II SO/Bd 9/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. R. Ł. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z zamiarem złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013 r. wydanego w sprawie II SA/Bd 955/12, którym to Sąd oddalił skargę R. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w szczególności braku posiadania jakichkolwiek środków pieniężnych. Na zarządzenie Sędziego z dnia 20 października 2014 r. przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym celem sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku został wyłączony ze sprawy II SA/Bd 955/12 i zarejestrowany pod nową sygnaturą II SO/Bd 9/14. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Skarżąca w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach nadesłanych w odpowiedzi na wezwania Sądu złożonym w sprawie niniejszej i sprawie II SA/Bd 955/12 wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, które miesięcznie łącznie wynoszą [...] zł netto. Skarżąca jako majątek zadeklarowała własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że nie posiada innych nieruchomości, jak również oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała także, że jej emerytura pomniejszona jest o koszty egzekucji komorniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca, zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z mężem J. Ł.. Ich łączny dochód z tytułu emerytur wynosi [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tym miejscu wskazać należy, że Sądowi znana jest sytuacja materialna skarżącej wykazana chociażby w sprawie II SA/Bd 955/12, w której to Sąd już kilkukrotnie odmawiał skarżącej przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez stronę skarżącą, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Skarżąca wykazała w sprawie II SA/Bd 955/12, że dochód jej gospodarstwa domowego wynosi [...] zł ale ze względu na to, że jej emerytura jest obciążona kosztami egzekucji komorniczej w kwocie [...] zł to dyspozycji zostaje kwota [...]zł. Skarżąca przedstawiła zestawienie miesięcznych wydatków swego gospodarstwa domowego na łączną kwotę [...] zł na które składają się: opłata za czynsz za mieszkanie [...] zł; rachunki za prąd, RTV i telewizję kablową [...] zł; rachunki za telefon [...] zł; składki na ubezpieczenie [...] zł; korekta protezy nogi [...] zł; koszty ponoszone na rehabilitację, zabiegi i lekarstwa [...] zł, opłaty ponoszone na usługi optyczne i protetyczne [...] zł; koszty zakupu obuwia ortopedycznego [...] zł; zakup środków czystości i usługi AGD [...] zł; koszty zakupu żywności i witamin [...] zł oraz koszty zakupu odzieży, bielizny, koszty przesyłek – [...] zł. Analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca wyjaśniła okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stanowi instytucję przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżąca natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie nie sposób ocenić, czy taka sytuacja występowała. Skarżąca oświadczyła, iż dochód netto dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi około [...]zł. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, iż nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jak również, że zaistniały przesłanki przyznania takiej pomocy w zakresie częściowym. Brak jest podstaw do uznania, aby skarżąca z uzyskiwanych przez jej rodzinę dochodów nie posiadał możliwości poniesienia kosztów sądowych wraz z ewentualnymi kosztami uzyskania pomocy prawnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.