 zł miesięcznie. Podali, że miesięcznie ponoszą wydatki rzędu [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawane wnioski skarżących wniesione w dniu 23 grudnia 2013 r., w dniu 3 lutego 2014 r. (dwa wnioski), w dniu 27 lutego 2014 r., w dniu 16 kwietnia 2014 r. (trzy wnioski) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym są kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniami z dnia 6 maja 2013 r. oraz z dnia 19 sierpnia 2013 r. i 16 grudnia 2013 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozpoznanie kolejnych wniosków skarżących winno, zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.
Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W kolejnych wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołali nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę ich sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchylają się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny ich sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że sytuacja osobista, rodzinna i majątkowa skarżących nie uległa pogorszeniu. Skarżący wskazali dochód gospodarstwa domowego na kwotę [...] zł.
Skarżący, pomimo skierowanych do nich wezwań, konsekwentnie uchylają się od przedłożenia dokumentów potwierdzających jaki jest faktycznie ich stan majątkowy. Pominęli milczeniem wezwanie do przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego aktualnie przez skarżących dochodów. Nie odnieśli się do wezwania o przedłożenie wykazów posiadanych przez skarżących rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy. Niemożliwe jest w tej sytuacji ustalenie, czy faktycznie oboje małżonkowie nie dysponują jakimkolwiek środkami pieniężnymi To przecież sprawą zainteresowanych jest wykazanie zasadności złożonych wniosków w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Sąd ma także wątpliwości co do wysokości ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie rodziny i nie przekonują go również twierdzenia skarżących o trudnościach w opłacaniu bieżących wydatków związanych z życiem, skarżący bowiem nie przedłożyli na poparcie swych twierdzeń żadnych dokumentów czy też kopii rachunków. Należy zauważyć, że przy ocenie istnienia przesłanki uszczerbku dla koniecznego utrzymania mogą być brane pod uwagę wyłącznie wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb życiowych rodziny, a więc związane z wyżywieniem, wykształceniem, czy opłaty za mieszkanie, w którym mieszkają skarżący.
Reasumując, analiza złożonego w sprawie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, oświadczenia te są niepełne, podane informacje są zbyt ogólnikowe i budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, a skarżący nie wykazali w sposób należyty, poprzez złożenie wszystkich żądanych dokumentów, że poniesienie przez nich kosztów sądowych będzie stanowić uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny.
Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący bowiem otrzymują stałe świadczenie emerytalne.
W tych okolicznościach nie można uznać skarżących za osoby rzeczywiście ubogie, która nie byłyby w stanie ponieść kosztów postępowania, których wysokość na obecnym etapie postępowania nie stanowi wydatku, który spowodowałby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżących.
Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło